Volledig scherm
Aan bezuinigen én lastenverzwaring kan Soest niet meer ontkomen. © Shutterstock

Gat van 2,8 miljoen maakt Soest zenuwachtig

Niet 1,6 miljoen zoals in juni nog werd gesteld, maar 2,8 miljoen moet Soest volgend jaar bezuinigen en daarna ook nog miljoenen. De keiharde tegenvaller leidt tot veel politieke onrust.

Immers, het belangrijkste ideaal van het nieuwe college, de clustering sport, zorg, wonen, bestuur en cultuur in het Dalweggebied, komt daarmee flink onder druk te staan. En  ook andere grote ambities zoals duurzaamheid, de energietransitie, verbeterde afvalscheiding en meer woningbouw voor senioren en jonge gezinnen.

De  tegenvaller komt door minder inkomsten van het rijk in het gemeentefonds. De appel is erg zuur voor Soest omdat vorig jaar nog een riant overschot van 2 miljoen op de teller stond. ,,Ik kan me niet herinneren dat we de afgelopen tien jaar zo'n groot gat hebben gezien‘’, zegt raadslid Hans Boks (Lokaal Anders Soest), die persoonlijk woest is over het rijksbeleid. ,,De problemen zijn zo groot dat het coalitieakkoord uit 2018 moet worden opengebroken. Verkiezingsbeloften van veel partijen gaan verbroken worden‘’, voorspelt hij.

Ook de jaren daarna kent Soest op basis van de huidige geplande uitgaven nu een tekort van respectievelijk 2,6 in 2021 en daarna 2,3 en 1,2 miljoen.  Zelfs voor dit jaar moet opeens nog een gat van 1,5 miljoen gedicht worden. 

Drie keuzes

Dat betekent dat Soest drie keuzes heeft: snoeien in de uitgaven, de uitgaven temporiseren (vertragen of uitsmeren over meer jaren) of uitgaven verhogen. Het college stelt voor om dat fifty-fifty te doen: inkomsten verhogen en uitgaven verminderen.

En dát betekent weer dat Soest afwijkt van het collegeprogramma waarin staat dat er geen verhoging van de onroerendezaakbelasting (ozb) voor de burgers zal komen en dat andere lasten ‘terughoudend‘ verhoogd zullen worden. Ook de felste tegenstander van verhoging van de ozb, de VVD, heeft de vrees uitgesproken dat er aan verhoging van de ozb niet valt te ontkomen. Wel wil de VVD  eerst onderzoeken op welke uitgaven er kan worden beknibbeld. 

Op aandringen van de gemeenteraad gaat Soest protesteren bij het rijk voor de drastische vermindering van de rijksinkomsten. Er wordt de komende tijd een overzicht gemaakt van mogelijke maatregelen. De meeste oppositiepartijen vinden dat ook die ambities onder de loep moeten worden gehouden bij bezuinigingen of in de ijskast moeten worden gezet. Na de zomer moet uit de najaarsnota en de begroting 2020 blijken waar Soest voor kiest. 

Raadslid Boks heeft nog voorgesteld om burgerlijke ongehoorzaamheid toe te passen en de rijkskortingen gewoon niet op te nemen in de begroting en geld te lenen bij de Bank Nederlandse Gemeenten. Daarvoor kreeg  hij geen meerderheid. 

Nieuw is dat de gemeenteraad nu mee gaat denken over bezuinigingsposten en niet afwacht tot het college met een voorstel komt. ,,Wat LAS betreft zoeken we het eerst in extra taken vanuit Den Haag, die we niet zullen opvolgen. In 2017 beloofde het kabinet-Rutte 3 veel geld extra voor gemeenten, nodig om de nieuwe taken te kunnen uitvoeren. Anderhalf jaar later haalt Den Haag het geld terug. Onze mening is: dan moet Soest die taken ook teruggeven‘’, zegt Boks. 

Hij denkt niet aan verplichte taken in het sociaal domein, maar aan de uitvoering van de Omgevingswet die in 2021 van kracht wordt. De gemeente heeft daar 1 miljoen voor uitgetrokken aan voorbereidingskosten. Ook naar de kostenverhoging van 1,5 miljoen van de sociale dienst BBS moet volgens hem worden gekeken.