Kopie van paspoort vaak overbodig

Auteur: door Annemieke Kooper |   donderdag 27 augustus 2009 | 09:37 | Laatst bijgewerkt op: dinsdag 12 januari 2010 | 00:21

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
Inchecken in de lobby van een hotel. Veel Nederlanders zijn niet zo voorzichtig met hun persoonlijke gegevens. Ze geven te pas en te onpas een kopietje van hun paspoort. foto Herman <a href=Wouters/GPD/HH " />

Inchecken in de lobby van een hotel. Veel Nederlanders zijn niet zo voorzichtig met hun persoonlijke gegevens. Ze geven te pas en te onpas een kopietje van hun paspoort. foto Herman Wouters/GPD/HH

Wanneer Jos Meekel een nachtje in een hotel slaapt en er bij het inchecken om een kopie van zijn paspoort wordt gevraagd, schrijft hij altijd met koeienletters op de kopie dat die speciaal is gemaakt voor het hotel. "Ik neem geen risico", vertelt de directeur van bedrijfsrecherchebureau Hoffmann. "Een dief die met mijn gegevens een bankrekening wil openen of iets anders geks wil doen, moet wel van heel goede huize komen om dat met een kopie 'voor hotel Jansen' voor elkaar te krijgen." Veel Nederlanders zijn niet zo voorzichtig met hun persoonlijke gegevens als Meekel.

Zie ook:

Ze geven te pas en te onpas een kopietje van hun paspoort af als ze een hotelkamer huren, een telefoonabonnement afsluiten of een auto huren. En dat terwijl het in veel gevallen, zoals in hotels, voldoende is om enkele gegevens als naam, geboortedatum en woonplaats op te schrijven. Velen geven op campings hun paspoort af als onderpand. Dat is zelfs verboden, staat achterin het document. De houder van een paspoort is verplicht dit zélf te bewaren.

De meeste Nederlanders kennen de regels niet. Die zijn ook veel te ingewikkeld, zegt Corien Prins, hoogleraar recht en informatisering aan de Universiteit van Tilburg. Zo staat in de wet vermeld dat persoonsgegevens alleen mogen worden verwerkt wanneer dit nodig is voor 'het sluiten van een overeenkomst' of wanneer er 'een gerechtvaardigd belang' mee is gemoeid. Maar om wat voor overeenkomst het gaat, of wat zo'n gerechtvaardigd belang is en wat onder het verwerken van gegevens wordt verstaan, is onduidelijk. Over kopiëren van identiteitsbewijzen wordt met geen woord gerept. Illustratief voor de onduidelijkheid is dat noch het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP), dat toezicht houdt op de verwerking van persoonsgegevens, noch het ministerie van Binnenlandse Zaken, eerstverantwoordelijke voor identiteitsbewijzen, weet wie wel en wie niet bevoegd zijn om ID-bewijzen te kopiëren. "Het mag wanneer het 'noodzakelijk' is", oordeelt het CBP. Het ministerie van Binnenlandse Zaken: "O ja? Is er een verschil tussen het kopiëren en het noteren van identiteitsgegevens? In welke wet staan die regels dan?"

Zomaar een kopie van je paspoort afgeven is heel onverstandig, waarschuwt Prins. Op een paspoort staat gevoelige informatie, waaronder het burgerservicenummer, een pasfoto en vanaf 21 september ook vingerafdrukken. Prins: "Met alle informatie die tegenwoordig over iemand op internet circuleert én een kopietje van zo'n paspoort, is zo een volledig profiel van iemand te maken. Wie kwaad wil, kan met dergelijke gegevens makkelijk identiteitsfraude plegen."

In Amerika is deze vorm van criminaliteit al uitermate populair, en ook in Nederland neemt het toe, vertelt Prins.

Het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude kreeg sinds eind vorig jaar bijna honderd meldingen. Omdat niet iedereen weet dat zijn gegevens door anderen worden misbruikt, ligt het werkelijke aantal fraudegevallen vermoedelijk hoger.

