Volledig scherm
Het ambtsgebed bestaat in deze regio behalve in Woudenberg nog in Barneveld, Bunschoten, Nijkerk en Scherpenzeel. © Herman Stover

Ambtsgebed verdwijnt mogelijk in Woudenberg, maar wat is het?

vraag bij het nieuwsHet ambtsgebed gaat waarschijnlijk verdwijnen aan het begin van de raadsvergadering in Woudenberg. Wat is dat en waar bestaat dat gebruik nog?

Het ambtsgebed bestaat in deze regio behalve in Woudenberg nog in Barneveld, Bunschoten, Nijkerk en Scherpenzeel. In andere gemeenten is het al lang afgeschaft, met name in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw. Afschaffen betekent dat het uit het reglement van orde is gehaald; er is geen wet die een ambtsgebed verplicht.

Wat is een ambtsgebed?

Een ambtsgebed is een vast geformuleerd christelijk gebed dat de burgemeester als voorzitter van de gemeenteraad uitspreekt bij het begin en vaak ook de sluiting van de vergadering. Daarin beleidt de gemeenteraad haar afhankelijkheid van God en vraagt ze wijsheid om de juiste besluiten te nemen.

Waar komt het ambtsgebed vandaan?

Kerkhistoricus Ben Koolen heeft daar in 2010 over gepubliceerd. Al in de tijd van de Republiek (16de en 17de eeuw) werden officiële vergaderingen van overheidscolleges met het uitspreken van een gebed geopend. Staat en kerk waren toen na de Reformatie nauw met elkaar verbonden. Onder invloed van de Franse overheersing begin 19de eeuw verdween het gebruik. Met het aantreden van koning Willem I in 1814 kwam het gebruik deels weer terug, ook in het parlement, maar verdween in 1830 bij de afsplitsing van België. In 1848 werd het weer mogelijk. In 1949 bestond het ambtsgebed nog in 607 van de 1017 gemeenten, 60 procent. In 2007 was er nog in 94 van de 443 gemeenten een ambtsgebed, 21 procent. Nu zijn het er nog 40 van de 355, stelde het Reformatorisch Dagblad in februari vast, ruim 11 procent.

Waarom schaffen steeds meer gemeenten het af?

Niet-christelijke partijen vinden een ambtsgebed niet passen bij een neutrale overheid, die in hun ogen iedereen moet vertegenwoordigen. Zij pleiten voor scheiding van kerk en staat, die sinds 1798 steeds verder is doorgevoerd.

Is er een alternatief?

Een beperkt aantal gemeenten houdt een moment van stilte of spreekt een ‘algemene overtuiging’ of ‘bezinning’ uit waarbij de burgemeester bijvoorbeeld de hoop uitspreekt ‘dat onze arbeid vrucht zal dragen. Mogen wij kracht en inspiratie putten uit onze geloofs- en levensovertuiging en respect hebben voor elkaars mening.’ (Horst aan de Maas). Vijf gemeenten, waaronder Renswoude, laten het ambtsgebed kort vóór de vergadering uitspreken. Die mogelijkheid overweegt Woudenberg nu. 

Dagelijks het nieuws uit de regio in je mailbox? Schrijf je in op de nieuwsbrief