Volledig scherm
Er zijn al scholen die wel meer leerlingen met zorgvragen binnenboord kunnen houden. © Rikkert Harink

Scholen gaan zélf knokken voor meer zorgleerlingen in gewone klassen

Tientallen scholen en onderwijsorganisaties bundelen de krachten om zélf meer kinderen die zorg nodig hebben in de gewone klassen te houden. Ze vinden dat er nu écht iets moet gebeuren, want na jaren vol verwoede pogingen stijgt het aantal leerlingen op het speciaal onderwijs juist. ,,We gaan laten zien hoe het wel kan.”

Het is erop of eronder voor de wet passend onderwijs waarbij meer leerlingen die zorg nodig hebben op gewone scholen blijven. Eind dit jaar of begin volgend jaar moeten minister Arie Slob en de Tweede Kamer beslissen of de wet succesvol genoeg is gebleken om ermee door te gaan.

Maar de stemming is bedompt. Het aantal leerlingen op speciale scholen neemt de laatste twee jaar juist weer toe. Het speciaal onderwijs klaagt over de grote hoeveelheden leerlingen die met veel zwaardere problematiek binnenkomen. Leraren op reguliere basisscholen wijzen op hun beurt op de werkdruk en het grote aantal kinderen in de klassen dat extra aandacht nodig heeft.

Tientallen scholen, schoolbesturen, het Nederlands Centrum Onderwijs en Jeugdzorg (NCOJ), het Landelijk Expertise Centrum Speciaal Onderwijs (LECSO) en onderwijsorganisaties Verus en VOS/ABB gooien het roer om. Zij willen de schouders eronder zetten om het Nederlandse onderwijs alsnog inclusiever te maken.

Mooi

Ondanks alle negatieve parameters ziet Dolf van Veen, bijzonder hoogleraar in Nottingham en hoofddocent passend onderwijs en jeugdzorg bij Hogeschool Windesheim, genoeg mogelijkheden. Want in de kern vinden leraren het idee achter passend onderwijs heel mooi, blijkt uit herhaaldelijke onderzoeken. ,,Het helpt om een beeld te hebben van hoe ze inclusiever onderwijs kunnen vormgeven. Daar kan dit platform bij helpen”, verklaart hij.

Op een aantal scholen lukt het namelijk wél om kinderen die extra zorg nodig hebben binnenboord te houden en goed onderwijs te geven. Zij hebben zich bij de nieuwe beweging aangesloten, zodat leraren kunnen komen kijken hoe ze dat doen.

Volledig scherm
Op basisschool De Kroevendonk worden nauwelijks leerlingen naar het speciaal onderwijs verwezen. © Pix4Profs/Peter van Trijen

Bijvoorbeeld op basisschool De Kroevendonk in Roosendaal. Hier is de afgelopen zes jaar slechts één leerling naar het speciaal onderwijs verwezen. De leraren geloven erin dat alle kinderen zich op hun eigen manier kunnen ontwikkelen. Ze kijken naar wat een leerling nodig heeft en regelen dat. Met als gevolg dat in deze klassen kinderen met allerlei achtergronden zitten; autisme, adhd, gilles de la tourette, syndroom van Down. ,,We zorgen dat onze leraren goed zijn geschoold, hebben extra ondersteuning rondlopen en als het nodig is vliegen we iemand van buiten in”, verklaart directeur Teun Dekker. Zelfs de financiën zijn op De Kroevendonk geen belemmering. ,,Als een samenwerkingsverband ziet dat het goedkoper is om kinderen in de reguliere klassen te houden, zijn ze echt wel bereid om mee te denken. Je moet je niet zo maar laten wegsturen”, stelt Dekker.

Quote

We zorgen dat onze leraren goed zijn geschoold, hebben extra ondersteu­ning rondlopen en als het nodig is vliegen we iemand van buiten in

Teun Dekker, Directeur De Kroevendonk

De basisschool is zo populair dat het uit het gebouw groeit. Dat is de enige belemmering op dit moment. ,,De klassen worden volgend schooljaar eigenlijk te vol. Dus we kijken nu al hoe we extra ondersteuning kunnen inzetten of soms zelfs twee leerkrachten in één klas.”

Hindernissen

De beweging naar inclusiever onderwijs wil wegblijven van alle hindernissen die scholen ervaren om meer leerlingen in de gewone klassen te houden. Ze wil juist laten zien hoe het wél kan. ,,Iedereen mag erbij horen. Het is voor ouders vaak al verdrietig dat hun kind een handicap heeft en dan wordt het ook nog naar de bossen gestuurd. Het is mooi als scholen zeggen: hij of zij hoort erbij. Dat die kinderen in hun eigen dorp naar school kunnen”, aldus Dick den Bakker, directeur onderwijs bij Verus, vereniging voor katholiek en christelijk onderwijs.

Ook de speciale scholen maken zich daar hard voor. Het LECSO wil haar leden aanmoedigen om veel meer met het regulier onderwijs samen te werken. ,,We moeten tussen de oren krijgen dat we met zijn allen verantwoordelijk zijn voor alle leerlingen. Er is te veel een wij-zij-discussie ontstaan”, verklaart voorzitter Wim Ludeke. Op sommige plekken werken het speciaal en regulier onderwijs al onder één dak. Daar mengen de leerlingen meer. ,,Je ziet die kinderen vriendjes hebben uit reguliere klassen, op kinderfeestjes komen. Kinderen met leerproblemen zie je zich optrekken aan anderen. En het is niet zo dat die zogenoemde gewone leerlingen achterblijven qua leerprestaties”, constateert Van Veen.

Quote

Je ziet die kinderen vriendjes hebben uit reguliere klassen, op kinder­feest­jes komen. Kinderen met leerproble­men zie je zich optrekken aan anderen

Dolf van Veen, bijzonder hoogleraar in Nottingham en hoofddocent bij Hogeschool Windesheim

Om meer scholen op weg te helpen, komt er een helpdesk. Daar kunnen ze met al hun vragen terecht. Ook houden de voorbeeldscholen open huis en komt er volgend jaar februari een grote conferentie. Van Veen: ,,Prachtig dat vanuit het onderwijs zelf de wens komt om meer leerlingen erbij te houden. Zonder dat er van alles wordt opgelegd en moet. En ja, daar verwacht ik veel van.”

Meer informatie: www.naarinclusieveronderwijs.nl

  1. De suggestie dat De Zwarte Cross moedwillig een club willen buitensluiten, is lachwekkend
    PREMIUM
    column

    De suggestie dat De Zwarte Cross moedwillig een club willen buitenslui­ten, is lachwek­kend

    Özcan Akyol schrijft drie keer per week over wat hem bezighoudt. De humorloze gevoeligheid die momenteel door Nederland rondwaart, bereikte gisteren een nieuw dieptepunt toen de organisatie van De Zwarte Cross zich genoodzaakt voelde om excuses te maken voor wat teksten. Het festival, dat bekendstaat om zijn maatschappelijke betrokkenheid én satirische uitingen, kreeg zware kritiek te verduren omdat er een bordje en een zeil was opgehangen met de teksten ‘Allah’s afbakbar’ en ‘Leve de Kleurling’.