Niqué Nusteling ( links) en Jeannette te Riele bij de plek waar op 29 mei de eerste Verwendag voor vrouwen met kanker in Lochem wordt gehouden. foto Patrick van Gemert
Een hele dag lang krijgen vrouwen met kanker ('We noemen ze bewust gasten') massages, pedicures en manicures.
Kapsters en schoonheidsspecialistes buigen zich over de gasten. "We hadden wel honderd vrouwen kunnen verwelkomen, maar we hebben maar plaats voor 25. En we zitten al vol."Jeannette en Niqué ontmoetten elkaar tijdens een verwendag die verleden jaar werd gehouden in het Achterhoekse Eibergen. "We vielen van de ene verbazing in de andere", zegt Jeannette. "Zoveel aandacht van de vrijwilligers, zoveel liefde en warmte. Dat wilde ik ook voor andere vrouwen regelen. En zo is het gekomen", zegt Jeannette resoluut.
Voor beide vrouwen begint het verhaal een paar jaar geleden. Op het moment dat ze te horen kregen dat er borstkanker bij hen was geconstateerd. Voor Jeannette viel de bodem even onder haar leven weg. "Dit kan niet waar zijn", dacht ik. "Het kan niet!" Niqué reageerde zoals ze is: "Dit is niet goed en we gaan nu actie ondernemen. Zoals ik ook zou doen als ik griep zou hebben gehad." Erg genoeg wist ze waarover ze sprak, want een paar jaar eerder was er al baarmoederhalskanker bij haar ontdekt.
Niqué heeft, zoals ze zegt, de oogkleppen opgedaan en is 'gewoon' doorgegaan. Ze bleef ook werken "Ik heb op mijn werk summier verteld wat er aan de hand was. En gezegd dat als ze meer wilden weten ze altijd konden vragen." De collega's kwamen ook met vragen: eerst de vrouwen en daarna, wat meer aarzelend, de mannen. "Het scheelt als je open bent. Het maakt het allemaal wat minder geheimzinnig."
Jeannette had het er moeilijker mee. Heeft ook een zwaardere behandeling achter de rug. "Op een gegeven moment, na de behandeling in het ziekenhuis in Zutphen, kreeg ik te horen dat ze niets meer voor me konden doen. Dan ben je even zo bang. Ik heb me bedacht dat ik door wilde gaan, dat ik wilde knokken."
Na Zutphen ging ze naar het Antony van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam. Daar werden eerst stamcellen bij haar afgenomen. Die werden bewaard om later, als ze de zeer zware chemokuur achter de rug had, weer toegediend te krijgen. Op die manier zou haar lichaam wat beter kunnen herstellen van de therapie. Want de chemo doodt de kwade cellen, maar neemt ook gezonde in zijn verwoestende werking mee. "Ik had geen haar meer op mijn hoofd en kon de nagels zo van mijn vingers aftrekken. Ik moest wel doorgaan: alleen zo kon ik de kans op overleven vergroten." Tijdens de periode leef je intensief, zo lijkt het. "Alles wat je meemaakt wordt een mijlpaal en je ontwikkelt een soort oerkracht: je wilt overleven."
Niqué knikt naarJeannette, maar heeft zelf een ander gevoel: "Na een paar maanden keek ik in de spiegel en wist ik: ik heb kanker gehad. Niet meer en niet minder. ik had niet het gevoel dat ik dood had kunnen gaan."
De reactie van de omgeving is altijd een heikel punt als je een ernstige ziekte krijgt. Ook Jeannette en Niqué hebben kennissen weg zien blijven en anderen gezien die een belangrijker rol in hun leven zijn gaan spelen.
De vreemdste relatie was misschien wel die met de ouders. Jeannette: "Ik vond het moeilijk om te zien dat mijn ouders zo'n verdriet en angst om me hadden. En dat je niets kan doen om dat te verminderen." Jeannette's moeder pakte ook moeiteloos weer de vertrouwde bemoederende houding op. "Dan kreeg ik een schoteltje met een in schijfjes gesneden appel en met partjes mandarijn die in een cirkeltje daarbinnen waren gelegd. Net als toen ik een kind was." Moederen is, zo ervoer ze, het enige dat een moeder rest in zo'n situatie. Niqué vond het bemoederen van haar ouders vreselijk. "Laat me met rust, dacht ik dan. Als ik wat wil, dan zeg ik het wel. Maar zo ben ik altijd geweest."
Het leven na de diagnose en zeker na de behandeling wordt nooit meer zoals het voor heen was.De onbekommerdheid is weg, het gemak waarmee je dingen doet is verdwenen. Jeannette kan een van haar armen niet meer hoog optillen. Als ze in de supermarkt iets van het bovenste schap wil pakken, wordt ze geconfronteerd met dit keerpunt in haar leven.
