Foto: ANP
AMSTERDAM - De oprichtster van Het Nationale Ballet Sonia Gaskell zag weinig in Rudi van Dantzig toen die zich ruim een halve eeuw geleden aanmeldde voor balletles. "Je hebt weinig talent, maar ik heb jongens nodig, dus kom maar." Van Dantzig overleed donderdag. Hij was 78 jaar oud.
Zie ook:
Het dansen zelf leek inderdaad niet zijn sterkste kant, mede door zijn rug, en Gaskell raadde hem aan, zich aan de choreografie te wijden. Van Dantzig zou ruim vijftig balletten schrijven (vooral voor Het Nationale Ballet), die ook veel door buitenlandse gezelschappen zijn gedanst.
In 1971 volgde Van Dantzig Gaskell op als artistiek leider van het wereldwijd gewaardeerde Nationale Ballet. Hij zou nog twintig jaar aanblijven. Alleen de verhuizing van het gezelschap van de Stadsschouwburg in Amsterdam naar het Muziektheater maakte hem niet echt gelukkig. Hij kon er zijn draai niet zo goed vinden.
Het Nationale Ballet
Zelfs de beroemde Rudolf Nurejev meldde zich bij Van Dantzig om voor Het Nationale Ballet te dansen. De Rus had al een ballet voor zichzelf op het oog: Van Dantzigs 'Monument voor een gestorven jongen' uit 1965. Het had als thema homoseksualiteit en was toen behoorlijk revolutionair.
De altijd progressief-geëngageerde Van Dantzig schreef in 1986 zijn debuutroman (Voor een verloren soldaat), waarin zijn homoseksualiteit ook het hoofdthema was. Van Dantzig kreeg de Geertjan Lubberhuizenprijs en het Gouden Ezelsoor voor de roman. In 1993 schreef hij ook een boek over zijn avonturen met Nurejev.
Balletfilm
De op 4 augustus 1933 in een eenvoudig, communistisch gezin in Amsterdam-Noord geboren Van Dantzig leek in zijn jeugd niet voor de hogere kunsten weggelegd. Hij zat al op de middelbare school toen hij de balletfilm 'De rode schoentjes' zag en vrijwel meteen voor de danskunst was gewonnen.
"Tjak, ik had een nieuwe taal gevonden. Ik wist niet wat me overkwam. Ik had zoiets nog nooit gezien, over dansen had ik nooit nagedacht. Dat ik ben gaan dansen toen ik 16 was, is mijn redding geweest. Voor die tijd geloofde ik nergens écht in."
Werk
Behalve 'Monument voor een gestorven jongen' zijn Van Dantzigs bekendste balletten 'Vier letzte Lieder', 'Ginastera' en 'Onder mijne voeten'. Ook maakte hij succesvolle bewerkingen van Romeo en Julia en Het Zwanenmeer.
Van Dantzig won verschillende prijzen, zoals de Parijse Prix de la Critique en de Life Achievement Award van de Stichting Benois de la Danse. Hij was Officier in de Orde van Oranje-Nassau en kreeg het Duitse Verdienstkreuz.
Sorteer reacties
U kon tot 18-02-2012 reageren op dit artikel.