Volledig scherm
Een still uit camerabeelden van de politie leggen de arrestaties van zeven mannen vast tijdens een grote anti-terreuractie in september waarbij een mogelijke aanslag is verijdeld. © ANP Handouts

‘Jihadisten blijven aanslagen plannen in Nederland’

Rapport veiligheidsdienstDat er al maandenlang geen grote aanslagen meer zijn gepleegd in West-Europa, wil niet zeggen dat er geen terreurdreiging meer is. ,,Er zijn nog steeds aanhangers van de jihadistische beweging die zich bezighouden met aanslagplanning binnen Nederland’’, stelt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) vandaag.

Daarom blijft het dreigingsniveau in Nederland op 4 (op een schaal van 5) staan. ,, De kans op een aanslag in Nederland blijft reëel’’, staat in het nieuwste Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland van de NCTV dat vanmiddag is verschenen.

De dienst stelt op basis van berekeningen van internationale organisaties dat het aantal doden als gevolg van terrorisme na een piek in 2014 voor het derde jaar op rij (2015- 2017) afnam. ,,De ‘aanslagluwe’ periode duurt nog altijd voort. In West-Europese landen zijn vorig jaar slechts zes jihadistische aanslagen gepleegd, wat sterk afwijkt van de bijna twintig jihadistische aanslagen in 2017.’’ Bij die zes aanslagen vielen ook lang niet altijd doden. Dat was wel het geval bij de aanslag op een kerstmarkt in Straatsburg in december.

‘Arnhem-groep’

Dat er desondanks nog steeds een dreiging is van een aanslag in Nederland blijkt volgens de NCTV en inlichtingendienst AIVD onder meer uit het oprollen, in september, van de ‘Arnhem-groep’. Het gaat om een groep van zeven Nederlandse jihadisten die plannen smeedde voor een aanslag op een evenement. Maar ook na het oppakken van die groep ‘zijn er nog steeds aanhangers van de jihadistische beweging die zich bezighouden met aanslagplanning binnen Nederland’. ,,Al heeft dat tot op heden niet tot concrete dreiging geleid.’’

Volgens de diensten bestaat de Nederlandse jihadistische beweging uit ruim vijfhonderd personen en enkele duizenden sympathisanten. In die netwerken, die doorgaans ook salafistisch zijn, zijn ook ronselaars actief. ,,De verwachting is dat de komende jaren jihadisten – ex-gedetineerden en ‘terugkeerders’ – in de Nederlandse samenleving zullen (her-)integreren en zich op gelijksoortige wijze zullen bewegen in salafistische netwerken.’’

‘Lone-actors’ binnen extreem-rechts

De NCTV maakt zich ook zorgen over de ontwikkelingen binnen extreemrechts. Door de toenemende (politieke) polarisatie in Nederland groeit de kans dat een eenling uit die kringen overgaat tot geweld. ,,Het gevaar dat uitgaat van de lone actor bij de toepassing van rechts‐terroristisch geweld is in Nederland inmiddels belangrijker dan de dreiging van geweld door grotere groepsverbanden.’’

Die polarisatie en verharding vindt vooral op sociale media plaats. Binnen rechts-extremistische kringen zijn ‘de strijd tegen de islam en het jhadisme belangrijke mobiliserende en verenigende factoren’. Omgekeerd verwijzen leiders uit de salafistische beweging weer naar de ‘islamofobie’ van anderen. ,,Deze wisselwerking draagt bij aan maatschappelijke polarisatie.’’

Nederlandse jihadisten

Inlichtingendienst AIVD kwam vanmiddag ook met nieuwe cijfers over Nederlandse jihadisten. Steeds meer Syriëgangers bevinden zich, in Syrië, Irak of Turkije, in detentiekampen of gevangenissen. De dienst gaat er vanuit dat er ongeveer 10 Nederlandse vrouwen ( met 25 kinderen) in detentiekampen in Noord-Syrië zitten, zo'n 5 mannen zouden daar in gevangenissen zitten. Twintig Nederlandse jihadisten verblijven in Turkije, zij zitten niet allemaal vast. Nog vijf Nederlanders verblijven ‘elders'. Vermoedelijk is dat in Irak. 

85 Nederlandse jihadisten (en 95 kinderen) zijn nog steeds aangesloten bij IS, 30 Hollandse jihadi's ( met 50 kinderen) zijn nog in het gebied in Syrië dat in handen is van aan Al Qaeda-gerelateerde groepen.