Volledig scherm
Bij de meest recente stakingen ging het basisonderwijs grotendeels plat. Deze sector lijkt ook nu de grootste actiebereidheid te hebben. © ANP

Vooral basisonderwijs sluit op 15 maart de poorten

Vooral basisscholen sluiten in Oost-Nederland op 15 maart tijdens de landelijke stakingsdag in het onderwijs de deuren. Binnen het voortgezet onderwijs is de actiebereidheid aanzienlijk lager; leerlingen moeten wel rekening houden met een minimale uitval van uren. Op het mbo en hbo wordt in deze regio niet of nauwelijks gestaakt. Dat blijkt uit een rondgang.  

De landelijke staking is uitgeroepen door de Algemene Onderwijs Bond (AOb) en FNV Onderwijs en Onderzoek. De bonden roepen dit keer hun leden uit alle onderwijssectoren op om het werk neer te leggen op 15 maart. Bij de meest recente stakingen ging het basisonderwijs grotendeels plat. Deze sector lijkt ook nu de grootste actiebereidheid te hebben. Landelijk gaat de helft van de scholen plat. Van Stichting Quo Vadis met basisscholen in Deventer, Lochem en Twente gaan vijftien van de zeventien scholen op 15 maart dicht. ,,De bereidheid om te staken is groot bij ons’’, zegt Louis van Stiphout van Quo Vadis. ,,Dat wil niet zeggen dat alle medewerkers het werk neerleggen. We hebben gekeken naar wat verantwoord is. Op het moment dat er te weinig mensen aan het werk zijn om open te blijven, sluiten we de deuren.’’ 

Ouders

De stakingsbereidheid is  ongeveer gelijk aan die van de vorige staking, zegt Van Stiphout. Directeuren van de bij Quo Vadis aangesloten scholen hebben de ouders ingelicht. Zij hier over het algemeen begripvol op gereageerd, zegt hij. Bij de Stichting Archipel, met scholen in en rondom Zutphen, gaat de circa helft van de twintig aangesloten scholen dicht. Bij de andere scholen wordt deels gestaakt of helemaal niet. ,,Groepen waarvan de docent staakt, worden naar huis gestuurd’’, zegt Henk Mulder namens Archipel. 

Lesuren

Bij het Openbaar Onderwijs Zwolle en Regio (OOZ) is de actiebereidheid hoog zegt John Beumer. Van de 25 aangesloten basisscholen gaan er 24 dicht. De Floris Radewijnschool in Windesheim gaat wel open, maar er is die dag geen onderwijs. De Zwolse school voor speciaal basisonderwijs De Twijn sluit ook de deuren. Bij OOZ is de actiebereidheid binnen het primair onderwijs groter dan binnen het voortgezet onderwijs. Op de Van der Capellen scholengemeenschap in Zwolle, ook onderdeel van OOZ, staken tien van de negentig docenten vrijdag. Hierdoor zullen lesuren uitvallen. De school blijft wel open, zegt locatiedirecteur Tom Versteeg. ,,Ouders zijn hierover ingelicht.’’ 

Roosters

Ook de andere vo-scholen van de koepel, onder meer in Zwolle, Wijhe en Elburg, blijven open, al gaan individuele leraren wel staken. Deze scholen gaan met een aangepast lesrooster werken.  Op locatie De Boerhaave, onderdeel van het Etty Hillesum Lyceum in Deventer, hebben zich tot dusver vier stakende docenten gemeld. Dat kunnen er nog meer worden. ,,Uiterlijk maandag willen we het weten in verband met de lesroosters’’, zegt locatiedirecteur Menny Vellener.  Bij de Landstede Groep (34 scholen voor voortgezet en mbo-onderwijs in Overijssel, Gelderland en Flevoland) is de actiebereidheid ‘minimaal’. ,,Er zullen geen of slechts enkele lessen uitvallen’’, zegt Hanneke Ruiter.   

Hbo

Bij de Zwolse hbo-instelling Windesheim zullen de studenten niets merken van de staking. Geen van de collega’s heeft zich tot dusver aangemeld voor de staking. ,,Het speelt vooral in het primair en voortgezet onderwijs’’, zegt woordvoerder Lex Kloosterman. ,,In het hbo zijn goede afspraken gemaakt over salaris en werkdruk.’’ Bij Saxion Hogescholen (Deventer) hebben ze nog geen beeld van de stakingsbereidheid. ,,Na het weekend weten we meer’’, zegt woordvoerder Alex van Zijl. ,,Ik heb het gevoel dat dit hier niet zo leeft.’’

