Behalve brieven, aktes en andere officiële documenten bevat het archief van Oldemarkt ook foto's. Deze werd genomen bij de opening van de buslijn tussen Oldemarkt en Steenwijk in 1922. foto Gemeentearchief Steenwijkerland
Na twee jaar spitten en ordenen is ook het archief van Oldemarkt nu voor iedereen goed toegankelijk. „We geven een stuk geschiedenis terug aan de inwoners.” Stapels papier hebben de medewerkers van het gemeentearchief de afgelopen twee jaar doorgewerkt. Brieven, notulen, vergunningen en andere documenten die allemaal tussen 1811 en 1972 door de (voormalige) gemeente Oldemarkt zijn geproduceerd.
Al die documenten zijn nu geordend en beschreven in een inventaris, waarvan het eerste exemplaar zaterdag - tijdens Landelijke Archievendag - aan de Historische Vereniging IJsselham wordt overhandigd.
De medewerkers van het archief sluiten hiermee een monsterklus af. Sinds de gemeentelijke herindeling zo'n tien jaar geleden zijn ze bezig geweest de archieven van alle deelgemeenten uit te spitten. Na onder meer Giethoorn, Wanneperveen, Steenwijk en Blokzijl is Oldemarkt nu de laatste in de rij. "Het is voor ons dus echt een mijlpaal", vertelt teamleider Documentair Informatiemanagement en Gemeentearchief Roel Lensen. "Alle gemeentearchieven tot 1973 zijn nu voor iedereen toegankelijk."
Met de nieuwe inventaris in de hand kan iedere geïnteresseerde zelf op zoek gaan naar een bepaalde brief of akte. Voorheen was dat niet zo gemakkelijk, vertelt Lensen. "De papieren stonden nog precies zo bij elkaar als ze er ooit - zeg in 1811 - neergezet waren. Dat was voor de ambtenaren van toen misschien logisch, maar voor de moderne mens was het heel moeilijk er een weg in te vinden."
De overhandiging van de inventaris is dan ook een bijzondere gebeurtenis, vindt hij. "Nu deze archieven goed toegankelijk zijn, kunnen ze een belangrijke bron worden voor mensen die zich met lokale geschiedenis bezighouden. Met de overhandiging van de inventaris geven we als het ware een stuk geschiedenis terug aan de inwoners van de gemeente."
Speciaal voor de Landelijke Archievendag heeft de afdeling ook een tentoonstelling samengesteld met onder meer foto's en archiefstukken uit Oldemarkt. Ook de andere kernen komen trouwens aan bod. Thema van de Archievendag is dit jaar 'Land en Water'. "Daar is in deze regio natuurlijk genoeg over te vertellen."
De archieven zijn niet alleen interessant voor mensen die op zoek zijn naar geboorte- en sterfdata voor stamboomonderzoek. "Mensen die voorouders in deze gemeent hebben, zouden hier zomaar een brief kunnen vinden die geschreven is door hun bedovergrootvader. Prachtig toch?" Bovendien geven de documenten een goed beeld van hoe ideeën in de loop van de tijd kunnen veranderen. "Zo wordt De Wieden nu gezien als een belangrijk natuurgebied dat we vooral moeten beschermen. Dat is in documenten uit de jaren dertig heel anders. Toen was het idee 'hoe meer we inpolderen, hoe beter'."
Op de Archievendag is er onder meer aandacht voor grote gebeurtenissen uit de geschiedenis van de regio. Zo geeft historicus Frits David Zeiler een lezing over de watersnoodramp die in 1825 de provincies rond de Zuiderzee trof. In de overlijdensregisters van de gemeente is het trieste resultaat van die overstroming terug te vinden.
Ook de minder 'spectaculaire' vehalen maken een duikje in het archief echter de moeite waard, vindt Lensen. "Soms is het meer de sfeer die uit de oude documenten spreekt. Je hebt dan een tekst in de handen die 200 jaar geleden door iemand geschreven is. Het is een heel direct contact met het verleden."
U kon tot 10-11-2010 reageren op dit artikel.