Sinds de nieuwe koelingsbehandeling op 1oktober is ingevoerd bij de Isala klinieken zijn er drie baby's met ernstig zuurstofgebrek behandeld. Verwacht wordt dat deze behandeling gemiddeld dertig keer per jaar in Zwolle zal worden toegepast. De koelingstherapie is een zeer intensieve vorm van behandeling voor zowel de neonatologen Susanne Mulder (links) en Irma van Straaten (rechts) als verpleegkundigen. foto Gerlinde Schrijver
ZWOLLE - Een wondermiddel is de koelingsbehandeling niet. "We kunnen de primaire schade, ontstaan door het zuurstofgebrek bij de geboorte niet herstellen. Het enige wat we met de koelingstherapie kunnen doen is erger voorkomen", legt neonatoloog Irma van Straaten uit. In het Zwolse ziekenhuis wordt de nieuwe therapie sinds oktober toegepast.
Drie pasgeborenen met ernstig zuurstofgebrek hebben de behandeling
inmiddels ondergaan. Zo snel mogelijk na de geboorte wordt het kindje,
waarvan doorgaans de hartslag en ademhaling al met forse middelen op gang is
geholpen, met het hele lichaam in een wikkel gelegd. "Wat we doen is de
temperatuur in de hersenen verlagen door het hele lichaam te onderkoelen
door de baby in een wikkel te leggen waar koud water door heen stroomt"
, geeft neonatoloog Susanne Mulder aan. "Hierin moet het kind minimaal
72 uur aaneengesloten blijven liggen. De lichaamstemperatuur wordt verlaagd
tot 33,5 graden Celsius."
Op de kinderafdeling laten Mulder en
Van Straaten zien hoe een pasgeboren baby in Zwolle wordt opgevangen. Veel
van de baby's worden opgehaald uit een van de ziekenhuizen in de wijde
regio. Eenmaal op de Neonatale Intensive Care Unit (NICU) komt het kindje
aan verschillende buisjes en slangetjes te liggen, waaronder de beademing,
hartmonitor én de koelinstallatie.
Intensief
D
e koelingstherapie is een zeer intensieve vorm van behandeling. Mulder: "
In de eerste uren na de koelfase maar ook in de opwarmingsfase is er continu
een verpleegkundige bij het kind. Datzelfde geldt eigenlijk ook voor de
behandelend arts."
Het is van belang dat het kind binnen zes
uur na de geboorte in de koelingswikkel wordt gelegd. "Daarna heeft het
koelen geen zin meer", geeft Van Straaten aan. Ze legt de werking van
het koelen uit aan de hand van een ander voorbeeld. "Als je door je
knie gaat, weet iedereen dat koelen een zwelling kan voorkomen. Daarmee
verdwijnt niet het aanvankelijke probleem, maar ontstaat er ook niet meer
schade als gevolg van een zwelling."
Jarenlang zijn in het
buitenland studies uitgevoerd naar de koelingstherapie. "Begin dit jaar
waren er zoveel resultaten bekend dat duidelijk werd dat koelingstherapie
een gunstig effect heeft", haalt Mulder in herinnering. Daarop hebben
alle NICU's in Nederland in juni van dit jaar besloten de koelingstherapie
toe te passen. Het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht begon er als
eerste mee, kort daarop gevolgd door het Zwolse ziekenhuis.
Hersenschade
Binnen drie maanden tijd was de benodigde apparatuur
aangeschaft, waren alle honderd personeelsleden van de afdeling getraind en
waren er protocollen geschreven. De resultaten uit de wetenschappelijke
(buitenlandse) studies zijn veelbelovend. Van Straaten: "Als we kijken
naar de groep kinderen met ernstig zuurstofgebrek, houdt normaal gesproken
zestig procent daar restschade of afwijkingen aan over. Door de
koelingstherapie daalt dit percentage tot veertig. Dat betekent dat twintig
procent er nu goed vanaf komt, terwijl anders sprake zou zijn geweest van
schade. De nieuwe therapie is een wezenlijke stap in de goede richting."
Voor de betreffende kersverse ouders, die van het ene op het andere moment in
een achtbaan van emoties zijn terechtgekomen, betekent de nieuwe therapie
een klein sprankje hoop. "Voorheen konden we voor deze groep kinderen
weinig meer doen dan het verlichten van de pijn, het ondersteunen van de
ademhaling en hartslag en het bestrijden van stuipen. Nu kunnen we tenminste
een behandeling bieden", zegt Mulder.
Bijwerkingen
Zoals dat vaker geldt, is de koelingstherapie niet geheel zonder bijwerkingen.
"Bij een lagere lichaamstemperatuur wordt de hartslag trager. Dit kan
wanneer de lichaamstemperatuur te laag wordt leiden tot hartritmestoornissen"
, legt Mulder uit. Koelen tot 33,5 graden Celsius is veilig gebleken. Ook bij
het opwarmen van het lichaam is voortdurende waakzaamheid geboden. Dat
gebeurt met 0,2 graden per half uur. Snellere opwarming is vanwege de kans
op een shocktoestand niet verantwoord.
Niettemin merken Mulder en
Van Straaten dat voor de betrokken ouders, wier roze wolk spoorslags is
veranderd in een ouderlijke nachtmerrie, de hoop het belangrijkste is. "
Voor deze ouders telt vooral dat we alles wat binnen onze macht ligt doen
om hun kind te helpen. Het is niet zo dat zij zonder deze koelingstherapie
een gezonde blakende baby hebben. Dat is voor hun niet het alternatief."
Sorteer reacties
U kon tot 07-01-2009 reageren op dit artikel.