ZWOLLE - De twaalfde editie van het Deltion Cabaret Festival staat voor de deur. Het enige cabaretfestival in het land waarbij het publiek de winnaar kiest. Het Zwolse duo Ewout en Etienne werd hier enkele jaren geleden tweede en belandde onlangs in de halve finales van zowel het Amsterdams Kleinkunst Festival als het vermaarde Cameretten.
De helft van het tweetal, Ewout Jansen (24) zette vorige week kritische
kanttekeningen bij de professionele jury's van cabaretfestivals.
In een redactioneel artikel in de Volkskrant betoogde hij onder de kop 'Wij
worden geen Freekjes' dat de 'babyboomers' cabaretland beheersen met hun
moralistische kijk. "Deze generatie mag dan met veel te veel zijn, de
toegang tot de cabaretmarkt reguleren en de theaterrecensies schrijven; maar
onze generatie cabaretiers accepteert niet dat we in kleine Freekjes moeten
veranderen. Dat kunnen we het publiek niet aandoen." Jansen beseft dat
hij als verliezer bij de betrokken festivals niet echt solide staat. "
Iemand kan onsportief of gefrustreerd zijn maar daarom wel gelijk hebben."
Volgens de juryvoorzitter van Cameretten, Robbert Jan Grünfeld, was er dit
jaar sprake van een "matige editie waarin te veel op de gemakkelijke
lach werd gespeeld." Jansen ergert zich aan deze elitaire houding. "
Er werd inderdaad veel gelachen en geklapt, zeker ook bij ons optreden. Een
wezenlijk kenmerk van cabaret is de grap. Het preekje van opa Grünfeld zette
mijn haren overeind; hij viel hiermee ook expliciet het publiek aan. Alsof
de toeschouwer gek is."
Als pas afgestudeerd jurist en
cabaretier wil Jansen een signaal afgeven. Dit leverde hem op de
cabaretwebsite Zwarte Kat zeker veertien pagina's reacties op. Van bekende
en minder bekende collega-cabaretiers, recensenten en anonieme personen. "
Het is een leuk debat geworden", glimlacht de Zwollenaar, die met zijn
publicatiedrang in de voetsporen lijkt te treden van zijn vader, arabist
Hans Jansen.
"Ik had liever gehad dat iemand anders dit had
gedaan en heb dan ook enkele dagen gewacht. Want het moet gezegd: er is
duidelijk sprake van een generatiekloof waarbij oude verzuurde mannen, de
zogenaamde Freek- adepten, jonge mensen beoordelen volgens hun eigen
maatstaven. De oudjes willen dat wij maatschappijkritisch zijn en net als
Freek op de barricade springen. Dat je dit op verschillende manieren kunt
doen, lijkt niet tot hen door te dringen. Een absurdist, komiek of
slapstick-act kan ook commentaar op de samenleving bevatten. Als Ewout en
Etienne schuwen we actuele thema's zoals moslimfundamentalisme niet, maar
ons eerste doel is de mensen laten lachen. Wat is daar mis mee?"
Van de meester zelf kreeg Jansen een kort mailtje. "Freek nodigde ons uit
voor zijn voorstelling. We moesten eerst maar eens komen kijken vond hij. En
terecht. Ik heb nooit bij Freek in de zaal gezeten. Mijn respect voor Freek
is groot maar ik vind hem te moraliserend. Bovendien scoort hij naar mijn
smaak te gemakkelijk met zijn statements over Geert Wilders. Dat is geen
intelligente humor; dat is preken voor eigen parochie. Bob Dylan is ook
steengoed maar nostalgie is niet alles."
Jansen stelt dat de
meeste oudere cabaretiers denigrerend doen over imitaties en typetjes omdat
zij dit zelf domweg niet beheersen. "Wat Jochem Myjer doet en de mannen
van Koefnoen is niet oppervlakkig."
Op Zwarte Kat wordt
dezelfde Myjer hard aangevallen door oudgediende George van Houts van het
duo Van Houts en De Ket. Deze spreekt over 'de theaterpaljas die geen
creatie schept maar een product'. Jansen is verontwaardigd. "Waanzin.
Er bestaan verschillende vormen van humor en genres naast elkaar. Scheer
niet alles over een kam." Aan de jonge collega's bij het Deltion
Cabaret Festival wil hij desgevraagd een advies geven. "Kies in elk
geval het cabaretfestival dat bij je past en doe niet, zoals wij, te snel
aan meerdere festivals mee."
Het Zwolse cabaretevenement
leverde het duo destijds niets op maar na Cameretten komen er meer boekingen
binnen. "We spelen vooral voor scholieren en studenten. Maar ja, dat is
logisch. Volgens Grünfeld maken we dan ook studentikoze flauwekul."
- Deltion Cabaret Festival: Regardz Nieuwe Buitensocieteit Zwolle, zaterdag 15
december vanaf 20.00, gratis toegang. Opening: Merijn Scholten. Deelnemers:
Jo de Rijck, Frank van Alpen, Selie Anne van der Veer, Peter Bouwman, Nynke,
Mier, Brukx & Kempen, Robert van Ruiten, Regilio Lingen en Cabaretgroep
De Noot. Slotact: Jeffrey Spalburg.
U kon tot 12-01-2008 reageren op dit artikel.