Volledig scherm

Column Özcan Akyol | Beheersen

Het politiseren van terroristische aanslagen is op social media gemeengoed geworden. Nog voor de het exacte dodental van de slachting in Istanbul bekend werd gemaakt, las ik hier op Twitter en Facebook complete verhandelingen over de motivatie van de dader én het klimaat dat hem een vrijbrief had gegeven voor zijn afschuwelijke daad.

Voor het rouwproces was geen tijd. Terwijl er wereldwijd talloze mensen in onzekerheid leefden, bang dat ze een dierbare waren verloren, ontstond er bij ons een afgezaagd debat over de islamisering van Turkije en de vermeende oorlog tegen kerst en het vieren van de jaarwisseling. Wat is dat toch? Nu staat Geert Wilders doorgaans niet bekend om zijn fijngevoeligheid, maar zelfs de leider van de PVV deelde online een empathisch bericht, waarin hij een blijk van medeleven gaf aan het Turkse volk - overigens ging hij de aanslag daarna alsnog politiseren, maar daarmee was hij niet een pionier.

En het moet natuurlijk ook. We moéten het hebben over oorzaken. Maar niet direct. Als de lijken nog niet opgeborgen zijn, de dader op de vlucht is en niemand de gruwelijkheden heeft opgeëist, is het misschien goed om gewoon stil te zijn. Door evidente problemen te benoemen - IS vormt een grote bedreiging voor de westerse wereld - bevredigen beroepsduiders en (aspirant-)politici misschien hun eigen geldingsdrang, maar het geheel maakt een cynische indruk, alsof het lot van slachtoffers bijzaak is.

Vaak is het pas echt wijs om gewoon je mond te houden. Die open deuren kan men nog altijd intrappen. Het debat over radicaliserende jongeren, de toestroom van vluchtelingen en het falende beleid van anderen zal niet verdwijnen. Wie echt een rol van betekenis in het politieke en maatschappelijke discours wil spelen, moet zich eerst leren beheersen. Een activist of politicus zal alleen serieus worden genomen als idealen in plaats van opportunisme de belangrijkste drijfveren zijn. Het is niet moeilijk om digitaal applaus te oogsten: de jaknikkers zitten elke avond achter hun computer. Veel ingewikkelder is het om meester te zijn van ijdelheid, een gevoel dat mensen drijft tot de ziekelijke neiging om over alles te debatteren, terwijl we allemaal weten dat angst en sociale ontwrichting de beoogde doelen van terroristen zijn.