Dit gebeurt er achter de schermen bij de Stentor: ‘Nieuws gaat je soms niet in de koude kleren zitten’

Bij het dagelijks maken van een regionale krant en nieuwssite komt heel wat kijken. Soms ligt het nieuws op straat, vaak komt er het nodige speurwerk bij kijken. Stentor-journalisten maken veel mee: leuke, ontroerende en confronterende dingen. Dat laat ook henzelf niet onberoerd. ,,Het gaat je niet in de koude kleren zitten,’’ bekent een verslaggever. Toch zouden ze niet anders willen. ,,Dit is het mooiste vak ter wereld.’’

De Stentor brengt nieuws uit een groot gebied in Oost-Nederland, een gebied dat zich uitstrekt vanuit de Flevopolder tot de Duitse grens en over de Veluwe en langs de IJssel tot voorbij Zutphen richting de Achterhoek. Om verslag te kunnen doen van allerlei gebeurtenissen in dit grote gebied zijn er deelredacties per regio. 

De verslaggevers zitten boven op het nieuws uit ‘hun’ gebied. De krant verschijnt in tien verschillende edities om iedere lezer goed te kunnen informeren over het nieuws in de eigen omgeving. De site kent een home-pagina met het belangrijkste nieuws - in tekst en met bewegend beeld - uit de regio, het land en de wereld. 

Volledig scherm
Verslaggevers Arjen ten Cate (l) en Stefan Keukenkamp overleggen over een verhaal dat ze aan het maken zijn op de redactie van de Stentor. Op de achtergrond vertelt Vechtdal-verslaggever Benny Koerhuis aan zijn leidinggevende Arjan Bosch over een artikel waaraan hij werkt. © Carlo ter Ellen

Daarnaast zijn ook regio-secties met specifiek nieuws uit die kleinere regio’s en een speciale video-sectie. Die bevat naast snel nieuws (branden, ongevallen) ontroerende verhalen, uitlegvideo’s en reportages. Een voorbeeld daarvan is deze video, die werd gemaakt nadat bleek dat treinreizigers het station in Dalfsen als ‘heel goed’ beoordeelden:

De meeste verslaggevers werken vanuit de centrale redactie in Zwolle, maar de krant heeft ook vestigingen in Deventer, Harderwijk, Apeldoorn en Kampen. Een kleine honderd medewerkers maken dagelijks samen de krant. De Stentor maakt deel uit van de Persgroep en werkt samen met andere regionale kranten en het AD.

Invalshoeken

De redactie houdt van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat continu in de gaten wat er in de regio gebeurt. Als het nodig is, gaat dat ook ’s nachts door. Verslaggevers verzamelen het nieuws. Door zelf ‘buiten op straat’ op te letten, door het internet af te struinen, door stukken te lezen, door zich te laten informeren door tipgevers en door te praten met mensen uit hun netwerk of dat nu thuis, in de sportschool, in het café of op het schoolplein is. 

Volledig scherm
Bas Tijhaar werkt aan de nieuwssite van de Stentor. © Henri van der Beek

Ook komt er mogelijk nieuws binnen via persberichten van bijvoorbeeld bedrijven en overheden. Daarnaast melden lezers van de krant of site zich ook via de speciale ‘misstand’-lijn van de Stentor.

Chefs van de deelredacties overleggen de hele dag door met hun verslaggevers over onderwerpen en nieuwsontwikkelingen, dagelijks op vaste momenten, maar ook wekelijks om dieper op zaken te kunnen ingaan. Waar zijn we mee bezig, waar móeten we mee bezig? Hoe pakken we het aan? Wat voor beeld past erbij? 

Volledig scherm
Overleg over de voorpagina van de Stentor. Links hoofdredacteur Allard Besse, die naar een groot tv-scherm kijkt waarop foto’s worden getoond die de volgende dag mogelijk de papieren voorpagina van de krant gaan sieren. Onder anderen adjunct-hoofdredacteur Ger Dijkstra (tweede van links) en plaatsvervangend nieuwschef Harmke de Vries (rechts) luisteren toe. Eelco van de Heuvel, chef vormgeving en eindredactie (midden, achter de tafel), presenteert tijdens dit overleg alle mogelijke onderwerpen voor de krant van de volgende dag. © Henri van der Beek

Een foto, video, een tekening, een plattegrond met uitleg. Voor welke uitwerking leent het onderwerp zich? Een kort nieuwsbericht? Een interview? Een reconstructie? Een analyse? Moet het nu direct of later vandaag online? Of pas morgen in de krant? Na het overleg, gaan de journalisten aan de slag: achter tips aan bellen, op pad voor een interview en stukken schrijven natuurlijk.

