Deel 2: Roerige jaren zestig in Heino

Auteur: door Ruud de Jager |   zaterdag 14 november 2009 | 07:00 | Laatst bijgewerkt op: zaterdag 14 november 2009 | 08:49

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
Het buitenzwembad van de Schaarshoek in Heino, met op de achtergrond de oude barakken rond 1962, is één van de pijnpunten uit de geschiedenis. De oude baron Dolph van Ittersum was bij de opening present, later ontstond er discussie over de legaliteit met de jonge baron Willem Hendrik. Besselsen was destijds huurder van de Schaarshoek. foto Archief Schaarshoek/Summercamp

Het buitenzwembad van de Schaarshoek in Heino, met op de achtergrond de oude barakken rond 1962, is één van de pijnpunten uit de geschiedenis. De oude baron Dolph van Ittersum was bij de opening present, later ontstond er discussie over de legaliteit met de jonge baron Willem Hendrik. Besselsen was destijds huurder van de Schaarshoek. foto Archief Schaarshoek/Summercamp

Baron Willem Hendrik van Ittersum.

Baron Willem Hendrik van Ittersum.

Co Besselsen.

Co Besselsen.

1/3
start playing the slideshow
Baron Dolph van Ittersum overlijdt in de zomer van 1963 en zijn zoon Willem Hendrik, destijds student economie in Rotterdam, volgt hem op. Dat is volgens Co Besselsen de cruciale ommekeer als hij de geschiedenis van de Schaarshoek de revue laat passeren. In de ogen van Besselsen was er in de eerste jaren geen vuiltje aan de lucht.
Het vakantie-oord voor kinderen draait uitstekend en niets lijkt een langdurige pachtovereenkomst van 25 à 30 jaar in de weg te staan. Er zou in dat geval tevens sprake zijn van een uitbreiding van het terrein met 6 à 7 hectare, zo blijkt uit oude correspondentie. De pachtprijs is 750 gulden (340 euro) per hectare. Uit briefwisseling uit 1962 blijkt dat baron Dolph van Ittersum en de leiding van de Schaarshoek een normale relatie onderhouden. De grondeigenaar wordt bijvoorbeeld, samen met zijn vrouw, per brief uitgenodigd om de vorderingen op het kamp met eigen ogen te aanschouwen. In de aanhef van de brief staat de destijds gebruikelijke term 'hoogwelgeboren heer'. Burgemeester Verheyden van Heino heeft eveneens een invitatie gekregen om het 'geheel gemoderniseerde barakkenkamp' met eigen ogen te aanschouwen. In één jaar tijd is er veel gebeurd op de Schaarshoek, zoals de bouw van een zwembad. Dit is gebeurd op een extra strook grond die de baron beschikbaar heeft gesteld. De burgemeester en de baron zijn inderdaad bij de feestelijke opening aanwezig, ze hebben zelfs versnaperingen uitgedeeld aan de kinderen, zo blijkt uit een krantenknipsel. De Schaarshoek stuurt een bedankbrief aan de baron.

Besselsen was vanaf het prille begin bezig met vernieuwen en verbeteren, hetgeen volgens hem ook hard nodig was. Hij was daar, blijkens de briefwisseling met de oude baron, ook openhartig over. Anno 2009 zegt Willem Hendrik van Ittersum dat ongeoorloofd bouwen voor hem de aanleiding was om in de zomer van 1966 een hard besluit te nemen. De Schaarshoek moest worden ontruimd. Dat ongeloorloofd bouwen moet tussen 1963 en 1966 hebben plaatsgevonden, maar wordt door Besselsen stelselmatig ontkend.

Van Ittersum zegt er nu het volgende over: ,,De onenigheid had betrekking op een aantal slaapgebouwen die Besselsen zonder overleg heeft gebouwd. Ik studeerde in die tijd in Rotterdam en was er niet alert op. Duidelijk is wel dat er vóór Besselsen nooit problemen waren. Alles liep op rolletjes op het landgoed. Het was hier ook niet de cultuur om conflicten te hebben. Besselsen zocht de grenzen op en ging er vervolgens overheen, zoals hij dat daarna zou blijven doen. Ook richting gemeentes.'' Besselsen, anno 2009: ,,Dit is een verzonnen verhaal. Ik zat op gehuurde grond, dan ben je niet zo gek om te gaan bouwen zonder permissie. Ik overlegde altijd keurig. De advocaat van Van Ittersum had het destijds over een illegaal gebouwd zwembad. Onmogelijk! En de slaapgebouwen zaten in de oude barakken. In 1963 zijn er wel nieuwe barakken gebouwd op grond die eerst verhuurd werd aan boer Kappert. De gemeente heeft hiervoor een bouwvergunning afgegeven.''

