De zes dames (binnenkort acht) van Uitvaartcollectief Stedendriehoek bij de poort van begraafplaats Soerenseweg in Apeldoorn. foto Cees Baars
APELDOORN/SCHALKHAAR - Uitvaartleiders kennen we allemaal. Zij regelen samen
met de familie de uitvaart. Uitvaartleiders luisteren, adviseren en helpen
de familie bij het kiezen van de kist, de keuze voor begraven of cremeren,
de kaartjes, de advertentie in de krant, broodjes en koffie, de muziek.
Vooral praktische zaken.
Jetty Kuiper, Marga Snoeij en Alinde Vrolijk uit Apeldoorn hebben een
andere taak. Zij zijn nadrukkelijk betrokken bij begrafenissen en crematies,
maar dan op een andere manier. Samen met een drietal collega's uit de regio
- Angelique van Lieshout uit Apeldoorn, Margreet Beerda uit Zutphen en Els
Visser uit Schalkhaar - vormen zij het Uitvaartcollectief Stedendriehoek.
Binnenkort komen er nog twee dames bij.
Op Jetty's visitekaartje
staat 'Uitvaartbegeleiding, verliesverwerking, spreker bij uitvaarten'.
Alinde noemt zich ritueel begeleider. De één legt het accent wat anders dan
de ander. Marga: ,,Ieder heeft haar eigen specialiteit.'' Zo zingt Alinde op
begrafenissen. Ze hebben allemaal een speciale opleiding genoten.
Wat de dames níet doen, is de praktische zaken rond de begrafenis of crematie
regelen; al die zakelijke beslommeringen zijn voorbehouden aan de
uitvaartleiders van bijvoorbeeld de Monuta Stichting. ,,Wij doen de
inhoud'', maken de dames duidelijk.
Pastoor en dominee spelen
veelal geen rol meer in het leven van mensen. Maar bij de dood is de kerk
toch nog vaak het decor. En ook wanneer dat niet het geval is, wordt het als
een gemis ervaren als er geen woord wordt gesproken tijdens de uitvaart. Of
als de pastoor zich voornamelijk richt op de kerkelijke rituelen en maar
weinig woorden besteedt aan de overledene. Jetty Kuiper: ,,Er zijn van die
crematies waarbij je je na afloop afvraagt: wie was de overledene nou
eigenlijk? Hoe was hij of zij bij leven?''
Het gebeurt
tegenwoordig geregeld dat de kinderen of andere nabestaanden het
levensverhaal van de overledene vertellen. Maar er zijn ook mensen die dat
best zouden willen maar niet weten hoe en het gewoonweg niet durven
tegenover een volle zaal; of die daar veel te geëmotioneerd voor zijn.
In die gevallen kunnen nabestaanden één van de dames van het
uitvaartcollectief inschakelen. Marga: ,,Wij gaan gesprekken met de familie
aan, om er achter te komen wie de overleden persoon was. De levensloop
willen we weten en we vragen om anekdotes want het hoeft natuurlijk niet
alleen maar zwaarwichtig te zijn.''
Vroeger was het 'Over de doden
niets dan goeds'. Tegenwoordig mag er een reëler beeld worden geschetst,
weten de dames. ,,Ook de minder leuke kanten worden belicht.''
Het
gebeurt dat een ritueel uitvaartbegeleider alleen maar de teksten die door
familieleden worden uitgesproken aan elkaar praat. Geregeld wordt
geadviseerd omtrent andere onderdelen van een uitvaart. Marga: ,,Pubers
vinden het lastig om iets te zeggen. Je kunt ze tijdens de plechtigheid ook
kaarsen laten aansteken of bloemen uitdelen. Of misschien willen ze wel iets
zingen.''
Jetty noemt het voorbeeld van een man die altijd druk was
met zijn moestuin. Bij de kist werd een mand met een deel van zijn laatste
oogst neergezet.
,,Het moet geen maniertje worden'', vindt Alinde.
,,Wat je doet, moet eerlijk en oprecht overkomen.''
De bundeling
van krachten in het uitvaartcollectief van vrouwen die in wezen elkaars
concurrenten zijn heeft volgens Jetty Kuiper te maken met zaken waar ze alle
acht belang bij hebben. Wordt er één ziek, dan kan een ander invallen.
Gezamenlijk inkopen is voordeliger.
Ook kan het beroep dat ze
uitoefenen en nog vrij onbekend is, collectief onder de aandacht van het
publiek worden gebracht.
http://www.uitvaartcollectief-stedendriehoek.nl/
Sorteer reacties
U kon tot 27-04-2009 reageren op dit artikel.