Eikenbomen in het Voorsterbos zijn kaalgevreten door de Bruine Eikenbladroller. foto Hans Veenhuis
FLEVOLAND - Ja, een explosie van rupsen 'teistert' eikenbomen in Flevolandse bossen, onder meer het Voorsterbos (Kraggenburg) en het Kuinderbos (Bant). De bomen staan er bij alsof het herfst is. De dieren vreten de bomen kaal.
En nee: het gaat dus niet om de eikenprocessierups. Boswachter Harco Bergman (Kuinderbos) moet het regelmatig uitleggen. "En dan zie je mensen een zucht van verlichting slaken." Een groepje hardlopers uit Kraggenburg mijdt sinds enige tijd het Voorsterbos. Ook om de dreiging dat het om de eikenprocessierups zou gaan. "Maar die is het dus niet", zegt Lykele Zwanenburg (Voorsterbos). "Die zitten in een web, zitten om de stam heen en zijn harig." Mensen - en trouwens ook honden - kunnen bij een wandeling in een bos met veel eikenprocessierupsen behoorlijk last krijgen van hun luchtwegen. De irritatie onstaat door rondvliegende haren van de processierups. "Die bomen komen wel weer in blad", zegt boswachter Zwanenburg van Natuurmonumenten. "De bomen hebben slapende knoppen. Die ontluiken wel weer. Alleen je ziet nu wel heel goed dat de eikenbomen kaal zijn."
Elk jaar doet het fenomeen zich voor, "maar dit jaar meer dan andere jaren. We hebben een droog voorjaar gehad. In een nat voorjaar beschimmelen veel eieren van vlinders en dan komen die niet uit."
Volgens boswachter Bergman (Staatsbosbeheer) zijn er dit voorjaar zeker drie keer zoveel rupsen als normaal. Het gaat volgens hem om rupsen van onder meer de Kleine wintervlinder en de Voorjaarsspanner.
De 'explosie aan rupsen' is een enorme opsteker voor vogels en en hun jongen. "Ik heb bijvoorbeeld spreeuwen gezien die met hun kroost naar het bos vliegen om rupsen te eten. En ik zag een buizerd steeds op hetzelfde pad rondscharrelen. Hij vrat rupsen die op de grond waren gevallen. Een kleine hap voor een buizerd, maar als die er dertig, veertig opvreet, dan heeft-ie er een enorm eiwitrijke maaltijd aan."
De eiwitrijkheid van de rupsen is de grote aantrekkingskracht: een 'fastfoodmaaltijd' die gezonder is dan het beste 'slowfood'.
Vanuit zijn kantoor aan de Hopweg in het Kuinderbos heeft Bergman zicht op een nestkastje waarin koolmezen zitten. "Er vliegt er net weer eentje aan met de snavel vol rupsen. Als ze tien eieren leggen, gaan er normaal twee of drie dood, de kleinsten. Maar ik denk dat ze dit jaar alle tien met gemak groot kunnen brengen."
Lang niet alle rupsen eindigen als voedsel voor vogels. De rupsen die zich ontpoppen tot vlinder, ontdekken het bos vliegend. Weer van van belang voor vleermuizen, zegt Bergman. Het is eten of gegeten worden.
U kon tot 12-06-2009 reageren op dit artikel.