27 MEI 2006 - APELDOORN - Waar haal je een opvolger vandaan voor een gerespecteerde gorillabaas die zijn groep goed in toom hield en 27 nakomelingen verwekte? Voor Apenheul is dat een grote uitdaging. Vandaag vertrekken Frans Keizer en Warner Jens naar Frankrijk om twee kandidaten te bekijken.
Bongo, vorig jaar overleden als gevolg van een streptokok-bacterie, was een bonk van een kerel. Het gezicht van Apenheul. Op het gorilla-eiland stond zijn gezag nooit ter discussie. Zelfs richting publiek manifesteerde hij zich geregeld. Borstgeroffel. Hij was de baas. Zulke bazen liggen niet voor het oprapen. Apenheul raadpleegde de documentatie die bestaat van gorilla’s die in dierentuinen worden gehouden. Die hebben een stamboeknummer, waaraan diverse gegevens zijn gekoppeld. ‘Wat wij zoeken is een kereltje tussen vijftien en twintig jaar. Het liefst met zoveel mogelijk sociale ervaring’, zegt Keizer, hoofd van de gorilla-afdeling van Apenheul. ‘Een gorilla die in een groep heeft gezeten met vrouwtjes en kinderen en die ook een leider boven zich heeft gehad.’
Zes of zeven gorilla’s voldeden op het eerste gezicht aan het profiel. Via het Europese fokprogramma voor gorilla’s werd duidelijk dat vier daarvan eventueel beschikbaar zijn. Twee daarvan, Mike en Nyuki, verblijven in de dierentuin van Royan (Frankrijk). Apenheul hoopt dat een van de twee Bongo kan opvolgen. Zo niet, dan wordt een gorilla in Madrid bekeken en in laatste instantie in Krefeld.
Veel weet Apenheul niet van de kandidaten. De belangrijkste kennis: ze zijn met de fles grootgebracht. ‘Tegenwoordig zegt men dat dat niet zoveel uitmaakt,’ zegt Keizer, ‘maar onze voorkeur gaat er naar uit dat ze in de groep door de moeder zijn grootgebracht, in plaats van bij mensen thuis. De inprentingsfase is toch erg belangrijk.’
Observeren en informatie verzamelen is de taak die Keizer en Jens wacht. Een lastige klus, weet Keizer. De twee zitten niet in een groep, maar bij elkaar. ‘Sociaal groepsgedrag kunnen we niet observeren. We zullen veel praten met verzorgers om aan informatie te komen.’
Mocht Mike of Nyuki door de test komen, dan wordt hij aan het begin van de winter in Apenheul voorgesteld aan de zeven vrouwen die daar samen met een tweejarig mannetje de groep vormen.
De grote vraag is dan hoe snel de nieuwe baas zich als vruchtbare man zal bewijzen en de dominante vrouwen in bedwang weet houden. Hoe sneller hij jongen verwekt, hoe beter, denkt Keizer. ‘Als een vrouw een kind baart, komt ze hoger in rang. Daardoor komt het groepsgebeuren op gang’, legt hij uit.
De onbetwiste leider moet worden behaagd en vervolgens ontstaat een duidelijke pikorde in de groep. Of de nieuwe gorillabaas Bongo’s tweejarige zoontje Loango tolereert blijft onzeker. Die loopt het risico het slachtoffer te worden van kindermoord. Zo zou de nieuwe leider zijn moeder van het zogen kunnen halen en sneller bronstig maken, zodat hij zich kan voortplanten.
U kon tot 04-03-2011 reageren op dit artikel.