APELDOORN – Hij wil misverstanden voorkomen. “Vanavond geen hilarische imitaties en actuele grappen”, waarschuwt Diederik van Vleuten het publiek in Orpheus. “U weet waar de uitgangen zijn.” Al eerder speelde hij met zijn irritatie over gemakkelijk cabaret toen hij samen met vriend Erik van Muiswinkel in Antiquariaat Oblomov stond. Hierin blonk Van Vleuten al uit door zijn prachtige beschouwingen en aanstekelijke melancholie. Nu staat hij alleen op het toneel en we kunnen niet anders dan stellen dat hij een zeldzaam mooi theaterprogramma heeft gemaakt.
Zakelijk maar meeslepend vertelt Van Vleuten het noodzakelijke verhaal over de Nederlanders in Indië. Door de ogen van Oom Jan zien we hoe zijn familie belandde in het dubieuze kolonialisme, de jappenkampen en de tragische politionele acties. Van Vleuten hoeft maar een halve zin te poneren: “Van oude menschen?” Dan klinkt zacht uit alle hoeken van de zaal: “De dingen die voorbijgaan.” Verheugd constateert de theatermaker: “Dit is mijn publiek.” Maar je hoeft het boek van Couperus niet te kennen om van deze voorstelling te kunnen houden.
Van Vleuten maakt met, Daar Werd Wat Groots Verricht, theater op het scherp van de snede. Temidden van de grote hoeveelheid oppervlakkige vermaak is deze informatieve productie een verademing. Hier spreekt de kracht van de verbeelding, met de nodige relativering, wars van valse pretenties. Aan de hand van foto’s, een landkaart en enkele subtiele liedjes brengt Van Vleuten een belangrijk stuk ‘vergeten’ Nederlandse geschiedenis tot leven. Het relaas van Jan en diens grote liefde Aukje mag dan persoonlijk zijn, getuige de handgeschreven manuscripten die zijn oom achterliet, maar dit verhaal is universeel.
Deze familiekroniek, in de verfijnde regie van Berend Boudewijn, maakt pijnlijk duidelijk hoe goedbedoeld en twijfelachtig de rol van de Nederlanders was in de Oost. Als nazaat verwoordt een magistrale Van Vleuten alle mogelijke nuances.
KLEINKUNST
Diederik van Vleuten: Daar werd wat groots verricht.
Gezien: Orpheus Apeldoorn 21/1.
Verder: Hardenberg 27/1, Kampen 10/2, Deventer 16/2, Zwolle 30/3, Harderwijk
7/4, Steenwijk 28/4 en Olst 13/5.
U kon tot 22-02-2011 reageren op dit artikel.