Volledig scherm
'Historische' Slag om Ruigenrode met honderden re-enacters. Onderdeel van Historisch Festival Almelo in het Schelfhorstpark. © Robin Hilberink

Historisch Festival Almelo: met één knal weer terug in de tijd van Napoleon

VIDEOALMELO - Toen de strijd verloren was, had Napoleon het slagveld al verlaten. Hij wilde de glorieuze revanche van de geallieerde troepen op het slagveld bij Almelo niet met eigen ogen aanschouwen.

Dat krijg je er van. Je kunt je tegenstander wel een eervolle aftocht gunnen, met behoud van wapens en al, maar dan staan ze de volgende dag weer vrolijk tegenover je. En erger, ze blijken  van de vorige slag te hebben geleerd. Een smadelijke nederlaag voor de troepen van Napoleon is het gevolg. De geallieerden hebben hun revanche in de Slag om Ruigenrode.

Eerste slag gewonnen

En het was op zaterdag nog wel zo goed begonnen voor de kleine generaal met zijn brede hoed. Mede dankzij een strakke linie en een verrassende manoeuvre van zijn maarschalk werd de eerste slag gewonnen. En ook op deze zondag ziet het er aanvankelijk goed uit voor de Fransen. Oké, een stuk artillerie wordt even ingenomen door de geallieerden, maar ook weer snel teruggewonnen. En even hebben ze het grootste deel van het slagveld, hier aan de rand van de Almelose wijk Schelfhorst, in het bezit. Maar een omleidende beweging links, in combinatie met een aanval op de rechterflank, doet het tij keren.

Meer en meer Fransen laten zich, bij het ontbreken van echte kogels, als dood neervallen. De legionairs moeten zich uiteindelijk terugtrekken rond de laatste heuvel. Die is zojuist al verlaten door Napoleon. De generaal heeft zich met zijn getrouwen een weg gebaand door de haag van toeschouwers en wacht de ontwikkelingen verder rustig af. Van onder een boom ziet hij hoe zijn maarschalk zijn zwaard aanbiedt aan de geallieerde commandant. Die wil hem niet hebben en verleent zijn tegenstander een aftocht met militaire eer. Zoals een dag eerder al omgekeerd gebeurde. Tja, zo houdt het nooit op met dat oorlogvoeren.

Historisch Festival

De Slag om Ruigenrode heeft niet echt plaatsgehad. Napoleon is nooit in Almelo geweest. Het nagespeelde oorlogsgeweld maakt, voor de vierde keer alweer, deel uit van het Historisch Festival Almelo. Drie dagen lang gaan honderden zogenoemde re-enactors terug in de Napoleonistische tijd. Ter leering ende vermaeck van het volk. „Ja, ‘soldaatje spelen’ noemen ze dat dan”, zegt Geert Tissen uit de buurt van Roermond. „Maar het is veel meer dan dat. Het is een herbeleving van die tijd.”

Tissen komt net terug van het toilet. Want het mag dan de bedoeling zijn om het hele weekend zo natuurgetrouw het leven van een soldaat na te bootsen, maar moderne sanitair ontbreekt niet. „Je moet concessies doen”, wijst hij ook op de friet- en hamburgertent aan het begin van het evenemententerrein. „Als re-enactor zie je dat natuurlijk liever niet. Maar je moet af en toe een knieval doen om het publiek iets te bieden.”

Maar waar mogelijk wordt de geschiedenis zo nauwkeurig mogelijk herhaald. Ook het tenue van Tissen, als lid van het Murrayfield’s  Regiment of beter bekend als de Black Watch, is tot in de details nagemaakt. Inclusief kilt. Handig bij het urineren net. Toch? „Of ik er wat onderaan heb? Ja, mijn schoenen”, lacht de Limburger.

Re-enactor

Tissen is nu zo’n zes jaar actief als re-enactor. Deed ook al mee aan de herdenking van de Slag bij Waterloo. „Dat was werkelijk onbeschrijfelijk. We waren met zo’n zevenduizend man bij elkaar. Een echt leger. Maar ook hier in Almelo is het fantastisch. Heel knap dat ze dat weer voor elkaar hebben gekregen.”

De smadelijk nederlaag van een dag eerder zit ’m als onderdeel van de geallieerde troepen trouwens nog niet helemaal lekker. Want anders dan misschien gedacht ligt de uitslag van een nagespeelde slag volgens Tissen nooit helemaal van tevoren vast. „Natuurlijk ligt er wel een plan. Maar uiteindelijk gaat het er om hoe de commandant zijn troepen over het slagveld laat bewegen. En wie er uiteindelijk het overwicht heeft. Het is Stratego spelen in het groot.”

Het Historisch Festival in Almelo is vrijdag van start gegaan. Burgemeester Arjen Gerritsen mocht het festival om 19.00 uur openen. Dat deed hij door de troepen uit de Franse tijd te inspecteren.