Conservator Bart Jaski van de Universiteitsbibliotheek Utrecht en samensteller Marieke Steegmans (HCO) buigen zich over twee delen van de Zwolse Bijbel in Museum De Fundatie. Foto: Tom van Dijke
Expositie over de Moderne Devotie in De Fundatie. Foto: Tom van Dijke
Foto: Tom van Dijke
Foto: Tom van Dijke
1/4
ZWOLLE - Hij heeft geen handschoentjes nodig. Conservator Bart Jaski van de Utrechtse Universiteitsbibliotheek bladert vrij door de beroemde Zwolse Bijbel die uit zes delen bestaat en waarin tenminste 850 kalfshuiden werden verwerkt. "Met handschoenen voel je het perkament niet goed.
Je loopt een groter risico op beschadiging", verklaart Jaski. Voor de tentoonstellingen 'In het Licht van de Moderne Devotie' kwamen gisteren twee bijbeldelen naar Museum de Fundatie in Zwolle, dichtbij de plek waar de enorme boeken in de 15e eeuw werden geschreven en 'verluchtigd' met illustraties. Een dergelijk belangrijk scriptorium had je toen alleen in Utrecht, Brugge en Zwolle. De opdrachtgever voor de monumentale bijbel was Hermannus Droem, deken van de Mariakerk in Utrecht. Hij betaalde hiervoor het bedrag van 500 goudgulden.Tussen 1462 en 1476 werkten broeders als Jacobus van Enckhuijsen, Henricus Wachtendonck en Arnoldus Vollenhoe aan de handschriften en afbeeldingen in het Zwolse Frater-of Gregoriushuis. Vervolgens lagen de boeken twee eeuwen, tot 1800, in de Utrechtse Mariakerk waar mensen van verre kwamen om ze te zien en aan te raken. Want heilig waren de bijbeldelen allerminst, dat blijkt uit de vele handtekeningen en opmerkingen van bezoekers in de kantlijn. "Graffiti is van alle tijden", beaamt Jaski. Een Fransman schrijft dat hij zich schaamt voor de verwaarloosde staat van de Mariakerk "Men scheurde er ook rustig passages uit, zoals je hier kunt zien", zegt Jaski terwijl hij de gehavende pagina's toont waarvan hele fragmenten tekst ontbreken.
Naast deze delen van de Zwolse Bijbel behoren ook de grote verzameling Sarijs-handschriften in De Fundatie tot de artistieke hoogtepunten uit de Moderne Devotie. Drie van de rijkelijk geillustreerde bundeltjes zijn eigendom van het Historisch Centrum Overijssel. Met name deze laat-middeleeuwse 'verluchtigingen' behoorden tot de top van Nederland.
Eén deel van de Zwolse Bijbel was eerder te zien in de Overijsselse hoofdstad; vijftien jaar geleden was het onderdeel van een expositie in het Stedelijk Museum. De tentoonstellingen over de Moderne Devotie beginnen pas over twee weken maar Museum de Fundatie en het Historisch Centrum Overijssel nemen alvast een voorschotje met deze topstukken.
U kon tot 31-10-2011 reageren op dit artikel.