[RECENSIE] DEVENTER -Ons land wordt gedegenereerd door indringers. In de stad zijn ze uiterlijk niet meer te onderscheiden, maar innerlijk zijn ze door en door verrot.'' Helmert Woudenberg heeft door zijn afstamming een oorlogsverleden.
Hij heeft de oorlog zelf niet aan den lijve ondervonden. Toch blijft die Tweede Wereldoorlog en de verwerking ervan Leitmotiv in veel van zijn monologen. Hij rekent in zijn nieuwste solovoorstelling af met Hitler. Hij blijft echter objectief; spreekt geen oordeel uit, maar maakt de vooroordelen jegens mensen van vreemd bloed schurend voelbaar.
Woudenberg heeft de tekst geschreven. Hij baseerde zich op boeken van Sebastian Haffner, William Shirer en Alice Miller. Teksten uit Mein Kampf belanden in zijn verhaal. Het toneelbeeld is eenvoudig maar symbolisch. De donkere, klassieke met leer beklede stoel is de zetel voor de man die, gesetteld, zijn extremistische denkbeelden spuit. Hij doet dat in weloverwogen bewoordingen, soms retorisch, soms in pamflettaal. Vanaf het begin kruipt dreiging onder je huid. De man op het toneel komt dicht bij hedendaagse politici en bevolkingsgroepen die de schuld van onveilige gevoelens en economische recessie bij vreemdelingen leggen.
Je weet dat Woudenbergs stuk over de Führer gaat, maar hij komt schurend dicht bij het heden.
Op de tweede, eenvoudige, blanke houten stoel vertelt de leider van de natie over zijn jeugd, ter verklaring van het hoe en waarom van zijn ontwikkeling. Een bijna zalvend klinkende verantwoording. Dit deel uit het stuk vergroot het ongemakkelijke gevoel. Temeer, omdat in zijn verleden en opvoeding de kiem voor zijn ontwikkeling is gelegd en angst voor herhaling zich opdringt.
Woudenberg heeft geen gemakkelijke voorstelling gemaakt. De hoeveelheid tekst eist concentratie. Übermensch vreet aan je. Van begin tot einde.
TONEEL
ÜBERMENSCH, Helmert Woudenberg.
Gezien: 14/10 Bouwkunde Deventer.
Nog te zien: 20/11 Raalte, 20/12 Lelystad
Beoordeling: **** (4 sterren)



Sorteer reacties















U kon tot 15-11-2011 reageren op dit artikel.