Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Paul Bergen

Drugs zijn veel te hip geworden: ‘Spul wordt gemixt alsof het wokgroenten zijn’

Doordeweeks gezond eten en sporten, in het weekend feesten onder invloed van een pilletje. Steeds meer  jongvolwassenen tussen de 18 en 35 jaar (ook wel: yogasnuivers) doen het, beweert de Brabantse verslavingszorginstelling Novadic Kentron. 

Quote

Ik schrik weleens van hoe over drugsge­bruik wordt gesproken. Alsof iedereen het doet en het er gewoon bij hoort

Alex van Dongen, Novadic Kentron

,,Ik schrik weleens van hoe over drugsgebruik wordt gesproken. Alsof iedereen het doet en het er gewoon bij hoort. Iets meer schaamte onder recreatieve gebruikers zou niet verkeerd zijn.” Alex van Dongen is preventiewerker bij verslavingszorginstelling Novadic-Kentron en spreekt bijna dagelijks met gebruikers.

Hij merkt dat het imago van met name ecstacy (xtc) en cocaïne is veranderd. Veel mensen die het gebruiken vinden het cool. Je zou het kunnen vergelijken met vroeger toen roken nog cool was. Dat geldt nu voor xtc.

Nederland steekt boven de rest van Europa uit 

Hoewel cijfers ontbreken durft het Trimbos-Instituut, kennisinstituut voor onder andere verslavingszorg, te zeggen dat het gebruik van onder andere xtc in zijn algemeenheid is gestegen door de decennia heen. In 2017 had 9,4 procent van de Nederlanders tussen de 15 en 64 jaar ooit weleens xtc gebruikt. Hiermee steekt ons land ver uit boven andere Europese landen: in Frankrijk is dat aantal 4,3 procent en Portugal 0,7 procent. 

Volgens Van Dongen komen de meeste jongvolwassenen in aanraking met harddrugs vanaf hun achttiende als ze naar een festival gaan. ,,De mensen die daar drugs gebruiken zijn niet de verslaafden zonder werk en woning. Dat zijn vaak succesvolle mensen waaraan achttienjarigen zich gaan spiegelen. Ze denken: als zij het doen én een goed leven hebben, kan ik het ook.” 

Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP XTRA

Yogasnuiver 

Van Dongen doelt op de yogasnuiver. Dat zijn jongvolwassenen tussen de 18 en 35 jaar die doordeweeks erg gezond leven, een goede baan hebben en in het weekend een pilletje slikken.

Of festivals een rol spelen in de stijging van het drugsgebruik? Volgens Van Dongen zijn het aantal festivals in ons land toegenomen, maar heeft strenger controleren op drugsgebruik geen zin. ,,Dan slikken ze drie pillen achter elkaar in de rij voor het festival, dat is ook niet de bedoeling.” 

Staat één gram cocaïne voor vier vierkante meter verwoest regenwoud? 

Quote

Achter elke pil of lijntje schuilt een wereld van criminali­teit

Alex van Dongen, Novadic Kentron

De verhoging van de alcoholleeftijd lijkt wel een positieve rol te spelen in deze kwestie. Door de verhoging maken jongeren op latere leeftijd kennis met drugs. Want: hoe jonger je aan alcohol begint, hoe groter de kans dat je met andere middelen in aanraking komt, aldus de preventiewerker. 

De échte oplossing om het imago van drugsgebruik bij te stellen, is volgens Van Dongen dan ook om de jongere generatie bewust te maken van de gevolgen. Namelijk milieuschade en criminaliteit. Zo beweert Francisco Santos Calderón, de voormalige vicepresident van Colombia, dat voor elke gram cocaïne die wordt geproduceerd, vier vierkante meter tropisch regenwoud verloren gaat.

,,En achter elke pil of lijntje schuilt een wereld van criminaliteit. Voorlichters en gemeenten moeten de handen ineen slaan en voorlichting geven aan kinderen en hun ouders. Op scholen maar op nog veel meer plekken.”  

‘Door drugs heb ik afscheid  moeten nemen van mensen’

De eerste keer dat Roche* xtc gebruikte weet hij nog goed. Tijdens de pauze bij Leen Bakker kreeg de toen 16-jarige scholier een halfje van een collega. Al snel volgden er dancefeestjes in het weekend waar naast MDMA ook speed een onderdeel werd van Roche’s leven.

Inmiddels is hij 33 jaar en gebruikt de man nog steeds xtc op bepaalde feestjes. Of hij zich schuldig voelt voor de gevolgen die drugsgebruik op het milieu en de criminaliteit heeft? Nee. ,,Ik voel me daar niet verantwoordelijk voor. Wel zou een stukje bewustmaking kunnen helpen mezelf iets verantwoordelijker te laten voelen. Ik denk er simpelweg niet diep genoeg over na wat er nog meer bij komt kijken.”

Quote

Een stukje bewustma­king zou kunnen helpen mezelf iets verantwoor­de­lij­ker te laten voelen

Wietverslaving

Roche ziet zichzelf als een verstandige gebruiker die zijn eigen grenzen kent. Wel had hij vroeger een flinke wietverslaving. ,,Xtc was voornamelijk gezellig waarbij ik me alleen een beetje brak voelde na het weekend. Van het dagelijks blowen heb ik wel veel last gehad. Dat was continu een strijd tegen mezelf.”

