ERMELO - "Het wordt een prachtig kerkuilenjaar.
Ze zijn in topconditie. Had ik in 2006 maar vier nesten, halverwege juni had ik er al twaalf", zegt Bert Hanekamp, controleur bij de Kerkuilenwerkgroep. Veluwe.De kerkuilenstand gaat op en neer met de muizenstand. Door de late sneeuwval in februari 2006 stortte de muizenpopulatie in. Het aantal broedende kerkuilen daalde vervolgens met vijftig procent.
"De bos- en steenuilen hebben een breder voedselpakket. Die komen niet gauw tekort. Maar de kerkuil is een voedselspecialist, die is afhankelijk van veldmuizen en spitsmuizen. In een strenge winter sterven ze bij bosjes", aldus Hanekamp.
Hij maakte duidelijk dat voedselgebrek niet de enige doodsoorzaak onder deze vogels is. De kerkuil wordt al decennia lang bedreigd. Eerst door het gebruik van gifstoffen in de landbouw. Later door gebrek aan nestgelegenheid. Dat laatste is dankzij de vogelbescherming opgelost door het plaatsen van nestkasten op boerderij en buitenplaats. De van oorsprong holenbroeders, broeden nu in menselijke bebouwing.
Tegenwoordig is het verkeer voor tachtig procent verantwoordelijk voor de sterfte onder uilen. Althans onder de geringde uilen. Het ringen van uilen is een van Hanekamps werkzaamheden. Hij doet dat sinds 1965. Hij houdt gedetailleerde lijsten bij en meldt alles bij de ringcentrale van het Vogeltrekstation. Door het terugmelden van omgekomen en geringde uilen krijgt de organisatie een goed beeld van de trek van de vogels.
Meestal blijven de jonkies in de buurt van de nestkast waar ze opgroeiden. Maar uit de lijst van Hanekamp blijkt dat ze soms met een westenwind worden meegevoerd. Zo ringde hij een nestjong in Kootwijkerbroek. De uil werd een half jaar later terug gevonden op 1.530 kilometer afstand, in een boerenschuur in de Oekraïne. Het had de zware wind met de dood moeten bekopen.
De ecoloog van het vroegere Rijksinstituut voor Natuurbeheer (RIN) blijft er nuchter onder. "Groei of sterfte, het hoort bij de natuur. Ingrijpen is zinloos en het uitzetten van dieren is moord op termijn. Een leefgebied moet wel geschikt zijn tot overleven."
Het plaatsen van nestkasten is geen ingrijpen, maar een bescherming van de kerkuil. Hanekamp reist rond tussen de nestkasten op de Veluwe. Hij ringt en bewondert de uilen. "Een traditioneel gezin kent in een goed jaar wel acht jongen. Zij broedt. Hij vangt de prooi als een goede kerel. Totdat de jongen na zestig dagen voeden en opleiden het huis uit worden geschopt. Want klaar is klaar in uilenland."
De kerkuil gedijt goed dit jaar. Toch heeft de werkgroep een zorg. Sinds Harry Potter de wereld veroverde zijn kerkuilen in trek. De kerkuil als huisdier. Tam en uit de hand? "Het kan en mag niet", zegt Hanekamp. "Het druist volledig in tegen de natuur."
Sorteer reacties
U kon tot 02-11-2008 reageren op dit artikel.