Het is nu Februari. Zoals elk jaar komt de berichtgeving over de jaarwisseling weer op gang. De eerste berichten waren bijzonder positief. Een rustige jaarwisseling, de rustigste jaarwisseling in vier jaar, etc. Toch is er inmiddels een andere berichtgeving ontstaan, waarin de overlast van onze vuurwerktraditie centraal staat.
De heren Bonte en Rietveld, leden van Groenlinks, zijn op zichzelf al bijna een traditie aan het worden door ieder jaar in januari oppositie te voeren tegen het afsteken van vuurwerk dor particulieren. Er wordt nu gepleit dat iedere gemeente zelf het afsteken van vuurwerk zou moeten kunnen verbieden.
Mede door een incident met een zware explosie in Hilversum tijdens de jaarwisseling is er nu zelfs de discussie om het consumenten vuurwerk helemaal te verbieden. In navolging van de burgemeester van Hilversum heeft de burgemeester van Rotterdam de heer Aboutaleb het over verbieden van zwaar Nederlands vuurwerken over pijlen waar heel veel kruit in zit.
TaskForceOVB, de opsporingseenheid die zich bezig moet houden met het opsporen van vuurwerk in het illegale circuit, heeft het over vuurwerk moet verboden worden. Anderen opperen om vuurwerk centraal te laten afsteken door gemeentes of op bepaalde gebieden door de particulieren zelf.Hoe wilt u dat doen?
De oplossing om vuurwerk centraal af te steken door particulieren is minimaal zo ondoordacht. Moeten er nummertjes getrokken gaan worden of schieten we alles gewoon lekker door elkaar heen? In Amsterdam kunnen ze wel vertellen hoe blij ze elk jaar zijn met de mensenmenigte op de Dam. Een onwerkelijk idee!
400 gemeentes en rond de 100 mensen die bevoegd zijn voor het afsteken van professionel vuurwerk.
300 gemeentes hebben dus helemaal niks.Daar komt ook nog bij dat alles in goede banen geleid moet worden.Al zou het wel kunnen,heeft u enig idee hoe dat klinkt?
Heel Nederland staat te schudden op zijn grondvesten en dan maar niet te spreken over het millieu.
De media fulmineert klakkeloos alle statements, oneliners en meningen zonder verder feedback. Onderzoeksresultaten als zou 2/3 van de mensen een verbod op vuurwerk willen zien worden zonder enige onderbouwing de wereld in geslingerd. Hoe is de vraagstelling geweest en vooral wat verstaat men onder de terminologie vuurwerk? De illegale knallen tijdens de maand december of het legale vuurwerk tijdens de jaarwisseling? De nuance ontbreekt geheel. En juist die nuance is nu zo belangrijk, want dat de meeste berichtgeving van de laatste weken komt helaas voort uit onwetendheid, ongefundeerde angst of zelfs populisme.
Vuurwerk is in Nederland reeds tientallen jaren een jaarlijks terugkerend fenomeen. Menige 40-plusser heeft nog mooie herinneringen aan de jaren zeventig. Vuurpijlen, klein siervuurwerk, knalvuurwerk en ander grondvuurwerk deed zn intrede. Er was minder keus, maar het knalvuurwerk was hard en sommige soorten grondvuurwerk berucht door hun onberekenbaarheid. In de loop der jaren volgden er keuringen en werden er diverse soorten afgekeurd. Prima, want veiligheid moet altijd een issue zijn en onstabiel en onveilig vuurwerk moet worden vermeden.
Na verloop van tijd kwamen meer importeurs in Nederland om de mensen van vuurwerk te voorzien. Net als bij elk product gingen de ontwikkelingen verder en werd het aanbod van vuurwerk steeds groter. De keuringen werden daarmee ook steeds belangrijker en intensiever. Sommige beperkingen werden opgelegd. Enerzijds een begrijpelijke gang van zaken, maar het had wel een nadeel. De illegale handel werd hiermee gestimuleerd. Zoals de geschiedenis al velen malen heeft aangetoond, spint bij elke beperking en verbod de criminaliteit garen. Bij vuurwerk bestond daarnaast ook het probleem dat ons buurland België een heel andere regelgeving had dan Nederland. Zelfs de toestroom van verboden vuurwerk door de normale mens nam hierdoor grote vormen aan. Grondslag? De Nederlander houdt van zijn traditie en van prachtig vuurwerk.
In 2000 werd Nederland opgeschrikt door een enorme tragedie. In Enschede vond een grote vuurwerkramp plaats. De oorzaak is nog altijd niet achterhaald, maar zeker is dat deze ramp onmogelijk veroorzaakt kon zijn door alleen consumenten vuurwerk.
Een enorm verscherpte regelgeving was het resultaat. Importeurs en wederverkopers dienden grote investeringen te plegen om aan velerlei regels te kunnen voldoen. Geleerden en deskundigen zijn het zoals altijd niet eens en sommigen twijfelen over de juistheid en effectiviteit van de maatregelen, maar onder de mom van veiligheid wordt alles flink aangescherpt. Opgemerkt dient hierbij te worden dat omringende landen heel wat minder panisch reageren op de ramp. Bij onze oosterburen ligt het vuurwerk aan het einde van het jaar nog altijd in de schappen van de supermarkt. In België, Italië en Spanje is het vuurwerk van veel zwaarder kaliber. Nederland is derhalve al jaren koploper in het afbakenen van het afsteken van vuurwerk.
