In totaal krijgen Gelderse gemeenten 72 miljoen euro minder dan dat ze nu krijgen, zo becijferde de Arnhemse oud-wethouder Martijn Leisink, die vindt dat de nieuwe verdeling niet deugt.
Volledig scherm
In totaal krijgen Gelderse gemeenten 72 miljoen euro minder dan dat ze nu krijgen, zo becijferde de Arnhemse oud-wethouder Martijn Leisink, die vindt dat de nieuwe verdeling niet deugt. © ANP

Rijk verdeelt zorggelden anders: Apeldoorn en Zwolle krijgen vele miljoenen minder

updateEen miljoenenstrop dreigt voor onder meer Apeldoorn en Zwolle. Het Rijk heeft een nieuwe verdeling van gelden voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en wmo (ondersteuning) opgesteld, waardoor veel gemeenten vanaf 2021 fors minder budget voor deze zorgtaken krijgen.

Hoewel de berekeningen nog niet definitief zijn, ziet het er niet goed uit. Zwolle kan een nadeel tegemoet zien van circa 26 miljoen euro, ook Apeldoorn krijgt bijna 26 miljoen minder. Deventer krijgt er juist geld bij: zo’n 3 miljoen euro. ,,Dit is nog geen politiek feit”, zegt persvoorlichter van de gemeente Zwolle, Twan Timmermans.

Vooral in Gelderland worden veel gemeenten geraakt door de nieuwe verdeelsleutel. In totaal krijgen Gelderse gemeenten 72 miljoen euro minder dan dat ze nu krijgen, zo becijferde de Arnhemse oud-wethouder Martijn Leisink, die vindt dat de nieuwe verdeling niet deugt.

De ‘objectieve’ manier die het Rijk in het nieuwe model aanhoudt, is gebaseerd op de demografische gegevens van een gemeente. Het aantal inwoners, het gemiddelde inkomen, dat soort zaken. Het Rijk hanteert deze methode, simpelweg om te voorkomen dat ze zelf kunnen sturen hoe veel geld ze krijgen. Immers, meer instellingen zou betekenen dat een gemeente meer geld krijgt. En zo moet het niet werken, vindt het Rijk.

Veluwe

Maar bij beschermd wonen, dat qua budget het hardst geraakt wordt, is deze manier van berekenen principieel onjuist, vindt Leisink. ,,Het hebben van een instelling binnen de gemeentegrenzen, trekt automatisch mensen aan die dat nodig hebben. Dus de demografische gegevens van een gemeente zeggen niks.”

Het nieuwe verdeelmodel werkt juist het tegenovergestelde in de hand, denkt de oud-wethouder. ,,Kijk, op de Veluwe zitten relatief veel instellingen voor beschermd wonen, als je het vergelijkt met Amsterdam. Begrijpelijk ook, want die mensen moeten niet te veel buren hebben. Nu wordt het juist lucratief om zo min mogelijk instellingen binnen de gemeentegrenzen te hebben. Hoe meer mensen in een gemeente je geld kosten, en je kunt overhevelen naar een andere gemeente met een instelling, hoe meer het je oplevert.”

Leisink roept de provincie Gelderland op samen met de gemeenten een lobby te beginnen bij het Rijk. ,,Er zijn allerlei manieren om het geld op een betere manier te verdelen dan dit.”

Reactie gemeente Zwolle

Persvoorlichter van de gemeente Zwolle Twan Timmermans laat in een reactie weten ook op de hoogte te zijn van de berichten: ,,Dit (nadeel, red.) is mij ook ter ore gekomen, het bedrag heeft betrekking op de regio Zwolle en niet alleen de stad. De bron hiervan is het ministerie, zij hebben de rekensom gemaakt. Het zit allemaal nog in een heel pril stadium. Er zijn wat berekeningen gemaakt en er zijn nog volop gesprekken hierover. Het is een eerste signaal van het ministerie.”

De gemeente Zwolle gaat hier niet zonder meer mee akkoord: ,,We willen deze sommen graag zien en willen weten welke modellen zijn gehanteerd. Ook willen we weten welke input er in die modellen is gestopt en hoe dit kan leiden tot deze uitkomst. Het is nog geen politiek feit.’’

Reactie gemeente Apeldoorn

In de voorlopige cijfers levert Apeldoorn flink in. 26 miljoen euro zonder doorstroom naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ) en zelfs 32 miljoen euro als een deel van de cliënten in 2021 doorstroomt naar de WLZ, meldt woordvoerder Nanne Dorren desgevraagd. Ze benadrukt echter dat dit niet de definitieve cijfers zijn. ,,De reden dat de cijfers toch zijn vrijgegeven, is dat er nu nog voldoende tijd is voor met onder meer het rijk en voor nader onderzoek. De definitieve cijfers worden pas in 2020 vastgesteld. Een jaar later moet het nieuwe verdeelmodel worden ingevoerd, tenzij blijkt dat dit onverantwoord is.’’ 

Desondanks houdt de gemeente Apeldoorn er rekening mee dat de budgetten flink zullen teruglopen. ,,Om we van oudsher veel opvangvoorzieningen in de zorg hebben. Maar we zijn al geruime tijd samen met de VNG bezig met een lobby in Den Haag om
deze negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken. En dat loont. Want zo wordt het nieuwe verdeelmodel voor maatschappelijke opvang, beschermd wonen en begeleiding niet in één keer ingevoerd, maar geleidelijk. Daarnaast voeren we in regionaal verband (Apeldoorn, Brummen, Epe, Hattem, Heerde en Voorst) gesprekken over de verdeling van taken,
verantwoordelijkheden en budgetten, waarbij uitgangspunt is het gezamenlijk
financieren van regionale voorzieningen.’’