Nederland strijdt om levensreddende apparatuur: ‘Race tegen de klok’

VIDEODe wereldwijde strijd om beademingsapparatuur voor ic-patiënten woedt zo hevig dat een tekort dreigt. Nederland heeft honderden extra apparaten nodig, maar de vraag is of die er op tijd komen. Philips geeft ons land in elk geval geen voorrang. ,,Het kan echt spannend worden volgende week”, zegt Diederik Gommers, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC).

Volgens de voorzitter is het een race tegen de klok. Hij noemt de apparatuur de grootste bottleneck, naast personeel. Op dit moment zoeken de ziekenhuizen in alle hoeken, kieren en kasten naar nog aanwezige beademingsmiddelen. Ook Defensie stelt 40 apparaten beschikbaar. Naar verwachting volstaan deze inspanningen om het aantal ic-plekken deze week op te schalen van 1150 naar 1500. Maar om daarna op 2000 ic-bedden uit te komen, zoals het kabinet wil, zijn nieuwe apparaten nodig.

De concurrentie is moordend. Tekenend is de vrees die Philips uitsprak. Het Nederlandse technologieconcern heeft een fabriek in de VS en is bang dat de Amerikaanse overheid de beademingsapparatuur daar op gaat eisen. Inmiddels zijn beide partijen in gesprek. Een woordvoerder van het Nederlandse bedrijf: ,,De Amerikaanse overheid wil zeker weten dat ze genoeg apparatuur kunnen krijgen. Wij hebben onze plannen laten zien, en hebben goede hoop dat er een oplossing komt waarbij een deel naar Amerika gaat, maar ook een deel naar de rest van de wereld. We hebben onze productie al verdubbeld naar duizend per week en willen de komende acht weken nog een verdubbeling doen. Daarna willen we de apparaten zo verdelen dat ze terechtkomen waar ze het hardst nodig zijn.”

De ic in ziekenhuis ETZ in Tilburg.
Volledig scherm
De ic in ziekenhuis ETZ in Tilburg. © Koen Verheijden

Geen voorrang

Voor Nederland wordt de import van beademingsapparaten ondertussen steeds moeilijker. Minister Martin van Rijn heeft 2000 stuks besteld, onder meer in China. Maar of en wanneer de apparatuur geleverd wordt, is onbekend. Er wordt ook nagedacht over extra productie in Nederland, maar het duurt minimaal een paar weken voordat dat resultaat geeft.

De Nederlandse overheid heeft ook Philips een opdracht gegeven voor de levering van ‘een breed pakket’ ic-apparatuur, stelt een woordvoerder van het bedrijf. ,,Die opdracht zijn we nu aan het verwerken. Het gaat niet alleen om beademingsapparatuur, maar ook om bijvoorbeeld patiëntbewaking en ct-scanners.” Hoeveel beademingsapparaten precies besteld zijn, kan hij niet zeggen. 

Of Nederland voorrang krijgt? ,,Nee, dat kunnen we niet maken. We willen een eerlijke verdeelsleutel. Iedereen heeft tekorten, niet alleen Nederland. We willen de productie zo snel opvoeren als mogelijk. Daarbij hebben we andere landen juist nodig. Onze beademingsapparaten worden weliswaar in de VS gemaakt, maar de onderdelen komen uit Europa en Azië. Als één schakel in de keten dingen voor zichzelf houdt, kunnen we de productie niet verhogen. We moeten het samen doen.”

Absolute noodzaak

Hans in 't Veen, longarts in het Franciscus Gasthuis & Vlietland in Rotterdam, noemt de aanwezigheid van de apparatuur absolute noodzaak. ,,Het is de enige echte ondersteunende behandeling die er is. Het geeft mensen de tijd die nodig is om te genezen. Je hebt niks aan personeel als je geen beademingsapparatuur hebt en andersom geldt hetzelfde.”

In 't Veen benadrukt dat een apparaat lang bij een patiënt moet blijven. ,,Een beademing vraagt in de regel twee tot vier weken. Dat is heel zwaar, een patiënt levert er veel mee in. Voor een gezonde dertiger is dat al een hel, laat staan voor iemand op leeftijd. Wil je dat wel? Iedereen, ook de patiënt, moet echt goed nadenken of beademing wenselijk is.”

In Nederland zijn opnieuw 63 mensen overleden aan het coronavirus, meldde het RIVM gisteren. Er werden 265 nieuwe patiënten in het ziekenhuis opgenomen. In beide gevallen gaat het om een dagrecord. In totaal heeft het virus nu 276 levens geëist. Gisteren tegen de avond lagen er 546 corona-patiënten op de ic, een toename van 59 ten opzichte van de dag ervoor.

Bekijk hieronder al onze video’s over het coronavirus: