Gemeenten doen niets tegen snelle opmars fastfoodrestaurants

Nederlandse gemeenten doen bijna niets om de opmars van fastfoodrestaurants een halt toe te roepen. Dat blijkt uit een enquête van deze krant. Intussen stijgt het aantal zaken voor een ongezonde hap razendsnel, tot groot ongenoegen van voedingsexperts.

Hoewel zowel het aantal fastfoodrestaurants als het overgewicht in Nederland blijft stijgen, leidt dat bij gemeenten nauwelijks tot ingrijpen. Ondanks aandringen van voedingsdeskundigen voert ruim 90 procent van de zorgwethouders géén beleid om het aantal restaurants met ongezond voedsel te beperken, blijkt uit onderzoek door deze krant. 

Slechts 30 procent onderschrijft de stelling dat de aanwezigheid van fastfoodrestaurants slecht is voor de gezondheid van de inwoners. Voor de enquête werden alle zorgwethouders in Nederland benaderd. Meer dan honderd van hen reageerden.

Volledig scherm
Ook Uden heeft sinds dit jaar zijn eigen food court. © Hans van Alebeek/BD

Stijging van 20 procent

Uit onderzoek van horeca-adviesbureau Van Spronsen & Partners blijkt dat het aantal restaurants van ketens als McDonald’s, Burger King en KFC in vijf jaar met bijna 20 procent steeg. De verwachting is dat die groei doorzet. Langs verschillende snelwegen in het land, zoals bij Hoorn, Zwolle, Uden, Veenendaal en Amersfoort, verrijzen naar Amerikaans model fastfood courts, met een bundeling van soms wel zes restaurants.

Volledig scherm
© ANP

Ook overgewicht blijft toenemen: de helft van de Nederlandse volwassenen kampt ermee, 15 procent is veel te zwaar. Experts wijzen erop dat een leefomgeving met veel ongezond voedselaanbod slecht is voor de volksgezondheid. Zij riepen gemeenten eerder al op de ‘invasie van fastfoodketens’ een halt toe te roepen, bijvoorbeeld door vast te leggen waar wel en waar niet fastfoodrestaurants mogen komen.

Kop in het zand

Dat wethouders tegenover deze krant massaal aangeven dat niet te doen is ‘schrikbarend’, vindt voedselwaakhond Foodwatch. Campagneleider Sjoerd van de Wouw wijst op alle zorgkosten door ongezond voedsel. ,,De meeste wethouders steken kennelijk liever de kop in het zand.”

Van de wethouders die niets doen, zien sommigen fastfood niet als probleem. Vooral VVD-bestuurders vinden het niet aan de overheid om te bepalen wat consumenten eten. Andere gemeenten wijzen op de sociale functie van een snackbar in de wijk, of op de banen die een snelwegrestaurant oplevert.

Veel te veel

In sommige gemeenten vinden ze wel dat er iets moet gebeuren. Zoals in Kerkrade: ,,We hebben hier veel te veel fastfoodrestaurants”, zegt wethouder Leo Jongen (PvdA). Hij wil graag iets doen om het aantal omlaag te brengen. ,,Maar wet- en regelgeving beperken ons.”

Volledig scherm
Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) probeert Nederland met het Nationaal Preventieakkoord gezonder te laten eten. © ANP

Gemeenten kunnen via hun bestemmingsplannen wel degelijk iets doen. Zo legt Amsterdam vast op welke locaties er fastfood mag zitten, en waar de ‘echte’ restaurants. Wethouder Simone Kukenheim is al bezig met méér maatregelen, zoals een gezondere voedselomgeving rond scholen. De Amsterdamse D66-politica ziet ook graag meer actie van het Rijk. ,,Bijvoorbeeld het verlagen van de btw op groente, fruit en water, het verhogen van de prijs van ongezonde voedingsmiddelen.”

Blokhuis: ‘Lastig te rijmen’

Meer wethouders wijzen naar Den Haag. Wageningen pleit net als Amsterdam voor een ‘vettaks’. Arnhem roept het kabinet op om met fastfoodketens in gesprek te gaan over de portiegrootte en de samenstelling van de menu’s.

Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) vindt het ‘heel lastig met elkaar te rijmen’ dat gemeenten overgewicht willen tegengaan, maar wél fastfoodboulevards toestaan. ,,Volgens mij is het een goed agendapunt voor de komende jaren: hoe kunnen we daar iets aan doen?”, stelt de man achter het Nationaal Preventieakkoord in een interview met deze site

  1. ‘Poch slachtoffer van hoger Nederlands belang’

    ‘Poch slachtof­fer van hoger Nederlands belang’

    Oud-Transavia-directeur Michiel Meijer heeft maandag opnieuw verklaard dat het Openbaar Ministerie hem heeft gezegd dat er in de zaak-Julio Poch sprake was van “een hoger belang”. Een uitspraak daarover van een officier van justitie met wie Meijer over ‘zijn’ piloot Poch heeft gesproken staat hem “in het geheugen gegrift”. Het hogere belang zou neerkomen op het ongemoeid laten van Jorge Zorreguieta, de inmiddels overleden vader van koningin Máxima.