ZUTPHEN - Bronsbergen in Zutphen ziet er uit als een doorsnee vakantiepark. Op 108 daken van de 200 huisjes zijn de zonnepanelen prominent aanwezig.
Ook dat is niet bijzonder want ze zitten er al op sinds de bouw, halverwege de jaren negentig. De truc zit 'm juist in dat ene huisje dat niet bewoond wordt. Het staat namelijk helemaal vol met geavanceerde regelapparatuur. In de tuin geen luie stoelen of ligbedden. Nee, die is ingenomen door vier enorme containers gevuld met batterijen die alle, niet gebruikte, stroom opslaan. Als om wat voor reden ook in Zutphen de stroom uitvalt, dan merken de vakantiegangers in het park er niets van. De tv speelt gewoon door en magnetron en stofzuiger blijven werken. De zonnepanelen en de batterijen nemen de taak van het reguliere elektriciteitsnet simpelweg over. Zij vormen op dat moment een autonoom net. Juist de opslag van stroom in de speciale batterijcontainers, die het formaat hebben van zeecontainers, maakt het project zo bijzonder. Op het reguliere elektriciteitsnet zijn namelijk geen batterijen aangesloten als achtervang. Alle stroom die een 'normale' elektriciteitscentrale opwekt wordt meteen opgesoupeerd en kan dus niet tijdelijk worden opgeslagen.
In Bronsbergen gaat dat heel anders. De stroom die de zonnepanelen leveren wordt opgeslagen in de batterijen. "Dat is uniek in Nederland. Zeker op deze schaal. Misschien is het ook wel uniek in heel Europa. Daar is echter moeilijk over te oordelen omdat wij niet op de hoogte zijn van alle energieprojecten die er in Europa lopen," zegt Joost Dekker. Hij is woordvoerder van Liander, het Arnhemse stroombedrijf dat verantwoordelijk is voor het Bronsbergen-project. Volgens hem is Bronsbergen in Zutphen het eerste autonome elektriciteitsnetwerk in Nederland.
De zelfstandige elektriciteitsvoorziening wordt gevoed door ruim 3000 vierkante meter zonnepanelen. Van 2008 tot halverwege dit jaar is het netwerk uitgebreid getest en geoptimaliseerd. "Daarmee is aangetoond dat de theorie ook in de praktijk werkt," zegt Joost Dekker. "Kleinschalige zelfvoorzienende netwerken zijn technisch mogelijk en uitvoerbaar. Dat klinkt uiteindelijk allemaal simpel, maar over de opslag van stroom is nog niet zoveel bekend. Ook weten we nog niet zoveel over de reactie van zonne-energie op de opslag van stroom. Uiteindelijk moet de spanningskwaliteit wel optimaal zijn. Voor de gebruiker moet het lijken alsof alles hetzelfde blijft maar achter de schermen moet er veel veranderen. Daarom zijn projecten als Bronsbergen zo belangrijk voor ons. Onze energie-experts kunnen daar naar hartelust testen en meten."
Volgens Dekker wordt de elektriciteitsvoorziening in Nederland steeds duurzamer maar tegelijkertijd ook steeds ingewikkelder. "Juist daarom zijn slimme en duurzame langetermijnoplossingen nodig. Zo kan Liander ook in de toekomst leveringszekerheid garanderen. Tegelijkertijd moeten we blijven innoveren," zegt Dekker. "Dat is een belangrijke pijler onder ons bedrijf. Wij investeren veel geld en menskracht in de vernieuwingsbeweging want wij willen actief meehelpen aan een schone, betrouwbare en natuurlijk ook betaalbare energievoorziening. Dit Bronsbergenproject sluit daar naadloos bij aan."
Maar de betrouwbaarheid van het Nederlandse netwerk is toch al bijna honderd procent? Dekker denkt echter een stapje verder. "Als je stroomuitval kunt voorkomen door om te schakelen op een autonoom net wordt de betrouwbaarheid nog groter," is zijn redenering. "Een ander voordeel van een kleinschalig autonoom netwerk is dat de elektriciteit op die plek verbruikt wordt waar ze wordt opgewekt. Dat zorgt voor een efficiënter gebruik van de energie en kan extra CO2-uitstoot besparen. Bovendien, en daar gaat het uiteindelijk om,", zegt Dekker, "levert dit project veel waardevolle informatie op voor ons bedrijf. Zo zijn wij dankzij onze experimenten beter in staat de stroomspanning in het park te reguleren. Zelfs wanneer de opbrengst van de zonnepanelen sterk verschilt, als er bijvoorbeeld wolken langs schuiven. Daarmee is onze doelstelling eigenlijk al gehaald."
Voor Liander was Bronsbergen een ideale experimenteerlocatie. De eventuele overlast van de tests waren relatief laag. De meeste huisjes zijn namelijk niet permanent bewoond. Maar de keuze voor het Zutphense park was vooral ingegeven door het feit dat de belangrijkste ingrediënten voor een zelfstandig netwerk al aanwezig waren. Bij de bouw zijn namelijk al meteen zonnepanelen aangebracht. De investeringskosten waren daardoor overzichtelijk. Natuurlijk moest er wel het een en ander worden aangepast. Er werd een schakelkast geplaatst tussen het openbare netwerk en het park en in de tuin van het speciaal door Liander aangekochte huisje werden containers geplaatst met in totaal 720 accu's. Bovendien is in het 'stroomhuisje' een compleet, hypermodern besturingssysteem ingericht.
U kon tot 23-07-2009 reageren op dit artikel.