Omdat ze werkwillend waren, sterk en rusrtig stonden Gelderse paarden hoog in aanzien. Ideale dieren dus ook om een rouwkoets te trekken. Het span op de foto is eigendom van Jan Wolters uit Hall, die met diverse aanspanningen regelmatig in bijvoorbeeld Zutphen te vinden is. foto Cees Baars
De ruzie is eigenlijk een beetje vreemd. Want beide partijen zijn weg van
het Gelderse paard. Het KWPN kent naast de algemene categorieën rij- en
tuigpaard als enige bijzondere het Gelders paard. Juist vanwege de
veelzijdigheid. Het paard kan voor een koets, springen en in de dressuur.
Inspecteur Mathilde Brouwer van het stamboek typeert de viervoeter ook als
een heel bijzonder paard, dat een veel bredere bekendheid (en gebruik) zou
moeten hebben.
GPA-secretaris Jan Soeter spreekt ook al van een prachtpaard, zeer bruikbaar
ook voor de minder begaafde ruiter. Waarvan er veel meer zijn dan toppers.
Waar zit dan het crux van de ruzie? Waar de een (de KWPN) de Gelderlander
typeert als een 'type' paard, vindt de GPA toch echt dat het een heus ras
is. En dat verschil in opvatting heeft geleid tot wat inmiddels een verbeten
strijd mag heten.
Mathilde Brouwer: "Onze stelling is dat je
bij het Gelders paard eigenlijk niet van een ras kunt spreken. Het is een
paard dat een aantal kenmerken heeft. Het is veelzijdig, heeft een goede
constitutie, is rustig, werkwillend en heeft een aantal bijzondere
uiterlijkheden. Het heeft bijvoorbeeld een duidelijk front (opstaande hals)
en een krachtige achterhand. Dat zijn kenmerken en kwaliteiten die ontstaan
zijn door selectief te fokken. Maar daarbij is niet altijd een bloedlijn
gevolgd. Door de jaren heen zijn de Gelderse paarden gekruist met vele
andere soorten, naar gelang het gebruiksbehoefte van het paard veranderde.
In die zin kun je dus niet meer spreken van het Gelders ras. Wij hebben het
dus over een Gelders type."
En dat is vloeken in de kerk voor
Jan Soeter: "Die houding van het stamboek zal snel leiden tot het
uitsterven van het Gelders paard. Als je een paard alleen beoordeelt op de
uiterlijkheden en karakter en geen rekening houdt met de afstamming, dan
verkwansel je de genen. Uiteindelijk blijft er dan een paard over dat lijkt
op de oorspronkelijke Gelderlander, maar een genenmix is. En daarvan hebben
we al genoeg paarden."
De ruzie tussen het stamboek en de
GPA'ers bereikte zelfs de Tweede Kamer. Die riep minister Verburg begin 2008
bij motie op zich in te spannen voor het behoud van het Gelders paard.
Verburg gaf KWPN de opdracht met een toekomstvisie te komen. Die kwam er.
Olie op het vuur. Het KWPN stelt namelijk dat het type paard leidend is. De
bloedvoering dienend. Dat betekent dat veulens van Gelderse merries en
niet-Gelderse vaders onder bepaalde voorwaarden in het stamboek als Gelders
paard kunnen worden opgenomen.
Minister Verburg schreef begin
december aan de Kamer: "Dit en het op handen zijnde overleg tussen
betrokken partijen over de bloedlijnen en de discussie over 'ras' of 'type'
geeft mij voldoende vertrouwen in de veiligstelling van de toekomst van het
Gelders paard."
Waarmee de minister de bal terug legt bij de
ruziënde partijen. Want dat op handen zijnde overleg moet dan gestuurd
worden door de Stichting Zeldzame Huisdieren. Deze stichting heeft het
Gelders paard uitgeroepen tot 'Dier van het jaar 2009'. SZH-voorzitter Geert
Boink is ongerust, zo meldt hij op de site: "In de visie van de KWPN
staat dat een kruising, die voldoet aan het type, als volle Gelderse wordt
erkend. Volgens ons moet een Gelders paard minimaal 75 procent en het liefst
87,5 procent Gelders bloed hebben. Als je de lijn van het KWPN volgt kun je
onder de vijftig procent komen en dan raak je teveel kwijt." Dat is
precies wat de GPA ook vindt.
Het bestuur van de KWPN constateert
dat door de jaren heen de beschuldigingen van de oprichters van de GPA aan
het adres van het KWPN steeds ongenuanceerder en grimmiger van toon zijn
geworden. "Terwijl ons beleid - anders dan de GPA suggereert - op
democratische wijze via de regiovergadering en de Fokkerijraad Gelders Paard
tot stand is gekomen en door een meerderheid van de leden wordt gedragen."
Kortom, de strijd om de status van het Gelderse paard - ras of type - duurt
nog wel even voort. En dat terwijl het zelf zo'n braaf paard is.
U kon tot 01-02-2009 reageren op dit artikel.