Niqué zou graag weer in de tuin werken of sporten, maar durft het niet. "Er kan een oedeemarm ontstaan: een dikke arm als gevolg van een verstoorde lymfeklier-huishouding. De artsen zeggen dat je zelf moet uitvinden hoever je kunt gaan, maar dat risico neem ik niet."
Als je een kankerbehandeling ondergaat krijgt niet alleen je lichaam een opdonder. Je geest wordt door de ziekte behoorlijk door elkaar geschud. Het resultaat is een andere levenshouding en een heel ander besef van de dingen. Voor Niqué staat als een paal boven water dat ze meer is dan haar lichaam. "Ik ben niet mijn lijf. Datgene wat me maakt zoals ik ben, zit niet in dit lichaam.Dat zit ergens anders", zegt ze fel, terwijl ze vaag naar haar hoofd wijst. Jeannette heeft als motto gekregen dat alles draait om de liefde van vrienden en familie. "Huis, geld, luxe: het doet er absoluut niet meer toe. Liefde en aandacht, dat is het. "
Vanuit die achtergrond hebben ze de verwendag in Lochem op poten gezet. In 2006 werd de eerste verwendag in Nederland georganiseerd door Corinne de Haas in Den Haag. Corinne had zelf kanker en genoot enorm van haar bezoekjes aan de schoonheidsspecialiste.
De anti-kankerbehandelingen zijn de pest voor je huid, zeggen de beide vrouwen. Zo droog als ik weet niet wat en 'vaal en ziekig'. "Als je kanker hebt is je lichaam soms je vijand. Of de witte jassen doen er nare dingen mee: halen er bloed uit, laten er chemotherapie op los, bestralen het. De schoonheidsspecialiste is juist lief voor je lijf", legt Jeannette uit. Corinne's moeder had ook kanker en als eerbetoon besloot ze om de sterfdag van haar moeder (29 mei) uit te roepen tot Viva La Donna Dag: De verwendag voor vrouwen met kanker.
Het op poten zetten van zo'n dag klinkt als een hoop werk . En dat is het ook, maar het is vooral heel warm en fijn gebleken zeggen de beide vrouwen.
"We hebben eerst een lijstje gemaakt met wat we precies wilden, wat we nodig hadden en wie we wilden benaderen", zegt Niqué. "De basis was gelegd, maar nu moesten verscheidene koeien bij nog meer horens worden gevat." Bedrijven werden gevraagd of ze materiaal en mensen gratis beschikbaar wilden stellen voor deze dag. Daarvoor moet je een drempel over, want je hebt het gevoel dat je moet bedelen. Niets bleek in de praktijk minder waar te zijn. "Geen enkele keer hebben we 'Nee' gehoord op onze vraag."
En ze hebben heel wat mensen gebeld en benaderd. Kapsters, fysiotherapeut, pedicures, manicures, schoonheidsspecialistes, kledingadviseuses, visagistes, voetreflextherapeutes en ga zo maar door. "Mensen bellen ons nu op om te vragen waarom zij niet door ons zijn benaderd," verbaast Jeannette zich nog steeds. Het geeft zo'n goed gevoel. Iedereen is enthousiast." Dat ze dat met hun eigen manier van doen wel eens kan opwekken, lijken ze nauwelijks te beseffen. Bovendien kent vrijwel iedereen wel iemand die kanker heeft of gehad heeft.En het beeld van een geliefd mens in het ziekenhuis met een gezicht vol pijn, die met slangetjes aan schermen en machines is verbonden, is iets wat je lang met je meedraagt.
Met gasten en verwenners alleen ben je er niet natuurlijk. Er moet ook een plaats zijn waar die mensen samen kunnen komen, een accommodatie dus. "Daar hebben we veel geluk mee gehad", zegt Jeannette. "Via een bevriende relatie kwam ik in contact met de eigenaar van vijf-sterren-hotel Scheperskamp, hier in Lochem. De eigenaar hoorde mijn verhaal aan, liet me een ruimte zien en vroeg: wat vind je ervan? Ik wist niet wat ik zeggen moest, was helemaal overdonderd. Zo'n mooie locatie en we mogen ook nog het zwembad voor onszelf gebruiken."
Nu de verwendag voor de deur staat reageren beide vrouwen ook weer op hun eigen manier. Jeannette is enthousiast en blij dat het eindelijk gaat gebeuren, Niqué is voorzichtig trots dat het allemaal geregeld is.
- Jaarlijks wordt bij ongeveer 35.000 mensen inNederland de diagnose kanker gesteld. iets meer mannen dan vrouwen worden er door getroffen. Bij mannen is prostaatkanker de meest voorkomende vorm; bij vrouwen borstkanker. De overlevingskansen voor vrouwen nemen heel langzaam toe, afhankelijk van welke kankervorm is aan getroffen.
Sorteer reacties
U kon tot 18-07-2008 reageren op dit artikel.