Gevechten op de Rijnbrug in Arnhem in een scène van 'A bridge too far'. Foto PR
Volledig scherm
Gevechten op de Rijnbrug in Arnhem in een scène van 'A bridge too far'. Foto PR

Nieuwe documenten opnames A Bridge Too Far openbaar

HOLTEN/DEVENTER - Een oude bruinkleurige documentenmap uit de jaren 70. Op de voorkant staat met potlood geschreven 'C.L.Valk, Kabinetszaken/Toelichting, 'Een brug te ver'. De map met papieren, waarin Prins Bernhard wordt genoemd, ligt thuis bij Eric Klein Nagelvoort in Holten. Hij is de ex-schoonzoon van Caroline Valk. Zij was de spil in de onderhandelingen over de opnames van de film A Bridge Too Far.

In de map onder andere twee verslagen die door Valk zijn gemaakt tijdens de eerste ontmoeting met regisseur Richard Attenborough, filmproducent Joseph Levine en afgevaardigden van de gemeente. Ook een persoonlijke brief, willekeurig opgeborgen tussen de historische papieren. Het is een bedankje van de assistent van Levine. "Op origineel briefpapier van A Bridge Too Far", zegt de Holtenaar terwijl hij het omhoog houdt. "Prachtig."

In de tijd dat de oud-secretaresse alle communicatie tussen Attenborough en het gemeentebestuur regelde was Eric een jongen van tien jaar. Ze kenden elkaar niet. Terwijl Valk met wereldberoemde acteurs ging lunchen, zat Eric thuis zijn boterham te eten in het wijkje Knutteldorp vlakbij de Wilhelminabrug. "Wij woonden op steenworpafstand van de brug", vertelt hij met twinkelende ogen. "Met mijn broer ging ik 's avonds naar de set. Wat vooral op het netvlies is blijven hangen zijn de poppen die op de brug lagen. Ongelofelijk dat we daar zomaar tussen konden lopen."

,,Ik weet dat de film voor Caroline het mooiste project was in haar 22 jarige carrière als secretaresse. Ze is er lang mee bezig geweest en zij verdient alle eer."

Feestje
De map die Klein Nagelvoort nog tijdens haar leven van haar kreeg, bevat twee getypte verslagen, kladjes met aantekeningen, sommige in Engels geschreven. Over een feestje, één dag voordat de opnames begonnen. En ook het telefoonnummer van het impresariaat van Peter Faber, de enige Nederlandse acteur, staat genoteerd. Of een kladje dat het Landhuis Bannink in Bathmen te huur is.

Krantenknipsels, vastgeplakt op een apart vel papier. Deventer Dagblad, Trouw de Telegraaf. Koppen groot met 'Gaat Deventer de Brug over' en 'Noodbrug door Defensie'. "Caroline kennende heeft ze alles wat in de media over dit project is verschenen verzameld. Origineel of een kopie ervan", vertelt Eric.

Dan het verslag van de eerste ontmoeting op woensdag 13 augustus 1975. De wethouder stelt voor dat de Amerikanen hun wensen op tafel leggen. Attenborough neemt het woord en legt uit dat men liever de film in Arnhem had gemaakt, maar dat deze brug een te moderne uitstraling heeft.

Attenborough vertelt dat het filmen ongeveer zes maanden duurt, waarvan twee weken op de brug, die daarvoor dicht moet voor verkeer. Het verkeer moet twaalf kilometer omrijden. De heren zeggen toe dat kosten worden vergoed omdat ze het grootste budget van alle tijden hebben: 15 miljoen dollar. Het gemeentebestuur ziet bezwaar in de 3.000 mensen die op de Worp wonen en in Deventer werken. Maar Hanken verklaart dat men over de nieuwe brug van de E8 (nu A1) kan.

Attenborough komt de Deventer burgers tegemoet en wil de brug voor en na de opnamen openen voor fietsers en voetgangers. Ook worden alle kosten vergoed voor de extra inzet van het pontje en bussen. Vos zegt dat B&W niet zomaar wat kan toezeggen omdat de brug van de staat is en overleg met Zwolle en Den Haag noodzakelijk is.

Prins Bernhard
Levine zegt contact te hebben met Prins Bernhard die enthousiast lijkt te zijn over de opnamen. In het verslag blijkt dat de Prins zich al met het gebeuren heeft bemoeid en advies heeft gegeven om alle bruggen in Nederland te fotograferen zodat de Amerikanen de beste locatie kunnen kiezen. Zaken als hulpdiensten en busroutes moeten aangepast worden. Omliggende plaatsen zoals Twello worden ingeschakeld om paraat te staan. Levine kondigt aan een cocktailparty te willen houden voor alle Deventenaren. Later blijkt dat de inwoners van de stad tijdens opnames op de Brink al een hoop lol hebben met een eigen biertje. De politie heeft grote moeite het publiek uit beeld te houden.

In samenwerking met indebuurt Deventer

Deventer