Samen bidden op kantoor

Auteur: door Berrit de Lange |   zaterdag 22 maart 2008 | 13:57 | Laatst bijgewerkt op: dinsdag 08 april 2008 | 13:58

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
Bidden en mediteren op het werk wordt steeds gewoner. In deze jachtige maatschappij heeft de werknemer in toenemende mate behoefte aan reflectie en bezinning. "De kunst is om even iets volstrekt onnuttigs te doen."

Elke donderdag komt op het ministerie van Justitie in de lunchpauze een groepje ambtenaren bijeen. Ze zeulen niet met stapels paperassen en bekers koffie voor de zoveelste vergadering, maar gaan rustig in een kring zitten, sluiten de ogen en vouwen de handen. "We bidden voor de minister, de staatssecretaris, hoge leidinggevenden en het Koninklijk Huis", zegt Maarten Verhoef, deelnemer aan en coördinator van de bidgroepen bij de overheid. "

Als christelijke ambtenaren werken we voor hooggeplaatste figuren die vaak beslissingen moeten nemen met grote maatschappelijke gevolgen. Maar we bidden ook voor een zieke collega of voor de goede afloop van een reorganisatie." Het aantal christenen dat samen bidt op de werkvloer groeit als kool, zegt Maarten Pijnacker Hordijk, die op de website Bedrijfsgebed.nl sinds 1996 een lijst van bedrijven en instellingen met een geregistreerde bidstondgroep bijhoudt. Hij kon vorig jaar twintig nieuwe groepen bijschrijven, een record. Inmiddels komen op ruim 250 werkplekken in Nederland collega's geregeld samen om te bidden. "

Steeds meer christenen ontdekken dat hun geloof ook in hun werksituatie goed van pas komt. En je kunt er steeds gemakkelijker voor uitkomen", zegt Pijnacker Hordijk, werkzaam bij ProRail en initiatiefnemer van de bidgroep van spoorwegmedewerkers. "In deze jachtige maatschappij staan mensen voortdurend onder druk om te presteren. Het gaat dan ook niet alleen om het bidden, maar ook om het ritueel en het samenzijn met gelijkgestemden."

Spiritualiteit is, ook onder niet-kerkelijken, bezig aan een sterke opmars in het bedrijfsleven. Kantoorkolossen worden steeds vaker uitgerust met stilteruimten of relaxtuinen waar het personeel terecht kan om de mentale accu op te laden. Andere bedrijven pakken het rigoureuzer aan met spirituele lunchsessies en zelfs complete 'in-company' meditatietrainingen. Medisch socioloog Chris Grijns, auteur van het boek Adempauze en meditatietrainer voor particulieren en bedrijven, pleit voor korte meditatiemomenten onder werktijd, waarin de concentratie verlegd wordt van de geest naar het lichaam. "De mens wordt in de moderne samenleving continu opgezweept tot actie. De kunst is dan ook om even iets volstrekt onnuttigs te doen. Het lichaam herstelt in ruststand, zodat de werknemer er even later weer fris tegenaan kan."

Uit medisch onderzoek blijkt volgens Grijns dat meditatie een positief effect heeft op onder meer de weerstand, het energieniveau, het uithoudingsvermogen en de vitaliteit. Secretaresse Ineke, werkzaam aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, heeft ook alleen maar positieve ervaringen. Ze begint 'bijna elke werkdag' met een halfuur meditatie. Dat ze daardoor wat later op haar werk arriveert, is voor haar baas geen bezwaar. " Het is heerlijk dat ik deze mogelijkheid krijg van mijn werkgever, en ik zou het niet meer kunnen missen. Het is voor mij een uitlaatklep waardoor ik beter functioneer. Ook op mijn werk." De secretaresse is in het verleden ernstig ziek geweest en het heeft haar sindsdien veel moeite gekost enigszins haar energie terug te krijgen. "De balans tussen mijn fysieke gesteldheid en het werk dat ik doe, is door de meditatie echt een stuk beter. " Volgens Ineke is meditatie uit de hoek van zweverigheid aan het kruipen. "Ik merk dat het besef bij steeds meer mensen doordringt dat meditatie een positieve bijdrage kan leveren aan het welzijn van de werknemer."

De positieve effecten van meditatie is een van de redenen waarom Lizelotte Smits van CNV Publieke Zaak zich al jarenlang sterk maakt om die vorm van bezinning als secundaire arbeidsvoorwaarde te verankeren in de cao. Haar doel is dat werknemers recht krijgen op een meditatieruimte waar ze dagelijks terecht kunnen voor bezinning en reflectie. Tot nu toe heeft haar kruistocht nog geen concreet resultaat opgeleverd. "Een professionele meditatietraining voor het personeel of het inrichten van een stilteruimte is veelal geen probleem. Maar vastleggen dat de werknemer dagelijks het recht heeft om te mediteren onder werktijd, gaat veel werkgevers een stap te ver." Als het recht op bezinning en reflectie wordt vastgelegd in de cao, kunnen mensen die zich vanuit hun geloofsovertuiging willen terugtrekken daar mooi op meeliften, aldus Smits. Dus ook biddende christenen en moslims die een matje uitvouwen en met hun gezicht naar Mekka knielen. "Werkgevers verbinden zich liever niet aan religie. Maar bij de deur van zo'n speciale stiltekamer staat niemand die vraagt of iemand komt bidden, mediteren of gewoon even rust nodig heeft." Hoewel ze haar doel nog lang niet heeft bereikt, gaat het volgens Smits de goede kant op: " Het zweverige imago is er zo langzamerhand wel van af. Dat blijkt wel uit alle initiatieven die buiten de cao om worden genomen. Zo heeft Nuon pas geleden op het hoofdkantoor een 'spirituele villa' geopend."

Of de drukke werknemer zich bij reflectie en bezinning nu richt op zijn eigen lichaam of op God of Allah, het dient volgens meditatietrainer Grijns grofweg hetzelfde doel. De overheid telt inmiddels zo'n driehonderd christelijke ambtenaren die groepsgewijs samenkomen om te bidden en gelijkgestemden te ontmoeten, aldus rijksgebedcoördinator Verhoef. " Het mooie van het samen bidden is dat het óveral kan", zegt hij. " Iedere lege kantoorruimte is geschikt om in de lunchpauze even een half uurtje bij elkaar te gaan zitten. Sommige collega's gaan tussen de middag even naar de sportschool, wij doen aan geestelijke fitness."


U kon tot 08-05-2008 reageren op dit artikel.