Verslaggever Alice van Eijk: ,,Het echte werk begint als je de redactie verlaat. Ik bereid me voor op interviews door me te verdiepen in de persoon die ik ga spreken. Toch laat ik me ook graag verrassen en menig verhaal pakt anders uit dan ik van tevoren dacht.’’ 

Quote

Wat bezielt mensen om steeds weer op koopjes­jacht te gaan, vroeg ik me af

Alice van Eijk, Veslaggeefster bij de Stentor
Volledig scherm
Prullenbak © Ronald Hissink

Ze geeft een voorbeeld: ,,Mij vielen alle sale-stickers in de binnenstad op. Wat bezielt mensen om steeds weer op koopjesjacht te gaan, vroeg ik me af. Als ik me zo’n vraag stel, geldt dat vaak ook voor onze lezers is mijn ervaring. Ik sprak een onderneemster die opvallend kritisch was en benadrukte dat al die koopjes niet zo duurzaam zijn omdat mensen daardoor meer aanschaffen dan ze eigenlijk nodig hebben. Een eyeopener.’’

Altijd aan

Vaak ligt het nieuws bijna letterlijk op straat. ,,Als verslaggever sta ik altijd ‘aan’,’’ vertelt Ewoud ten Kleij. ,,Als iemand iets vertelt op een verjaardag of in de kroeg, vraag ik me onbewust af: zit hier een artikel in? Mensen hebben zelf soms niet door dat iets nieuws is. Zo vertelde iemand dat de prullenbak in de speeltuin werd weggehaald.’’ De redactie belde er achteraan. ,,Toen bleek dat die tientallen prullenbakken in de stad verwijderde. Waarom doen ze dat? Dan is het ineens nieuws.’’

Klein nieuws kan soms uitgroeien tot iets groots. ,,Als regionale krant staan wij bij veel nieuws aan de basis,’’ zegt verslaggever Angelique Rondhuis. ,,We hebben regelmatig primeurs, die vervolgens door landelijke kranten worden opgepikt.’’ 

Een voorbeeld is het Fipronil-schandaal: de vergiftigde kippeneieren werden in 2017 door De Stentor aan het licht gebracht, waarna de landelijke media er ook opdoken. Ewoud ten Kleij vertelt hoe hij met Paolo Laconi een goede doelen-fraude blootlegde. Ook hier kwam het nodige speurwerk bij kijken. ,,We reconstrueerden minutieus hoe het geld van de gulle gevers niet bij hulpbehoevende dieren belandde, maar in de zakken van de fraudeur.’’

Volledig scherm
Jan van Mullem (plaatsvervangend chef eindredactie en vormgeving, rechts), vormgeefster Dagmar Heikens (m) en eindredacteur Kees Leurink (l) praten op de redactie van de Stentor over de vormgeving van een pagina. © Carlo ter Ellen DTCT

Voorpagina

Gedurende de dag overleggen hoofdredactie en chefs. Wat zijn de laatste ontwikkelingen? Hoe staan de verhalen en de video’s er op de site bij? Staan er goede koppen boven? Zijn de verhalen goed weggezet op sociale media? Is er een goede mix van nieuws en mooie verhalen, van regionaal en landelijk nieuws? Zitten er genoeg verslaggevers op actuele onderwerpen? Is de van te voren bedachte invalshoek bij verhalen en het nieuws nog steeds de juiste. Wordt het interview uitgewerkt als vraag-antwoord of wordt het verhaal van de geïnterviewde van het begin tot het einde alleen geciteerde tekst? Wordt er al nagedacht over de achtergrondverhalen die we zaterdag in de bijlage Z willen gaan brengen? En welk nieuws zetten we op de voorpagina? Hebben we daar goede foto’s bij? Kunnen we nog nieuwe foto’s laten maken?

