Volledig scherm
Het schaakstuk © AP

Eeuwenoud schaakstuk van paar euro blijkt bijna een miljoen waard

Een schaakstuk van walrusivoor dat in 1964 door een antiquair in Schotland voor omgerekend een paar euro werd gekocht, is geïdentificeerd als een van de grootste kunstschatten uit de tijd van de Vikingen. Volgens veilinghuis Sotheby's, dat de zeker 900 jaar oude ‘loper’ aanbiedt en volgende maand hoopt te veilen, is het schaakstuk tussen de 600.000 euro en zelfs een miljoen waard. 

Het expressieve, bijna negen centimeter grote schaakstuk is onderdeel van de zogenoemde Lewis Schaakspelen die in de twaalfde eeuw in Noorwegen of IJsland werden gemaakt. In 1831 werden op het eiland Lewis in Schotland 79 van die schaakstukken in de vorm van krijgers ontdekt. Hoe de Noorse stukken daar belandden, is onbekend. Vermoedelijk waren ze onderdeel van een lading die in de middeleeuwen overboord sloeg tijdens een scheepsramp.

De Schotse vondst bestond uit onderdelen van vier schaakspelen, maar vijf stukken ontbraken. De kunstschatten worden al jaren bewaard in het British Museum in Londen en het National Museum of Scotland in Edinburgh. Experts zijn altijd blijven zoeken naar de ontbrekende stukken.

Volgens Sotheby's kocht de opa van de huidige eigenaar het schaakstuk in Edinburgh ‘omdat hij het gewoon mooi vond’. Het nors kijkende poppetje verdween echter al snel in de kast. Af en toe werd het tevoorschijn gehaald om te bekijken. ,,Mijn moeder vond het een interessant beeldje”, aldus de eigenaar, die anoniem wil blijven. ,,Ze meende dat het speciaal en misschien magisch was.” Recent liet de eigenaar het beeldje taxeren bij het veilinghuis. Dat zag direct dat het om een schildknaap uit het Lewis-spel gaat, vergelijkbaar met een moderne loper.

De Lewis-schaakstukken zijn de best bewaard gebleven middeleeuwse schaakstukken en voorbeelden van romaanse ivoorsnijkunst van de allerhoogste kwaliteit. In de twaalfde eeuw kwam het schaken vanuit Arabië via Sicilië en Spanje naar Europa. De Vikingen dreven rond de Middellandse Zee handel met de Arabieren en introduceerden het schaakspel al vroeg in Scandinavië.

De Lewis-schaakstukken vormen het eerste schaakspel met een volledig Europese signatuur; de loper is bijvoorbeeld al als bisschop afgebeeld en niet meer als olifant zoals in de Arabische wereld gebruikelijk was.

  1. Bezorgde fans eisen vrijlating beroemde Iraanse rapper: ‘Zijn leven is in gevaar’

    Bezorgde fans eisen vrijlating beroemde Iraanse rapper: ‘Zijn leven is in gevaar’

    Rapper Amir Tataloo, een van de populairste Iraniërs op sociale media en uitgesproken criticus van het regime in Teheran, is gisteren in Turkije opgepakt vlak voordat hij naar Engeland wilde vertrekken voor een concert. De controversiële artiest leeft al lange tijd op gespannen voet met Iran en dreigt aan zijn geboorteland uitgeleverd te worden. Een petitie voor zijn vrijlating is al ruim 200.000 keer ondertekend. ,,Amir is geen crimineel.”