Terug naar toen tijdens wasdag in Borculo

BORCULO - Hoewel het kwik zomerse waarden aangeeft, wordt er zondag bij boerderijmuseum De Lebbenbrugge volop gestookt. Onder de ouderwetse tobbe pruttelt een vuurtje, zodat de was uitgekookt kan worden. En ernaast brandt een kachel, waarin stukken ijzer voor de strijkbout worden verhit.

Annie Geerligs staat achter een plank en hanteert een antiek strijkijzer. Heel zwaar, zegt ze, en laat bezoekers de strijkbout even optillen. „Er zit een flink stuk ijzer in, vandaar. Ze strijkt een doek dat vroeger boven het fornuis rondom de schoorsteen hing. De plooitjes worden tot op de centimeter berekend. „Strijken leerde ik op het VGLO, het voortgezet lager onderwijs. Dat was een soort huishoudschool. Je had destijds vooral katoen en linnen, dat kreukte heel erg. Met stijfsel kreeg je die vouwen er een beetje uit. Vooral meisjes die les kregen van nonnen werden in strijken gedrild. Zat er maar één kleine vouw in het wasgoed, dan kreeg je al een onvoldoende.” Ze vertelt een paar omstanders dat veel boeren een knecht en meid in dienst hadden. „De gezinnen waren groot, de meid was veel tijd kwijt aan de was.” Annie Geerligs heeft nog steeds geen hekel aan strijken, „maar tegenwoordig kan veel kleding zo in de kast.”

Ambachten

De wasdag is een jaarlijks terugkerend evenement in Borculo. Het zijn vooral toeristen op leeftijd die er een kijkje nemen. De weinige kinderen die er rondlopen begrijpen nauwelijks iets van de oude ambachten en vooral het tijdrovende karakter ervan. Maar ja, toen bestonden nog geen televisies en tablets en had je er meteen een nuttig tijdverdrijf aan.

Volledig scherm
Anna Schutte (links) en Annie Beerte boenen er lustig op los. © Alice Plekkenpol

Een stukje verder staan Annie Beerte en Anna Schutte met de handen in het hete sop. Op een plank en een wasbord boenen zij kledingstukken schoon. Het lijkt zwaar werk, maar volgens beide dames valt dat reuze mee. ,,Het kost vooral veel tijd. Alles bij elkaar was je minstens vier dagen met de was bezig. Koken, schrobben, bleken, drogen en strijken.”

Bleken

Volledig scherm
Annie Geerligs heeft na al die jaren nog steeds geen hekel aan strijken. © Alice Plekkenpol

Annie Beerte legt belangstellenden uit hoe de was gebleekt wordt. „Gewoon met slootwater, zonder azijn of bleek erin. Je moet er wel voortdurend met een klomp water op gieten, pas dan wordt het wasgoed echt wit. Vergeet je dat even, dan verkleurt het in de zon. Vergelijk het maar met een krant, die wordt buiten ook snel geel.”

Op het gras liggen oude onderbroeken, borstrokken, nachthemden en wasbaar maandverband. Over elk kledingstuk weten de dames wel iets te vertellen. Van wie het was, voor wat het diende. De drie verzorgen samen al vijftien jaar lang wasdemonstraties. „Leuk en gezellig. En misschien ook nuttig, want jongeren hebben soms geen idee meer hoe dat vroeger ging”, aldus Anna Schutte.

Achterhoek