Apeldoorn maakt deze weken de balans op van planontwikkeling en grondhandel in de afgelopen tien jaar. De uitkomsten zijn hard. foto Cees Baars
APELDOORN - De gemeente Apeldoorn heeft fors ingezet om veel te verdienen aan de bouw van woningen en ontwikkeling van bedrijventerreinen.
Wat moeten de gevolgen zijn voor de bestuurders van de stad? Stem in de poll
Zie ook:
Het ging niet alleen om het bieden van woonruimte; het verdienen van geld was ook een argument bij het plannen maken. Met die winst konden namelijk weer andere projecten worden bekostigd. Onder anderen huizenkopers hebben daar de effecten van meegekregen.
Dat blijkt uit het onderzoeksrapport van de enquêtecommissie die onderzoek deed naar het grondbedrijf. Donderdagavond is het eindrapport gepresenteerd, zoals gisteren in deze krant gemeld.
In 2004 en 2006 is bijvoorbeeld de gemiddelde grondprijs van vrije kavels in Zuidbroek verhoogd van 240 euro per vierkante meter naar 360 euro per vierkante meter. Dat paste op zich wel in de markt op dat moment, maar was wel aan de bovenzijde van de bandbreedte, constateert de onderzoekscommissie. En zo heeft de gemeente vaker de bovengrens opgezocht om te proberen de maximale winst uit ontwikkelingsprojecten te halen. In dit specifieke geval echter lukte dat niet. Tot en met 2010 zijn 26 kavels verkocht, waar er in de plannen werd uitgegaan van 617 verkochte vrije kavels in 2011.
Prominent PvdA-raadslid Ton Kunneman sprak in november, toen hij verhoord werd door de onderzoekscommissie, al de stelling uit dat de prijs van nieuwbouwwoningen is opgedreven doordat Apeldoorn relatief veel ambtelijke uren stak in ontwikkelingsprojecten. Dat lag niet aan die ambtenaren, maar aan een gebrek aan overzicht en controle bij grote projecten. Bovendien veranderde de politiek nog wel eens een plan inhoudelijk, waardoor er opnieuw uren opgingen aan rekenen en tekenen. Al die kosten werden doorberekend en kwamen dus uiteindelijk deels op het bordje van de huizenkoper.
De enquêtecommissie concludeert nu dat die zogenoemde apparaatskosten inderdaad hoog zijn. Dat is ook een gevolg van de 'stapeling van ambities'. Apeldoorn had op een zeker moment zoveel plannen, dat de betrokken ambtenaren niet eerst een plan helemaal afhandelden, maar gelijktijdig - en dus minder effectief - met allerlei projecten naast elkaar bezig waren. De voorbereidende fase duurde daardoor lang, terwijl tijd geld is. Voor Zuidbroek bijvoorbeeld is al in 1993 de aankoop van grond begonnen en het hele project is anno 2012 nog niet afgerond. Dat komt ook doordat Apeldoorn in 2000 de keuze maakte om de prioriteit bij 'binnenstedelijke' ontwikkelingen te leggen, zoals de woningbouw in de Kanaalzone. Dat zijn echter heel ingewikkelde projecten. Juist toen Apeldoorn behoefte had aan nieuwe woningen - die in Zuidbroek en Zonnehoeve eenvoudiger gebouwd hadden worden - kwamen die maar niet van de grond. En zo werkte de gemeente zelf de zogenoemde Jonge Vlucht in de hand: het vertrek van jongeren en jonge gezinnen naar andere steden, mede door gebrek aan (betaalbare) woonruimte. Een probleem waar de politiek zich de afgelopen jaren het hoofd over heeft gebroken.
Gevolgen voor inwoners
* Door de tegenvallers bij de projectontwikkeling en handel in grond, heeft Apeldoorn vorig jaar al 68 miljoen euro verlies geboekt.
* Dit jaar wordt duidelijk welk bedrag daarbij komt doordat er veel minder (winstgevende) woningen gebouwd gaan worden dan ooit geraamd.
* Het totale verlies kan tot tegen de 200 miljoen uitkomen.
* Apeldoorn heeft al een stevige bezuinigingsronde achter de rug. Hoe de nieuwe klappen worden opgevangen, is nog niet bekend.
* Meer bezuinigen, het verder schrappen van gemeentelijke taken en verhoging van belastingen zijn reële opties. Aan die verhoging van belastingen zitten overigens wel wettelijke grenzen.
* Als Apeldoorn het niet meer zelf redt, kan het rijk bijspringen, maar dat is dan ook volledig de baas.
Sorteer reacties
