ZWOLLE - Het kon niet meer uit. De omzet was te laag. Daarom is het gedaan met de stationsrestauratie in Zwolle. Passé! Vrijwel geruisloos viel het doek over het restaurant, dat net als het spoorstation Zwolle op 6 juni 1864 de deuren opende. Als een karige wachtkamer eerste en tweede klasse aanvankelijk nog - geheel in de strengheid van het neoclassisische station.
Jammer, nooit meer 'greatest hits' als koffie verkeerd, een punt appeltaart met slagroom en het broodje bal met mosterd in voorverpakking. Foto: Frans Paalman
Waar bijna anderhalve eeuw reizigers met hun valiezen of backpack binnenliepen, duwt een bouwvakker een kruiwagen vol metselzand naar binnen. Wat er komt? "De Hema", zegt zijn collega met de kitspuit. Klopt, zal Anita Broekhuis van de NS even later beamen:op 20 februari gaat-ie open. Foto: Frans Paalman
De zoveelste verbouwing van wachtruimte in Zwolle. De NS had doorgaans moeite om voeling te houden met de eisen van de tijd. Zo af en toe werd er maar weer verbouwd en dan werd de restauratie omgesmeed in een trend die weer een jaar voorbij was, de stijl met roze TL-lampen was daarbij beslist een hoogtepunt. Zelfs het omdopen van de naam in 'brasserie' mocht geen baat meer brengen. Op zich niet onverstandig: restauratie klinkt wat al teveel naar koffie die twee uur te lang op het stoofje heeft gestaan of naar zweetkaas in een laf wit bolletje. Schrijver Bob den Uyl beschreef hoe hij op weg naar het Noorden steevast in Zwolle halthield om er voor drie kwartjes een kroket uit de muur te trekken. Die was dan altijd net te lauw en te oud. "Heel goed, sommige dingen moet je niet veranderen", dacht hij dan, als hij tevreden de halve kroket in de afvalbak schoof. Vreemd eigenlijk, dat er van de stationsrestauratie amper foto's bestaan. Het Historisch Centrum Overijssel heeft er geen een, stadsfotografen als Jan Drost en Frans Paalman(samen goed voor een halve eeuw Zwolle) ook al niet. Het station en z'n restauratie waren meer van reizigers. Wie in de stad zelf iets te zoeken had, stak het Stationsplein over, naar restaurant Gijtenbeek, waar vertegenwoordigers hun artikelen voor de middenstanders uitstalden en waar de echte zaken werden beklonken. Tot het restaurant in de jaren '70 werd gesloopt en een bank er een lelijk pand neerzette (een muur, vooral) als uitroepteken van het grote geld. Een nieuwe ronde, nieuwe kansen weer voor de restauratie. De witkwast maakt de muren weer maagdelijk in 'n ruimte waar duizenden uren lang gemopperd lang moet zijn op uitgevallen treinen. Of de koffie. Voorgoed weg, die plek van lief en leed Een plek van lief en leed, was het - die stationsrestauratie van Zwolle. Nog één borreltje bij het vertrek van een geliefde. Soms voorgoed. Met verdwijnende rode lichten van de laatste trein in het donker en daarna de leegte van het perron. Veel symbolischer kon je het in Zwolle niet krijgen. Hele nachten zaten mensen hier, als blaadjes, stuifsneeuw, ijzel, de bolbliksem of een storm met kracht twaalf (afgerukte takken!) het treinverkeer weer eens wisten te stremmen. De NS liet de restauratie dan open en liet tevens thee en koffie schenken, gratis, en soms zelfs soep. Maar toch, een nacht in de stationsrestauratie; 's ochtends wassen aan de kraan, afdrogen met een papieren handdoekje, er bestaan in dromenland wel mindere nachtmerries. Conducteurs en machinisten boden soms aan dat reizigers in hun logeerkamer konden overnachten: er was best veel goedertierendheid achter de formicatafeltjes in Zwolle. En natuurlijk was de restauratie een wingewest voor nieuwe liefdes. Als er na een verkennende correspondentie - ver voor de dagen van meteen foto's mailen - 'n afspraakje van kwam. Waarbij zij zichtbaar De Telegraaf droeg, en hij een zonnebloem. Vorsende ogen langs de tafeltjes, hopende gezichten; zou het meevallen? En de obers in zwart en wit die het in één oogopslag in de gaten hadden - als de ware kenners van het leven. Langzaam maar zeker zetten de reizigers koers naar de inloopwinkeltjes, die overal werden toegestaan, om de stations meer fleur te geven en die voor de restauraties uiteindelijk de dood in de pot zijn geworden, hoewel ze dapper meegingen in excellente koffie, broodjes met brie of zalm of de Thaise bamboesoepen. Nieuwe zaakjes die 'De Kiosk' heten (slogan: 'Verwen jezelf') en de AH to-go. Geen oponthoud, zakelijk en snel. Jammer, want met het verdwijnen van de restauratie gaat ook het decor van veel herinneringen teloor. In de jaren '80 stonden bijvoorbeeld nog lang niet overal mosselen op de kaart in Nederland. Maar de stationsrestauratie had ze wel, zodra de 'r' in de maand kwam. Voor 16,50 gulden, een prijs waarvoor je in de horeca nu hoogstens een kom soep bestellen kunt. Onbeperkt, met friet en mayonaise. M'n dochter was vijf en smulde ervan. Opeens ging het blurrrrp en ze braakte haar bord vol. Gêne, zo midden in de bomvolle restauratie. Een ober kwam, zag en overwon, door een leeg bordje te pakken en het er omgekeerd bovenop te zetten. Bijna achteloos liep hij er mee naar de keuken: "Geeft niks, ik heb ook kinderen."Dan kun je wel wat.
Sorteer reacties