Hoe meer informatie je opslaat of ergens achterlaat, hoe meer je kunt kwijtraken, stelt Ot van Daalen, ex-advocaat en directeur van digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom. Een bedrijf of instantie moet persoonlijke gegevens van werkgevers of klanten vernietigen zodra de informatie niet meer nodig is voor het doel waarvoor deze ooit is opgeslagen. "Maar de garantie dat dat ook gebeurt, heb je zelden", zegt hij. "En je weet nooit waar die gegevens dan uiteindelijk weer voor worden gebruikt."

De meeste Nederlanders staan niet stil bij de gevolgen van het zomaar afgeven van paspoortkopietjes. Volgens recent onderzoek van Regioplan denken zes op de tien Nederlanders zelden tot nooit na over wat anderen met hun persoonsgegevens kunnen doen. 85 Procent van de Nederlanders geeft zonder tegenstribbelen zijn gegevens af wanneer daarom wordt gevraagd. Dom, vindt Meekel van Hoffmann Bedrijfsrecherche. Maar ook bedrijven zijn schuldig. "Zij maken misbruik van de onwetendheid van de burger, vinden het wel zo gemakkelijk om meteen een hele kopie van een paspoort te hebben. Zo maken ze minder fouten in de verwerking van persoonlijke gegevens."
 
Reacties
laatste eerstSorteer reacties
Het is bizar dat sommige organisaties boven de wet staan...
we've got a big brother watching en ik ben heel bang dat we daar niets aan kunnen doen, behalve dan ons terugtrekken in het oerwoud.
En toch zijn er wel voordelen van leven in zo'n bureaucratie en als het dan perse zo'n vreselijke bureaucratie moet zijn om zo goed en relatief onbezorgd te leven, dan weet ik wel waarvoor ik kies.
Julia - 12-01-2010 | 00:21
Hi,

Ik heb er dit keer paal en perk aan gesteld. Ik heb na mijn verhuizing aangifte gedaan bij de gemeente en zodra de juffrouw m'n paspoort meenam en een copietje op de xerox draaide, heb ik direct gevraagd of ze het wilde vernietigen. Ik kreeg wel bijna ruzie met haar, maar ze mocht inderdaad de copie teruggeven en dat deed ze ook.
Legitimeren is noodzakelijk; klopt het hoofd bij het paspoort en zijn de echtheidskenmerken van het paspoort in orde, maar een copietje gaat te ver. Ik ga voortaan altijd dwarsliggen, dan maar kabaal !

Klaas - 30-11-2009 | 20:06
leuk dit soort opmerkingen, laten we beginnen bij de ergste privacy schender: onze eigen overheid.
Om je te kunnen afmelden van het ongevraagd opgedrongen EPD (electronisch patienten dossier) moet je.. inderdaad een kopie van je paspoort of ID meesturen.
en dat terwijl de rechter bepaalde dat je eigen werkgever geen kopie mag maken.
Maar sommige organisaties staan boven de wet.

En verder gelden in andere landen andere regels, laten we maar eens beginnen in de EU kopieren te verbieden, kunen daarna de overige zaken worden aangepakt.
de overheid - 27-08-2009 | 21:38
En waar hebben we dit allemaal aan te danken?
Omdat we zo langzamerhand buitenlander in ons eigen land zijn.
In het ziekenhuis en zelfs bij de podoloog had ik het vroegen ze nog niet naar een copie te maken, maar je moet wel je burgerservicenummer(het kan niet langer) geven.
Je hebt toch je rel.nr. met je zorgverzekering?!
Heb een aantal jaren geleden steeds naar het UWV gemoeten (in de ziektewet) elke keer weer er van je kleine ID kaart op een hel a4 vel een copie gemaakt. Te zot voor woorden.
Waarom krijgen wij bij het afhalen van een nieuw paspoort ID kaart geen regels in simpele nederlandse taal mee.
Ik snap er nu nog niks van.
Nederlander - 27-08-2009 | 17:16
dank jullie wel voor het mij op ideeen brengen. dit soort artikelen moeten vaker worden gepubliciteerd, kan iedereen die dit leest brainstormen hoe ze deze informatie kunnen omzetten in geld. dus bedankt! ( hopelijk zien we zo in dat nieuws niks goed brengt )
lang leve het nieuws - 27-08-2009 | 15:13

U kon tot 11-02-2010 reageren op dit artikel.