LEMELERVELD - De atmosfeer in de bossen rondom de Lemelerberg ademde dit weekend Germaanse tradities. Dat niet iedereen dat meteen in de gaten had, bracht de twee kunstenaars achter het project Origin-Oorsprong allerminst van hun stuk.
Donkere silhouetten steken grillig af tegen het herfstig gebladerde van de bossen rondom de Lemelerberg. Een groepje wandelaars blijft stilstaan op een kruispunt van zandwegen, vlakbij de beroemde leeuw op de sokkel. Een stel donkere poortjes, omringt met zwarte rozen, schertst de verbazing. "Het heeft wel iets treurigs", zegt Emy Koenjer uit Raalte. "Alsof er een begrafenis gaande is."Met de donkere poortjes greep het Nederlands/Amerikaanse kunstenaarsduo Jacomijn Schellevis (32) en Micki Skudlarczyk (39) terug op de wijze waarop de voorchristelijke inwoners van het gebied met de dood omgingen. "Die poortjes stonden vroeger op de weg naar de begraafplaats", legt Schellevis uit. "Daar liep iedereen bij een begrafenis dan onderdoor. Buiten het pad was de wereld van schimmen en demonen, dacht men toen."
"Hadden we daar onderdoor moeten lopen?", reageren wandelaars Tjeerd en Joke Bosma. "Nou, dan zullen we wel verdoemd zijn", klink het nuchter. "We zagen wel een hond die er onderdoor liep. Die had het dan goed begrepen." Over de prehistorische inwoners van Salland hebben de Friese toeristen een eenduidig beeld. "Dat zijn toch die behaarde mannen met leren rokjes?"
Verderop houden drie wandelaars stil bij een groepje jeneverbessen. Witte bootjes, voorzien van een offerande, drijven hier hoegenaamd rond op een oceaan van zwart gaas. Het idee: inhaken op eeuwenoud bijgeloof rondom de duistere jeneverbes.
De heidense Sallanders konden nachtenlang wakker liggen van de ritselende schaduwen. Drie hardlopers niet. "Het zal wel iets met de stijgende zeespiegel te maken hebben", roept er één hijgend. De anderen kijken toe. Dan gaan de joggers verder, op weg naar de top.
Skudlarczyk: "Iedereen reageert anders. Sommigen komen met heel interessante verhalen. Zojuist vertelde een vrouw ons dat ze vijftig jaar geleden niet aanwezig mocht zijn op een begrafenis omdat ze zwanger was. Tijdens ons onderzoek, kwamen we er achter dat zwangere paarden voor het begin van de jaartelling óók niet meeliepen. Men dacht dat het gevaarlijk was voor de foetus. Dat je door zo'n project uitvindt dat die oude gebruiken nog steeds bestaan, dat is toch heel bijzonder."
Jacobijn Schellevis die Skudlarczyk tijdens een kunstproject in Mexico leerde kennen, blikt op haar eigen manier terug. "Voordat ik hieraan begon, had ik heel romantische ideeën over de voorchristelijke inwoners, maar als je wat onderzoek doet, blijkt dat veel van de gebruiken zijn gebaseerd op bijgeloof." Skudlarczyk: "Mensen waren aan de ene kant verbonden met de natuur, maar vreesden die tegelijkertijd ook heel erg."
En daarin lijken de prehistorische inwoners dan weer helemaal niet op de huidige.
Vanaf 15 november exposeren Jacomijn Schellevis en Micki Skudlarczyk in Kasteel het Nijenhuis in Heino. Voor meer informatie: www.origin-oorsprong.com
U kon tot 01-12-2009 reageren op dit artikel.