Doorbetalen

Niet alle scholen betalen stakende docenten door op deze dag. Quo Vadis betaalt niet door, de Stichting Archipel ook niet. De Veluwse Onderwijsgroep ondersteunt de doelen van de actie wel, maar stelt dat een ‘staking op dit moment niet het juiste middel bij het doel is’. Medewerkers die besluiten te staken op 15 maart worden gekort op het salaris van april 2019, laat het management weten. De Veluwse Onderwijsgroep heeft scholen voor primair en voortgezet onderwijs in en rond Apeldoorn. Het Openbaar Onderwijs Zwolle en Regio (OOZ) maakt een andere afweging. Daar krijgen collega's wel doorbetaald. 

Wat is de inzet van deze staking?

De onderwijsbonden hebben een stakingsdag uitgeroepen omdat zij vinden dat het kabinet met meer geld over de brug moet komen om de achterstanden in het onderwijs weg te werken. De kwaliteit van het onderwijs wordt bedreigd door een ernstig lerarentekort, stelt de AOb. Daarnaast is de werkdruk hoog en lopen de salarissen achter. Om dit tegen te gaan is 4 miljard euro per jaar nodig, stellen de bonden. Dit keer roepen de bonden de hele onderwijssector op om in beweging te komen, waar eerder vooral het primair onderwijs van zich liet horen. De AOB hoopt op solidariteit vanuit de onderwijssectoren waar het nu minder knelt dan in het basisonderwijs.  Vanaf 11 maart tot en met de stakingsdag op 15 maart zijn er in het hele land lokale acties. 

Wat deed onderwijsminister Arie Slob tot dusver?

Slob sloot vorig jaar met de actievoerende bonden een werkdrukakkoord af. Voor basisscholen kwam er dit jaar 237 miljoen euro vrij om de werkdruk aan te pakken. Dit bedrag loopt op tot 430 miljoen in 2021/2022. Met dit geld kunnen de scholen extra docenten en onderwijsassistenten aantrekken. Slob stuurde woensdag een brief naar de Tweede Kamer waarin hij liet weten dat vanaf schooljaar 2019/2020 al 333 miljoen euro beschikbaar komt. De AOb vindt dat er sprake is van een ‘boekhoudkundige truc’. Voor de bonden is de geste van Slob niet voldoende. ,,We gaan gewoon staken die dag. Dit geld was al toegezegd”, zegt AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen.

Volledig scherm
Jur Lofström, onderwijzer op De Plotter in Zutphen vindt dat onderwijsminister Slob meer moet investeren om het onderwijsvak weer aantrekkelijker te maken. © Patrick van Gemert/Zutphens Persbureau

‘Dit gaat vooral over het lerarentekort'

Zo lang de problemen in het onderwijs niet zijn opgelost, blijft docent Jur Lofström (29) uit Zutphen strijdbaar. Ook vrijdag 15 maart gaat hij weer staken. Wat hem betreft, gaat het dit keer vooral over het lerarentekort. ,,Dat begint echt nijpend te worden. Daar moeten we een signaal over afgeven.’’ De werkdruk en hoogte van salarissen spelen volgens hem ook een rol, maar ze zijn een deel van een groter probleem, zegt hij. ,,Als wij zieken hebben en de invalpool is leeg, wat doe je dan?’’ Ouders en kinderen raken steeds meer doordrongen van de situatie, maar de politiek is volgens de jonge docent nog niet wakker genoeg. Lofström vindt dat onderwijsminister Slob meer moet investeren om het onderwijsvak weer aantrekkelijker te maken. ,,Want dat is het op dit moment kennelijk niet.’’ Hoe de minister de werkdruk kan verlagen? ,,Nou bijvoorbeeld door naar passend onderwijs te kijken. Dat levert enorm veel werkdruk op. Je wilt altijd meer doen voor het kind en de ouders zodat deze kinderen ook optimaal kunnen leren. We komen handen en tijd tekort in de klas.’’