Volledig scherm
Sfeerbeeld van de gevangenis in de Kolonien van Weldadigheid. De Kolonien werden door minister Jet Bussemaker (Cultuur) in 2016 genomineerd voor de Werelderfgoedlijst van Unesco. © ANP

Koloniën van Weldadigheid mogen nog niet op Unesco Werelderfgoedlijst

De zeven Koloniën van Weldadigheid worden voorlopig niet toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van Unesco. De Nederlandse aanvraag moet beter, heeft het Werelderfgoedcomité vandaag besloten.

De grotendeels in Drenthe gelegen Koloniën van Weldadigheid werden vanaf 1818 gesticht door de Maatschappij van Weldadigheid met als doel arme mensen om te vormen tot eerzame burgers. Dat gebeurde door ze nieuw land te verstrekken, waar ze konden werken.  

In de koloniën kregen kinderen een opleiding, ook waren er strafkolonies waar bedelaars en landlopers in werden geplaatst. Ook kolonisten die zich schuldig maakten aan drankmisbruik of ontucht konden in deze gestichten terecht komen.

Er zijn zeven koloniën, waarvan één in België, de rest in ons land. Het betreft Veenhuizen, Noorderveld, Frederiksoord, Wilhelminaoord te Drenthe, Willemsoord en Ommerschans in Overijssel en als laatste Wortel en Merksplas in België. 

Opnieuw indienen

Volledig scherm
Koning Willem Alexander bij viering 200 jaar Maatschappij kolonie van Weldadigheid eerder dit jaar in Frederiksoord. © Wilbert Bijzitter

De zeven Koloniën werden voor het eerst genomineerd in 2016 door Jet Bussemaker. Aan de 'werelderfgoedwaardigheid' ligt het niet, meldt Unesco. Het is het nominatiedossier voor de Koloniën waar het wat aan schort.

De International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) had het nominatiedossier eerder al afgekeurd, omdat de zeven Koloniën niet als geheel in aanmerking kwamen maar wel zo waren aangemeld. ICOMOS adviseerde destijds slechts een deel van de Koloniën op te nemen op de Werelderfgoedlijst.

Het dossier moet nu aangepast worden en kan dan volgend jaar opnieuw worden ingediend. Dan maken de Koloniën van Weldadigheid nog een goede kans om op de Werelderfgoedlijst van Unesco te komen. Als de Koloniën toch nog op de lijst komen, moeten Nederland en België er in de toekomst zo goed mogelijk voor zorgen dat het bewaard blijft voor komende generaties.

Leven op de rit

Bij de eerste nominatie van de Koloniën legde Bussemaker uit waar de nieuwe Unesco-kandidaat voor stond: ,,De Koloniën van Weldadigheid zijn een voorbeeld van de verheffing van het volk. Het project werd in de negentiende eeuw gestart om mensen te helpen hun leven weer op de rit te krijgen, met leerplicht en medische zorg. Maar de inwoners moesten ook hard werken en zich aan strenge regels houden. Ze zijn een plek op de Werelderfgoedlijst van Unesco waard.''