'Minstens 1000 doden door tropische cycloon Idai’

De cycloon Idai heeft in Zuidoost-Afrika minstens duizend mensen gedood en een veelvoud verwond, zo zeggen hulpverleners. Het officiële dodental is al verdubbeld naar 238 slachtoffers, maar omdat vele vermisten zijn meegespoeld met de modderstromen kan het nog weken duren voordat de werkelijke omvang van de tragedie duidelijk is. 

Volgens de organisatie Care wordt Idai mogelijk de dodelijkste cycloon in zuidelijk Afrika ooit. Ook de meteorologische organisatie van de VN maakt melding van ‘mogelijk een van de ergste wervelstormcatastrofes onder de evenaar’. Meer dan 2,6 miljoen mensen zijn door de cycloon getroffen en de Mozambikaanse havenstad Beira is momenteel met zijn half miljoen inwoners niet meer dan een geïsoleerd eiland in de oceaan. Winden tot 200 km per uur en hevige regenval hebben extreme verwoestingen aangericht. Internationale hulp komt op gang. De EU heeft vanochtend 3,5 miljoen euro voor urgente noodhulp vrijgemaakt. 

Volledig scherm
Het dorpje Dondo in centraal-Mozambique heeft de maken met grote aardverschuivingen en overstromingen als gevolg van de cycloon Idai. © EPA

Cycloon Idai kwam op 14 maart aan land in de Mozambikaanse kuststad Beira en trok verder landinwaarts. Daarbij werden zowel in Mozambique als in Malawi en Zimbabwe grote verwoestingen aangericht. Mozambique is het zwaarst getroffen. Volgens de Mozambikaanse overheid zijn 600.000 mensen getroffen door de ramp, waarvan 260.000 kinderen. 100.000 kinderen en volwassenen moeten zo snel mogelijk geëvacueerd worden naar veilig gebied. In eerste instantie werd bericht over ongeveer 80 doden, maar nu hulpverleners via helikoptervluchten een beter beeld krijgen van het rampgebied, lijkt het te gaan om minstens 1000 doden. De komende dagen wordt nog meer hevige neerslag verwacht. Er wordt gevreesd voor nog meer dodelijke slachtoffers.

De Mozambikaanse president Filipe Nyusi heeft drie dagen van nationale rouw afgekondigd. In het naburige Zimbabwe is sprake van een honderdtal doden, maar dat cijfer kan nog verdrievoudigen, waarschuwde de Zimbabwaanse minister July Moyo. ‘Er drijven nog lichamen rond, soms tot in Mozambique’, zei hij.

Dakloos

Mozambique, een van de armste landen ter wereld, werd in februari en maart 2000 al getroffen door massale overstromingen, die toen aan ongeveer 800 mensen het leven kostten en minstens 50.000 mensen dakloos maakten. Volgens de Mozambikaanse minister van Milieu Celson Correia staat momenteel in het centrum van het land een gebied met een straal van 100 kilometer volledig onder water. Zo’n 350.000 mensen zitten vast in de overstroomde regio. 

Hulpverlener Machiel Pouw leidt namens Save the Children de reddingsoperatie in Mozambique. ,,Deze ramp groeit met de minuut. Het is een race tegen de klok om kinderen en hun ouders te redden. Dat geldt zeker voor het plaatsje Buzi, waar we minder dan 24 uur hebben om kinderen van de daken van hun huizen te halen. Wij steunen de oproep van de overheid dat er snel meer hulpteams nodig zijn om mensen te redden.’ De orkaan verwoestte huizen, ziekenhuizen, scholen, wegen en bruggen. Doordat de infrastructuur vernield is, is het lastig om in de getroffen gebieden te komen.” 

Volledig scherm
Een familie in Zimbabwe zoekt naar een zoon die is verdwenen in de modder. © AP

De komende dagen wordt nog meer stortregen verwacht, zegt het Wereldvoedselprogramma (WFP). Dat in Mozambique verschillende dammen op het punt staan te breken, maakt de situatie nog extra kritiek. President Nyusi riep burgers die in de buurt van een rivier wonen al op om hun woonplaats te verlaten en zo hun leven te redden.

Bruggen en wegen weggespoeld

Zowel in Mozambique als in Zimbabwe zijn tal van bruggen en wegen door het water weggespoeld, wat de reddingsoperaties nog bemoeilijkt. Hulpverleners maken gebruik van rubberboten en helikopters om slachtoffers van daken en uit bomen te halen. ‘Mensen die vastzitten in bomen moeten vechten tegen slangen, insecten en dieren’, zegt een hulpverlener van de Zuid-Afrikaanse organisatie Rescue SA. Tegelijk zijn er niet voldoende helikopters. ‘We redden wie we kunnen, de anderen zullen het niet halen. We moeten moeilijke beslissingen nemen.’