'Dat vaccin gaat er komen!'

Auteur: door Joep Trommelen |   donderdag 17 december 2009 | 08:50 | Laatst bijgewerkt op: donderdag 17 december 2009 | 09:08

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
Jonge onderzoekers van het UMC St Radboud reizen een dezer dagen af naar het Glazen Huis om voor camera en microfoon te vertellen over de ontdekking die hen afgelopen zomer wereldfaam opleverde: een manier om een vaccin tegen malaria te ontwikkelen dat over een jaar of vijf op de markt zou kunnen komen. "Ik ga zelf niet, Serious Request is meer voor jongeren", grijnst professor medische parasitologie Robert Sauerwein, die het onderzoek leidt. "Maar dat vaccin gaat er komen." Maar eerst wacht er nog heel veel onderzoek: in reageerbuisjes, op dieren én mensen.

Het middel moet veilig zijn én werken. Eerst bij een kleine groep mensen, tien tot vijftien, dan bij enkele honderden en tenslotte bij vele duizenden. Vóór een medicijn in productie kan gaan, kost dat zo'n 800 miljoen euro, weet Sauerwein.

De farmaceutische industrie zal dat niet alleen gaan betalen, zegt hij. "Bij bijvoorbeeld een kankervaccin zouden rijke westerlingen in de rij staan bij de apotheek, maar Afrikanen hebben geen geld, dus is de industrie terughoudend. Dat is wrang maar de realiteit. Een vaccin kan er alleen komen met steun, bijvoorbeeld van de Bill en Melinda Gates Foundation, regeringen en de Wereldbank. Zij kunnen de industrie over de streep trekken. Malaria is uit te roeien, daar ben ik van overtuigd." De investering loont, stelt Sauerwein. "Het bruto nationaal product van een land als Kenis is 5 tot 10 procent lager door malaria. Er is dus veel winst te halen."

Wat hebben zijn onderzoekers nu precies ontdekt? Ze hebben Nijmeegse studenten geïnfecteerd met malaria door hen te laten steken door besmette muggen. Tegelijkertijd kregen ze een sterk anti-malariamiddel. Het duurt een week na een muggensteek voordat de parasiet het bloed bereikt. En in die week werd tijdens de proeven het afweersysteem van het lichaam getraind om de parasiet zelf onschadelijk te maken.

De studenten werden daarna opnieuw geïnfecteerd zonder het anti-malariamiddel. En wat bleek: ze waren immuun geworden.

Sauerwein: "Dat leverde een spoorboekje richting een vaccin op. We moeten parasieten ontwikkelen die 'kreupel' zijn en het bloed niet halen, zodat het afweersysteem gaat werken zonder dat men ziek wordt. Dat proberen we in Nijmegen via genetische manipulatie, in Amerika doen ze het met bestraling."

Gevaccineerden moeten in de toekomst regelmatig een prik van een besmette mug krijgen. De malariaparasiet moet het immuunsysteem immers blijven activeren.


U kon tot 16-01-2010 reageren op dit artikel.