Hoe het ook zij, de jonge baron en Besselsen gedragen zich vanaf het najaar van 1963 als gezworen vijanden op een levensecht monopolyspel. Besselsen, drie jaar ouder dan zijn tegenspeler, doet een eerste zet met strategische reikwijdte. Hij koopt het Jacobsgat in Raalte, een terrein met waterplassen. Mocht het fout lopen aan de Schaarshoek, zo redeneert hij, dan kan hij even verderop mooi opnieuw beginnen. Het Jacobsgat ligt hemelsbreed anderhalve kilometer verwijderd van de Schaarshoek. Het is in gebruik als vuilnisstortplaats van de gemeente Raalte, ook de gemeente Heino dumpt daar vuil. Het stinkt er een uur in de wind en het stikt er van de ratten. Besselsen ziet echter perpectief, hij is gewend om te denken in uitdagingen en kansen. Wat hij op dat moment nog niet kan weten, is dat het Jacobsgat hem slapeloze nachten zal bezorgen en dat hij baron Van Ittersum juist vanwege het Jacobsgat wederom als tegenstrever zal treffen.

Het conflict over de Schaarshoek loopt ondertussen, gaandeweg de jaren zestig, hoog op. Besselsen en de jonge baron kunnen het maar niet eens worden over het 'grote contract', oftewel een langjarige pachtovereenkomst zoals die door de oude baron in het vooruitzicht was gesteld. Besselsen ziet daamee ook het 'beloofde land' (een paar hectare naast de Schaarshoek) heel langzaam in rook opgaan. Die extra grond was eveneens een toezegging van de oude baron, claimt Besselsen. In de zomer van 1966 is de jonge baron het getouwtrek met Besselsen zó zat dat hij de eerste juridische procedure opstart. Uit de brief van mr. Hogerzeil, de advocaat van Van Ittersum, blijkt hoe diep de pijn zit. Onderhandelen zit er niet meer in, volgens de advocaat. Hij laat weten dat de Stichting baron Van Ittersumfonds 'opnieuw ernstig teleurgesteld is'. Het gaat dan vooral om de condities voor een nieuwe contractperiode. Later komen grotere woorden naar buiten: onwil en sabotage. Wat de baron ook steekt is de kennelijke nonchalance van Besselsen. Als de baron bijvoorbeeld per brief een ultimatum stelt, dan laat Besselsen pas maanden later van zich horen. Het is een van de essentiele verschillen tussen beide mannen. De een heeft formele trekjes, de ander doet veel vanuit de losse pols. Besselsen, anno nu: ,,Ik had destijds een schoenendoosadministratie en gooide zijn boze brieven gewoon in de hoek.''

Baron Van Ittersum zet de toon. Het wordt hard tegen hard. Tot 1 januari 1967 wordt Besselsen nog gedoogd, dan moet hij vertrekken en wordt de Schaarshoek ontruimd
 
Reacties
laatste eerstSorteer reacties
10 juni 1963 overleed de vorige Baron Adolph Wolff Cornelis Hendrik van Ittersum en die zag kennelijk meer de waarde in van het opknappen van het grond met toebehoren door dhr. Besselsen.

Ik krijg bij het lezen van bovenstaande sterk het gevoel dat een jonge economie student baron Willem Hendrik van Ittersum uit het wereldse Rotterdam (met Lijnbaan) dacht, 'Die Besselsen ruimt wel even mooi de troep op en daarmee de geschiedenis van het kamp, vervolgens kieper ik hem er snel vanaf en ga lekker mijn eigen mooie conferentieoord opzetten al dan niet met WCV gelden" volgens het concept Het Voorde.

In die tijd werd er op den Alerdinck het vormingscentrum Het Voorde gebouwd en zij kregen flink wat subsidie van toen de ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur om de boel overeind te houden. (toen de subsidie stopte begon de ellende daar, maar dit terzijde).

Dit gezien in de tijd waar de Dominee/predikant, dokter en burgemeester nog veel invloed had in Heino. Bovendien wilden de burgemeesters waarschijnlijk altijd wel graag mee wilden helpen om de plannetjes van de baron te verwezenlijken (om zo status te verwerven, want wie wil er niet bevriend zijn van de baron).

Kat in bakkie, maar wel met een mooie mispoes.

Besselsen krijgt al lezende steeds meer van mij sympathie en de huidige baron lijkt mij erg berekend bezig te zijn. Zijn geheugen laat op cruciale punten wel erg veel steken vallen.
Belang van Heino, natuur, ondernemers enz. ligt hem wel erg voorin de mond, maar wie werkelijk het geld binnenbracht voor Heino blijkt wel steeds meer het Kinderoord de Schaarshoek.
Hidde - 17-11-2009 | 14:25

U kon tot 14-12-2009 reageren op dit artikel.