Zo kocht Roche soms expres geen wiet om na sluitingstijd van de coffeeshops hier alsnog naar te gaan zoeken. Ook vertelde hij zichzelf vaak dat hij maar twee hijsjes zou nemen om vervolgens meerdere joints op te roken. ,,Het heeft twee jaar geduurd voordat ik ervan af was. Ik heb ook afscheid genomen van een paar mensen in mijn omgeving.”

Beangstigend 

Al vrij snel merkte Roche dat zijn brein beter functioneerde zonder de wiet. Zo kon hij sinds lange tijd weer zijn eigen pinpasnummer onthouden. Ook ging hij terug naar school en haalde hij zijn papiertje. Inmiddels werkt Roche in de zorg met verstandelijk gehandicapten. Hoewel veel van zijn oude drugsvrienden inmiddels ook een burgerlijk leven hebben geldt dat niet voor alle personen. ,,Sommige van hen zijn de dertig gepasseerd maar staan nog steeds met jongetjes van 16 drugs te gebruiken.”

Hoewel hij zelf nog af en toe een pilletje neemt schrikt Roche hoe normaal het gebruik hiervan is geworden bij de jongere generatie. Een voorstander van legalisering van harddrugs is hij dan ook zeker niet. ,,De drempel en angst voor drugs lijkt er niet meer te zijn, dat vind ik wel beangstigend.” Tieners wil hij dan ook graag de boodschap meegeven dat drugs niet dapper is en dat teveel nooit goed is. ,,Iemand die zijn tong uit de mond heeft hangen van de ghb is niet stoer.”

*Naam is gefingeerd 

Gebruik ontmoedigen door drugs te laten testen

Naast het geven van informatie over de gevaren van drugs, test Novadic-Kentron ook middelen voor gebruikers. In 2018 kwamen er in Breda zo’n 300 bezoekers naar de verslavingszorginstelling hiervoor. Novadic-Kentron ziet deze tests dan ook als een belangrijk onderdeel binnen hun preventiebeleid. Preventiewerker Nathalie Roumen legt uit waarom.

Het klinkt wat tegenstrijdig, drugsgebruik proberen te ontmoedigen door deze te testen. Toch is dit precies wat Novadic-Kentron al sinds 1992 doet. Ook in Breda heeft de de instelling hiervoor een locatie aan de Verlengde Poolseweg. Volgens preventiewerker Roumen geeft de test vooral een goede ingang bij bepaalde doelgroepen. ,,Je krijgt de kans om op een rustig moment informatie te geven over drugs aan mensen die je hier anders nooit tegen zou komen.” Daarnaast krijgt het ministerie van Volksgezondheid via deze testen een mooi beeld van de actuele drugsmarkt in Nederland. 

Quote

Je krijgt de kans om op een rustig moment informatie te geven over drugs aan mensen die je hier anders nooit tegen zou komen

Nathalie Roumen, Novadic Kentron

Geen banners

Tijdens de test wordt er gekeken naar de dikte, kleur en het logo op de pil. Ook is het mogelijk om ter plaatse een zuurtest af te nemen. Vaak is dit afdoende om deze te kwalificeren. Mocht de pil alsnog niet herkend worden dan kan deze naar een laboratorium worden gestuurd voor een volledige inhoudsspecificatie.

Dat het expertisecentrum tegelijkertijd niet te koop loopt met haar testservice is volgens Roumen een bewuste keuze. ,,We willen niet bijdragen aan de normalisering van drugsgebruik. We gaan hier toch geen banners ophangen van: ga hier je XTC testen!” 

Roumen benadrukt dat Novadic-Kentron vooral maatwerk probeert af te leveren. Dit doet de instelling onder ander door zorgvuldig te kiezen welke informatie ze geven aan verschillende doelgroepen. Zo heeft het volgens Roumen bijvoorbeeld geen enkele zin om scholieren te waarschuwen voor drugs of alcohol. ,,Die zeggen allemaal dat ze nooit drugs zouden gebruiken, net als bij roken.”

Drugs combineren alsof het wokgroente zijn 

Quote

Drugs is allang niet meer een groteste­den-ding. Hierbij speelt het internet ook een grote rol, het kopen van harddrugs is laagdrempe­lig geworden

Nathalie Roumen, Novadic Kentron

De afgelopen decennia heen zag Roumen de drugsscene in Nederland behoorlijk veranderen. Zo zijn XTC-pillen tegenwoordig vaak een stuk sterker dan vroeger. Bij de EHBO is dan ook een toename te zien van mensen die niet onwel zijn geworden vanwege vervuilde pillen, maar vanwege een te hoge dosis.

Verder ziet Roumen een toename van drugsgebruikers die middelen combineren alsof het wokgroenten zijn. Verder neemt Roumen een algehele normalisering waar van drugsgebruik in de samenleving. ,,Drugs is allang niet meer een grotesteden-ding. Hierbij speelt het internet ook een grote rol, het kopen van harddrugs is laagdrempelig geworden.”