Mede daardoor en door enorme kostenstijgingen van het vuurwerk in Nederland wordt de illegale toestroom uit België een steeds groter probleem. Totdat de Nederlandse overheid een hele goede beslissing neemt door het Nederlandse vuurwerk te verzwaren. Het zwaardere vuurwerk is stabieler en dus veiliger en de kwaliteit van ons vuurwerk komt nagenoeg op dezelfde hoogte als dat uit België of wordt zelfs mooier. De illegale toestroom droogt op en daarmee ook de kosten voor handhaving en opsporing. De opmerking van burgemeester Aboutaleb dat het Nederlandse vuurwerk te zwaar is wordt hiermee ondoordacht en lijkt, kijkend naar de onlusten dit jaar om een voetbalclub, meer ingegeven door de gedachte dat hij niet in staat is om binnen zijn stad de orde te handhaven.
In de tussentijd krijgt Europa een steeds grotere invloed en is de CE-markering ingevoerd voor vuurwerk. Wederom een grote investering voor de importeurs om de kwaliteit en veiligheid van het vuurwerk te garanderen. Europa heeft echter ook een nadeel. De illegale toestroom heeft zich verplaatst naar Oost Europa. Dat is geen consumenten vuurwerk probleem, maar een maatschappelijk probleem. Opsporing en handhaving is hier de enige remedie. TaskForceOVB wordt opgericht. Als hun directeur roept dat vuurwerk verboden moet worden dan onderstreept hij zijn bestaansrecht als het gaat over illegaal vuurwerk uit het Oost Blok gaat, maar lijkt het op bescherming en uitbreiding van zn eigen baan als het om legaal vuurwerk gaat. De omgekeerde weg van het verzwaren van het vuurwerk zal namelijk ook het omgekeerde resultaat hebben; de verheviging van de illegale handel.
De ervaring leert inmiddels dat vooral het illegale zware knalvuurwerk, eigen knutselwerk of klein instabiel legaal vuurwerk voor veel meer overlast en schade zorgt dan goedgekeurd stabiel consumenten vuurwerk. Daar is die verzwaarde regelgeving namelijk juist voor in het leven geroepen. Daarbij kunnen we toch moeilijk beweren dat misdragingen zoals het lastig vallen van hulpverleners door bepaalde groeperingen de schuld is van het consumenten vuurwerk. Het is een probleem en verwerpelijk, maar het is een maatschappelijk probleem, geen vuurwerk probleem.
Als wij om ons heen kijken in de straten dan zien wij alleen leuke vrolijke mensen, gezinnen een mooie jaarwisseling beleven met hun vuurwerk. Of dat nu veel of weinig is. Wij krijgen applaus en elke jaar weer de vraag of we thuis zijn met Oud en Nieuw zodat mensen van ons vuurwerk kunnen genieten. In dat licht bezien zouden er grote twijfels moeten bestaan over de gekleurdheid van het genoemde onderzoek.
Ontkennen wij hiermee enige overlast? Nee zeker niet. Maar de overlast moet wel willen proporties worden gezet. Overlast is er ook van scooters zonder uitlaat, het hele jaar. Dat is illegaal en controle en handhaving is daarvoor nodig. Maar gaan we scooters verbieden? Nee. Overlast is er ook van hondenpoep, het hele jaar. Eigenaren dienen dat zelf te verwijderen en controle en handhaving is daarvoor nodig, maar gaan we honden verbieden? Nee.
Een verbod van consumenten vuurwerk is veel te rigoureus en gaat volledig voorbij aan het plezier dat vele mensen aan deze traditie beleven. Daarnaast zullen de belastinginkomsten voor het Rijk verdampen en de kosten van opsporing van het illegale circuit verhogen. De gezondheidskosten zullen door de veel grotere letselschades ook nog eens drastisch hoger worden.
Welke weg dan in? De kwaliteit van het vuurwerk is momenteel uitstekend. Er ligt een nieuw vuurwerkbesluit dat nog een stap in de goede richting zet. Europa had zelfs een kanttekening over de strengheid m.b.t. voor ons illegaal vuurwerk i.v.m. het vrije verkeer binnen Europa (!), maar wat ons betreft blijft extreem zwaar vuurwerk illegaal. Juist om onze traditie te beschermen. De enige mogelijke beheersing kan volgen uit streng optreden tegen wangedrag. Het daadwerkelijk aanpakken van overlast veroorzakende groeperingen en bovenal een efficiënte aanpak van de illegale toestroom van zwaarder vuurwerk.
Door overleg met de branche is het wellicht zelfs mogelijk om meer milieuvriendelijk vuurwerk te creëren. Sommige importeurs zijn die weg al ingeslagen door afbreekbare materialen te gebruiken. Eens temeer het bewijs dat de branche graag wil meedenken en niet geslachtofferd moet worden. Zowel leveranciers als consumenten zijn liefhebbers. Liefhebbers met liefde voor een traditie. Het zou een schande zijn dat er wederom een Nederlandse traditie zou sneuvelen door tunnelvisie.
1100 vuurwerkwinkels die voor tonnen verbouwd hebben vanwege de nieuwe wetten.
Deze winkels verdienen hun brood hiermee en staan dus op straat.