Volledig scherm
Sinterklaas tijdens de intocht in Zaanstad in 2018. Op de achtergrond anti-piet demonstranten. © Michel van Bergen

OM vindt doodsbedreiging van 'Sinterklaas Sniper' helemaal niet grappig

Een ding is de laatste jaren zeker in Nederland: tegen de tijd dat de pepernoten in de winkel liggen, is er ook een rechtszaak waarin Sinterklaas een rol speelt. Vanmiddag eiste het Openbaar Ministerie een voorwaardelijke celstraf en een taakstraf tegen activist Michael van Zeijl vanwege een doodsbedreiging aan de Sint.

Van Zeijl (38) plaatste vorig jaar oktober, vlak voor de landelijke intocht van Sinterklaas in Zaanstad, een afbeelding op zijn Facebookaccount waarop hij een pet draagt met de tekst ‘Sinterklaas Sniper’ (Sinterklaas scherpschutter, red). Ook plaatste hij de iconische foto waarop de Amerikaanse president John F. Kennedy te zien is in een auto, net voor het moment waarop hij wordt doodgeschoten. Op de bewuste afbeelding is Kennedy echter vervangen door Sinterklaas. Die fotoshop had hij niet zelf gemaakt, maar hij deelde hem wel. Van Zeijl schreef erbij: ,,Voor alle fragiele kolonisten is er deze versie zonder kinderen.”

Het lijkt een verwijzing naar de commotie van een jaar eerder. Toen werd Van Zeijl, een tengere Utrechter van half-Indische afkomst, óók al vervolgd voor doodsbedreigingen aan het adres van de Sint. Hij schreef toen, voorafgaande aan de intocht in Dokkum, op Facebook ‘dat er een prijs op het hoofd van Sinterklaas zou moeten’. ,,Dubbele prijs als het tijdens de nationale intocht is, zodat alle kinderen getuige ervan zijn, zelfs massaal onder zijn hersenen en botsplinters bedekt zitten.’' Stefan de Walle, de acteur die Sinterklaas speelt tijdens de nationale intocht, deed aangifte. De rechter gaf Van Zeijl er in 2018 een boete van 300 euro voor.

‘Geen vertrouwen in de rechtspraak’

Dat leidde er onder meer toe dat de activist ‘geen vertrouwen meer heeft in de rechtspraak’, zo zei hij vanmiddag tijdens zijn nieuwe rechtszaak die zo’n vier uur duurde. ,,Dat is ook gebaseerd op statistieken, op de racistische vooroordelen die ook rechters hebben.” Hij kondigde alvast aan uiteindelijk naar het Europees Hof voor de rechten van de mens te willen stappen. De pet met ‘Sinterklaas Sniper’ was volgens hem alleen een ‘sarcastische knipoog’ naar media die hem zien als ‘moordenaar van Sinterklaas’. Hij stelt zelf volkomen geweldloos te zijn. Van Zeijl zegt zelf ook doodsbedreigingen te krijgen.

Het Openbaar Ministerie vindt de afbeeldingen van Van Zeijl helemaal niet grappig. ,,Over Zwarte Piet mag op het scherpst van de snede worden gediscussieerd, maar u bent een grens over gegaan.” De Officier van Justitie vreest ook dat Van Zeijl dit jaar weer de fout in zal gaan. ,,Als ik u vandaag hoor, beseft u niet dat u over die grens bent gegaan.” Justitie eiste daarom een taakstraf van 60 uur, maar ook een voorwaardelijke celstraf van drie weken.

(Lees verder onder de afbeelding)

Volledig scherm
Michael van Zeijl met de betreffende pet met ‘Sinterklaas Sniper’ © privé

Van Zeijl en zijn mede-activisten vinden Zwarte Piet racistisch en duiken ieder jaar rond de intocht van Sinterklaas op. Ze kondigen acties aan of spannen een kort geding aan tegen de organiserende gemeente. Ze strijden onder namen als actiegroep De Graauwe Eeuw en de stichting Majority Perspective tegen racisme en kolonialisme. Ze voeren ook actie om ‘koloniale’ straatnamen uit het Nederlandse straatbeeld weg te krijgen en willen dat tijdens de Dodenherdenking van 4 mei niet langer de gesneuvelde militairen worden herdacht die in Indië vochten.

De organisaties hanteren ook een meer agressieve toon dan bijvoorbeeld de actievoerders van Kick Out Zwarte Piet, die ook ieder jaar in Sinterklaastijd demonstreren. De NCTV (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid) omschreef de Grauwe Eeuw eerder als een kleine, extreemlinkse antiracistische en antikoloniale actiegroep. ,,Er zijn geen aanwijzingen dat de groep op mensen gericht geweld wil gaan plegen’', schreef de dienst erbij.

Gebiedsverbod voor intocht in Apeldoorn

De landelijke intocht van Sinterklaas is dit jaar op 16 november in Apeldoorn. Volgens Van Zeijl heeft die stad al gezegd dat er geen zwarte pieten aanwezig zullen zijn. ,,Een overwinning.” Apeldoorn heeft vooralsnog aangekondigd over ‘helpers’ te spreken in plaats van over zwarte pieten. Over de kleur van die ‘helpers’ heeft de stad nog niets gezegd.

Justitie is er niet gerust op dat Van Zeijl zich die dag niet bemoeit met de intocht en eiste daarom ook een gebiedsverbod voor 16 november voor heel Apeldoorn. De advocaat van Van Zeijl vroeg om vrijspraak. ,,Mijn cliënt had niet de intentie iemand te bedreigen.”

De uitspraak in de zaak is over twee weken.