Het drama van de omgangsregeling

Paula is bang dat haar kinderen toch naar hun vader moeten, dat de kinderbescherming haar niet gelooft. Want er zijn ook vrouwen (en mannen) die de gekste dingen verzinnen om hun kinderen bij de ex-partner weg te houden. "Als ik dit zou verzinnen, ben ik stapelgek. Dan moeten ze de kinderen meteen bij mij weghalen."

Ze vertelt het verhaal voor het eerst helemaal. Bijna vier uur is ze vrijwel onafgebroken aan het woord. Af en toe barst ze in huilen uit. Ze wordt bijgestaan door een pastor, die haar al jaren - sinds een verblijf in een vrouwenopvang - begeleidt. "Het is net alsof ik in een enge film zit, waarbij het monster dood lijkt, maar steeds weer terugkomt." Paula leeft in angst. Al jaren. Angst voor haar ex, voor de kinderbescherming, voor de toekomst van haar kinderen. "Ze moeten toch een eerlijke kans krijgen."

Ze heeft vreselijke dingen in haar leven meegemaakt. Werd als kind misbruikt en ging vervolgens in haar huwelijk zeven jaar door een hel, waaruit geen ontsnappen mogelijk leek.

"Hij leek zo leuk, maar langzaam maar zeker heeft hij me totaal geïsoleerd van de buitenwereld. Ik zat gevangen in zijn web. Hij zorgde er voor dat ik niet meer werkte, geen contact met vrienden, noch familie had. Ik stond echt alleen. Hij deed zich groot voor. Was een zakenman. At altijd buiten de deur. Maar voor mij was er geen geld, geen eten. Ik ben uiteindelijk zelfs compleet ondervoed en uitgedroogd in een ziekenhuis beland. Maar ik kon niet vertellen wat er gebeurde. Ik zag het gewoon niet. Besefte niet dat het zo abnormaal was. Waarschijnlijk ook door de slechte basis in mijn jeugd. Nu pas dringt tot me door wat er is gebeurd. Herbeleef ik heel veel dingen. Komen steeds meer dingen boven."

Gaandeweg wordt het erger. Ze wordt verkracht en onderworpen aan wrede seksuele uitspattingen. Als zich deurwaarders melden en ze ontdekt dat hij een vriendin heeft, valt haar wereld helemaal in duigen. "Na de ellende in mijn jeugd, wilde ik ons gezin bij elkaar houden. Als ik maar m'n best deed, zou het goed gaan. Hij gaf me ook steeds het gevoel dat het allemaal aan mij lag. Ik dacht ook vaak, hij bedoelt het niet zo. Hij is jong. Ik ben ook een zeur. Maar het waren allemaal leugens. Achteraf bleek hij verloofd met een ander op de dag dat wij trouwden. Hij had helemaal geen bedrijf. We hadden tienduizenden euro's schuld. We moesten het huis, de auto, alles verkopen."

Na de scheiding woont ze een tijdje in een huurhuis, maar ze voelt zich niet veilig. Haar ex houdt haar dag en nacht in de gaten. Staat hele avonden in zijn auto voor het huis. Probeert naar binnen te komen. Zwaar getraumatiseerd zoekt ze hulp. Belandt in een opvanghuis voor vrouwen. Maar haar ex blijft in beeld. Via de kinderen houdt hij grip op haar. Er is een omgangsregeling afgesproken bij de scheiding. Paula wil zich daar aan houden. Want kinderen moeten de vader toch zien. "Dat vond ik echt. Maar het ging helemaal niet goed. De kinderen kwamen vervuild en met ernstig gestoord gedrag terug. Het werd steeds erger."

Het is haar woord tegen zijn woord. "In het begin kon ik niets zeggen. Ik was niet meer in staat te communiceren. Hij is juist een gladde prater. Windt iedereen om zijn vingers. Hij heeft echt twee gezichten en komt overal mee weg. Wat hij niet kocht. Alles op de bon. Toen ik in het opvanghuis zat, deed ik nog precies wat hij zei. Hij belde elke dag. Ik waagde het niet om niet op te nemen."

Een jaar woont Paula in de vrouwenopvang. Nadat ze met de dood wordt bedreigd door haar ex, knapt er iets en geeft ze voor het eerst opening van zaken. Ze vertelt wat ze heeft meegemaakt. Laat schokkende foto's zien. Op een daarvan zet haar ex een pistool tegen het hoofd van de baby in zijn armen. De blik in zijn ogen is angstaanjagend.

Ze stopt na drie jaar de omgangsregeling. Doet aangifte bij de politie. Ze put moed uit het feit dat politie, opvanghuis en andere instanties haar steunen. Vol vertrouwen gaat ze de rechtszaak in. De rechter beslist dat er in afwachting van politieonderzoek naar verkrachtingen, verwaarlozing, stalken en mishandeling door de vaderr geen omgang mag zijn. Met hulp van de pastor komt ze op een onderduikadres. Ze waant zich veilig. Maar haar ex weet haar weer te vinden.

De politie heeft het onderzoek inmiddels bijna afgerond. Er lijkt geen basis voor strafrechtelijke vervolging. Voor de Raad voor de Kinderbescherming aanleiding de discussie over de omgangsregeling weer op te pakken. Dat bericht is bij Paula ingeslagen als een bom. "Ik trek dit niet meer. We hebben foto's, verklaringen van hulpverleners. Wat is er meer nodig als bewijs dat de kinderen niet meer naar hun vader hoeven? Waar is het recht van de kinderen?"

De pastor werkte in het opvanghuis toen Paula kwam. Hij kent haar verhalen en heeft met al zijn collega's gezien hoe de kinderen terugkwamen. Was getuige van de doodsbedreiging aan het adres van Paula. Hij noemt de ex zonder aarzelingen een complexe vorm van Het Kwaad. "Ik heb heel veel gezien en meegemaakt in mijn werk, maar dit slaat echt alles. We hebben het hier over een seksueel gestoorde, gevaarlijke psychopaat. We hebben er vanuit de opvang uitgebreid over gerapporteerd." In een van de rapportages wordt zelfs de vrees uitgesproken dat ontvoering en eventueel exploitatie van de kinderen niet moet worden uitgesloten.

Hij begrijpt er niets van dat een omgangsregeling weer in beeld is en Paula daarmee weer helemaal in de stress. "Je kunt als dader je slachtoffer dus levenslang geven. Het systeem werkt daar aan mee, faciliteert de dader. Via de kinderen houdt hij grip op de vrouw. Ze komt er daardoor nooit los van. De moeder is door allerlei deskundigen van alle kanten geobserveerd en vertoont consequent een goed beeld. Is een goede moeder. Ik snap nu voor het eerst hoe familiedrama's ontstaan."

Sinds haar komst in het opvanghuis heeft ze hulp gezocht voor haar kinderen en gekregen, zoals intensieve thuisbegeleiding. Het gaat steeds beter met ze, maar ze zijn er nog lang niet. In het najaar worden ze drie maanden opgenomen voor nader onderzoek. "We zijn enorm beschadigd allemaal."

In de voorjaarsvakantie is Paula ingestort. Helemaal op was ze. Op haar verzoek zijn de kinderen in een pleeggezin geplaatst. "Het ging niet langer. En als de omgangsregeling er echt moet komen, ook al is die onder toezicht, dan haakt Paula af. "Dat trek ik echt niet meer. Dan moet ik ze loslaten. Dan is een pleeggezin het beste voor ze. Hopelijk gelooft de kinderbescherming die wel."

De pastor trekt de vergelijking met het Bijbelse verhaal van koning Salomo die een oordeel moet vellen als twee vrouwen om een baby vechten. Ze vertellen dat ze allebei een baby hadden, maar een ervan is er gestorven. Ze zeggen allebei dat de baby van haar is. Salomo stelt voor om de baby in tweeën te snijden en ze allebei de helft te geven. De echte moeder van het kind protesteert en wil nog liever dat het kind bij de andere vrouw is. Hierdoor weet Salomo wie de echte moeder is van de baby.

Paula wil dat iedereen weet wat haar is overkomen. "Voor mijn kinderen en alle andere kinderen in dit soort situaties. Om te laten zien waar een juridische benadering toe leidt en wat de psychische en emotionele gevolgen daarvan zijn voor de slachtoffers. Er wordt steeds gesproken over de rechten van de daders, maar hebben slachtoffers wel rechten? En op welke wijze wordt er aandacht aan de schade besteed en wordt voorkomen dat de slachtoffers opnieuw moeten lijden onder het gedrag van de daders?"

Bureau Jeugdzorg wil niet reageren vanwege de privacy van alle betrokkenen, maar geeft in z'n algemeen aan dat kinderen moeten weten wie hun vader is en dat een uitnodiging voor een gesprek over de omgangsregeling niet automatisch betekent dat er ook een omgangsregeling komt.

Dit is het laatste verhaal in onze serie over jeugdzorg. De naam Paula is op verzoek en in het belang van de kinderen gefingeerd.