Als het aan bankier Paul Oijen en zakenman en wetenschapper Erik L. van Dijk
ligt wordt het ten gunste van de coffeeshops een gevecht tot aan de Hoge
Raad. Met de Zwolse coffeeshop Het Binnenhof als landelijk 'kanonnenvoer'.
De twee deskundigen weten ook wel dat banken zelfstandige ondernemingen zijn
met een eigen beleid, maar ze vinden dat hét betalingsverkeer een
'nutsvoorziening' is. Iets waar niemand zonder kan, vergelijkbaar met stroom.
Tijdens de eerste rechtszaak voor de Zwolse rechtbank kregen het duo en Het
Binnenhof gelijk. Tegenstander SNS Bank laat het er echter niet bij zitten
en heeft vorige week aangekondigd in hoger beroep te gaan. "Mooi. Paul
en ik hebben de hele zaak professioneel onderzocht. Iets wat in de andere
(proef)processen niet is gebeurd. Toen ging het puur om de persoonlijke,
lokale invulling", meent Van Dijk.
Zeg maar één
bank tegen één coffeeshop. Maar zo simpel is het niet. SNS Bank, ABN Amro,
Fortis, Rabobank, ING en Postbank hebben namelijk een dik jaar geleden
besloten om de coffeeshops als klant te weigeren. Dat gaat zelfs zo ver dat
ze oude klanten rigoureus de deur wijzen. Zo was de eigenaar van coffeeshop
Het Binnenhof al zestien jaar vaste klant bij de lokale SNS Bank, tot ieders
tevredenheid. Ineens bleek eind 2007 SNS van Het Binnenhof af te willen.
'Wij schatten coffeeshops in als crimineel', luidde het kort samengevatte
statement van de bank. "Daar willen wij niet mee geassocieerd worden.
Het risico is te groot dat wij daar ooit strafrechtelijk voor vervolgd
worden. En dat willen wij dus niet."
De rechter veegde met
deze argumentie de vloer aan. Ze greep in in de bedrijfsvoering van de bank
en verplichte het bedrijf z'n bankrelatie met de Zwolse coffeeshop voort te
zetten.
Een paar dagen geleden besloot de directie van SNS Bank
tegen dit vonnis in hoger beroep te gaan.
Het Binnenhof
is in Nederland niet de eerste coffeeshop die een proces tegen een bank
aanspande. Vier andere gingen het bedrijf aan de Steenstraat voor. Maar het
Zwolse bedrijf is tot nu toe wel uniek, omdat ze alleen maar bij de SNS Bank
een bancaire rekening heeft. Zodra die stop wordt gezet kan Het Binnenhof
geen normale financiële bankhandelingen meer verrichten.
Tijdens de rechtszaak in Zwolle traden financieel experts Erik L. van Dijk
en Paul van Oijen op als deskundigen van Het Binnenhof. "Dat hadden we
natuurlijk nooit gedaan als er een smetje op deze onderneming had gezeten"
, verzekert Van Dijk. De expert ziet de Zwolse zaak vooral als proefproces. "
Aan de ene kant begrijp ik de bank. Het is een autonoom bedrijf, dat in
principe zelf mag bepalen wie wel of niet z'n klanten zijn. Maar aan de
andere kant heeft iedereen recht om via een bank zaken te doen. En dan heb
ik het niet over leningen, hypotheken, maar over gewone, normale bancaire
handelingen. Het wordt een wildwest, met als je niet uitkijkt illegale
cashtransacties, als je als gezamenlijke banken zegt dat je niets meer met
coffeeshophouders te maken wil hebben", meent Van Dijk. "Want dat
is hier aan de hand. En ik hoor dat ze bezig zijn meer beroepsgroepen uit te
sluiten. Zelfstandige taxibedrijven hebben ook al aan de bel getrokken, en
bordelen."
Deze 'normen en waarden'-manie van de
banken sluit bedrijven uit die in Nederland volkomen legaal zijn. "Ze
worden op deze manier te kijk gezet als criminelen. Bij sommige coffeeshops
gebeurt wel eens wat, maar we hebben Het Binnenhof van alle kanten tegen het
licht gehouden. Dit bedrijf heeft niet voor niets bewijs van goed gedrag.
Deze Zwolse onderneming is voor ons een perfect voorbeeld voor deze
principekwestie."
Het is een principekwestie, ook
vanwege de monopolieachtige afspraken die door de grote Nederlandse banken
zijn gemaakt. "Dat zeggen ze niet zo hard, maar officieel hebben ze hun
anti-coffeeshopbeleid vastgelegd in het zogenaamde onderlinge Equator-overleg
", weet Van Dijk vanuit z'n dagelijkse werk.
Hij en z'n
kompaan Paul Oijen vragen zich af of dit soort afspraken volgens de Europese
wetgeving eigenlijk wel mogen. "Ze hebben een monopolie. Ik heb voor
Het Binnenhof naar een alternatief gezocht. Uit het aanbod van zo'n 128
banken hield ik twintig solide banken over. Die of niets van zich lieten
horen of ook niets meer met coffeeshops te maken wilden hebben."
Van Dijk toont zich geschokt. "Een bank is zeker voor gewone
bancaire handelingen vergelijkbaar met bijvoorbeeld Essent. Je kunt niet
zonder. En dat is voor mij, met mijn eveneens wetenschappelijke achtergrond,
een bijzonder interessante casus", vindt Van Dijk. "Als je niet
uitkijkt jaag je bedrijven juist op deze manier in de illegaliteit en
criminaliteit. Dat willen Paul en ik voorkomen."
Het duo is
ergens blij dat SNS in hoger beroep gaat. "Wij willen een principiële
uitspraak. Verder kijken we naar een alternatief. Je zou kunnen denken aan
een 'eigen' bank. Zo is de Rabobank, voorheen de Boerenleenbank, ooit ook
begonnen, als een verzameling boeren die in gezamenlijkheid hun financiële
zaken afhandelde."


Sorteer reacties
















U kon tot 01-02-2009 reageren op dit artikel.