Volledig scherm
Medewerkers van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) testen consumentenvuurwerk op schietbaan Europoort op de Rotterdamse Maasvlakte. © ANP/Robin van Lonkhuijsen

Waarom steken we eigenlijk vuurwerk af?

Consumentenvuurwerk is bij de jaarwisseling van 2020-2021 taboe in Apeldoorn, besloot de gemeenteraad deze week. Bij de komende viering van oud en nieuw kunnen Apeldoorners alvast een beetje wennen, in vuurwerkvrije zones. Vuurwerkfans tekenen massaal protest aan tegen dit besluit. Waarom steken we jaarlijks miljoenen in het luidruchtig verwelkomen van het nieuwe jaar?

Veel Nederlanders heffen klokslag twaalf uur het glas en wensen elkaar een gelukkig nieuwjaar. Dan knallen niet alleen ontelbare kurken, maar ook voor tientallen miljoenen aan vuurwerk. Het gebruik om bij de overgang van het oude naar het nieuwe jaar lawaai te maken, dateert volgens historici al uit de tijd van de Germaanse midwinterfeesten. Zo werden boze geesten verjaagd. Rond 1900 deed knallen met carbid zijn intrede. Al meer dan een halve eeuw is consumentenvuurwerk populair. In de jaren zestig van de vorige eeuw werd vooral geknald met rotjes en ‘astronauten’, in de decennia die volgden namen vuurpijlen en ander siervuurwerk een grote vlucht. ,,Zo luiden we samen met familie, buren en vrienden het nieuwe jaar feestelijk in. Zelf steek ik zo al vijftig jaar vuurwerk af’’, zegt Marcel Teunissen, persvoorlichter van de Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland waarin vuurwerkimporteurs samenwerken.

Als waarschijnlijk in november een nieuw Vuurwerkbesluit komt dat het gemeenten mogelijk maakt een vuurwerkverbod in te stellen, is consumentenvuurwerk voltooid verleden tijd. Zoals in Apeldoorn. Wat zijn de gevolgen?

,,Dan ontneem je een grote groep mensen een stukje plezier en saamhorigheid. Maar ook is dat een strop voor de vuurwerkverkopers. Voor veel winkels is dat aan het eind van het jaar net dat welkome extraatje. Zo ontneem je die mensen ook hun boterham. Om overlast terug te dringen zijn op gebied van vuurwerk al veel maatregelen genomen. Zo is er maar een paar dagen verkoop, en mag je nu alleen nog maar vuurwerk afsteken op oudejaarsavond van zes uur ‘s avonds tot twee uur ‘s nachts. Als iedereen zich aan die afspraken houdt moet dat toch kunnen. Tradities komen steeds meer in het gedrang. Steeds meer partijen keren zich bijvoorbeeld tegen paasvuren, maar ook open haarden en barbecues liggen onder vuur, omdat ze overlast veroorzaken.’’

Steeds meer gemeentes stellen vuurwerkvrije zones in. Al sinds 31 december 2005 bijvoorbeeld is tijdens de jaarwisseling vuurwerk in het centrum van Raalte verboden. Daar zijn alle partijen tevreden over, ook de centrumbewoners die - als ze dat zouden willen - bij hun eigen huis geen vuurwerk mogen afsteken. Hoe denken de vuurwerkimporteurs daar over?

,,Op plekken waar vuurwerk voor overlast kan zorgen, zoals bij ziekenhuizen, zorgcentra en kinderboerderijen is dat een goede maatregel. Dat geldt ook voor winkelcentra. Dat zijn afgebakende gebieden, waar de politie goed kan handhaven. Aan de andere kant kun je ook vuurwerkzones aanwijzen, waar je dus wel vuurwerk mag afsteken. Jammer dat Apeldoorn niet zoiets heeft besloten, nu loopt de gemeente vooruit op mogelijke wetgeving over een algemeen vuurwerkverbod. We moeten elkaar niet alles ontnemen. Vergelijk het eens met voetbal: daar zijn er ook een paar die het voor anderen verpesten. Gaan we dan het voetbal afschaffen, nee toch?’’ 

In samenwerking met indebuurt Apeldoorn

Apeldoorn