Volledig scherm
Een tehuis voor ongehuwde moeders in Leiden in 1967 © Johan Van Gurp

Vrouw uit Epe stelt Staat aansprakelijk voor gedwongen afstaan zoon 50 jaar geleden

Voor het eerst stelt een Nederlandse moeder die haar kind heeft moeten afstaan de Staat aansprakelijk voor het leed dat haar is aangedaan. De nu 73-jarige Trudy Scheele-Gertsen uit Epe kwam in de jaren zestig in een tehuis voor ongehuwde moeders terecht. Haar zoon werd direct na de geboorte bij haar weggehaald, meldt dagblad Trouw

Het kind werd geboren in het tehuis voor ongehuwde moeders in het Gelderse Oosterbeek. Gertsen was hier door haar moeder heen gestuurd toen zij 21 jaar oud en vijf maanden zwanger was.  

Het tehuis voor ongehuwde moeders werd gerund door de Kleine Zusters van de Heilige Jozef. Gertsen schat dat in de maanden dat ze in het tehuis woonde er tussen de vijftien en twintig vrouwen in het tehuis zaten. Ze bevielen allemaal geblinddoekt, stonden allemaal hun kinderen af zonder die te hebben gezien. 

Zoon bleef achter

Maar Gertsen wilde dat wel. Ze beviel in februari 1968 van haar zoon en zag hem in de daaropvolgende dagen één keer. Negen dagen na de bevalling nam haar moeder haar weer mee naar huis: haar zoon bleef achter in Oosterbeek.

Meer dan tienduizend moeders stonden in de jaren vijftig, zestig en zeventig hun kind af. De zorg voor ongehuwde moeders was er in die tijd op gericht om moeder en kind te scheiden, terwijl volgens advocaat Lisa-Marie Komp al in Nederlandse en internationale wetgeving was vastgelegd dat de band tussen moeder en kind in principe behouden moest blijven.

Toestemming voor adoptie

Gertsen ging vanaf de zomer van 1968 regelmatig langs bij haar zoon, die toen nog steeds in Oosterbeek woonde. Uiteindelijk gaf ze toestemming voor adoptie om te voorkomen dat haar zoon in dat tehuis zou opgroeien. Als hij twee jaar en acht maanden oud is, komt hij in een gezin terecht. Vanaf dat moment mag zijn biologische moeder hem niet meer zien. 

Gertsen heeft haar kind nooit willen afstaan. In het tehuis voor ongehuwde moeders waar ze haar zoon ter wereld bracht en later in het kindertehuis waar haar zoon naartoe werd gebracht had ze bovendien meermaals aangegeven haar zoon zelf te willen opvoeden. Dat had de Raad voor de Kinderbescherming kunnen weten, betoogt de advocaat.

De jonge moeder is volgens de advocaat desondanks uit de ouderlijke macht gezet. Haar zoon werd ter adoptie aangeboden. Scheele-Gertsen noemt dat nu, vijftig jaar later, ‘mensonterend’.