Volledig scherm
De krantentafel van de Stentor op de redactie. © de Stentor

De voorpagina is meestal voor alle edities hetzelfde, maar als het nodig is, zijn er ook verschillende versies mogelijk. Dat gebeurt bijvoorbeeld als er laat op de avond nog nieuwsontwikkelingen zijn die moeten worden verwerkt. Zoals destijds bij de mislukte staatsgreep in Turkije, de terreuraanslag in Nice of de uitslagen van de lokale verkiezingen. Op de voorpagina is dus nieuws te vinden dat voor alle lezers van de krant relevant is. De uitbreiding van Lelystad Airport is zo’n onderwerp: economisch belangrijk voor Lelystad en omgeving, interessant voor de rest van de regio vanwege de dreiging van geluidsoverlast.

Laagvliegroutes

Ook het nieuws over Lelystad Airport begon ooit klein: gebruikers van een zweefvliegveld in Lemelerveld kregen lucht van nieuwe laagvliegroutes als gevolg van de uitbreiding van luchthaven Lelystad. Hier zouden de zweefvliegers last van krijgen. Verslaggever Paolo Laconi dook erin en door zijn berichtgeving in de Stentor werden steeds meer mensen wakker. Paolo: ,,Er ontstonden actiegroepen, het nieuws rond de luchthaven haalde de voorpagina’s en ook landelijke media doken erop. Wij hadden een voorsprong doordat we ons er al een jaar in hadden verdiept en goede contacten hadden opgebouwd met alle betrokkenen.’’

Een ingenieur ontdekte fouten in de Milieu Effect Rapportage van de uitbreidingsplannen van Lelystad Airport. Hiermee was een rel geboren. Vervolgens legde de Stentor, dankzij een tip van een goed ingevoerde bron, bloot dat de deskundige die voor het ministerie de fouten in de Milieu Effect Rapportage moest herstellen, getrouwd was met de directeur van de onafhankelijke MER-commissie. Hierop trok de deskundige zich terug.

Hoog over

Inmiddels gaat er bijna geen week voorbij waarin Paolo niet over de luchthaven schrijft. Hij probeert hierbij het nieuws zoveel mogelijk een gezicht te geven. Niet alleen droge kabinetsbesluiten en dorre cijfers over vlieghoogtes, maar: wat betekent het voor inwoners als hier straks vliegtuigen overvliegen? Met een enquête inventariseerde De Stentor hoe de lezers over de plannen dachten. Paolo laat zowel voor- als tegenstanders aan het woord. ,,Laatst heb ik de topman van Corendon, geïnterviewd, een van de gebruikers van de luchthaven.’’

Drukker

Zodra een journalist een artikel klaar heeft, bepalen de chefs of en wanneer het naar online gaat en of en waar het krant komt. Inhoudelijk gaan vormgevers en eindredacteuren ermee aan de slag. De eindredacteuren lezen en controleren de teksten, grammaticaal en op betrouwbaarheid. Ook maken ze een inschatting van de nieuwswaarde die de plek in de krant bepaalt. 

Volledig scherm
De opmaak- en eindredactie van de Stentor aan het werk. Op deze plek worden de papieren pagina's van de Stentor opgemaakt en verhalen nagelezen en gecorrigeerd. © Henri van der Beek

De vormgevers zorgen voor een mooie opmaak, plaatsen foto’s. Samen met de eindredacteuren worden bijschriften, kadertjes en koppen gemaakt. Eindredacteuren korten het artikel zo nodig in om het passend te krijgen. Of herschrijven soms een artikel als de opbouw niet goed is. Tegen middernacht is de krant klaar en gaat hij naar de drukker in Amsterdam. Om de volgende ochtend in alle vroegte bij de lezers op de mat te ploffen.

Video

De redactie brengt ondertussen ook het nieuws de hele dag door online. Steeds vaker zijn artikelen voorzien van video’s of van geluidsfragmenten. Speciale video-editors maken van ruw aangeleverd materiaal beeldverhalen met een ‘kop en een staart’ en voorzien ze – indien nodig - van onderschriften en muziek.

Volledig scherm
Video-editor Luuk Wolters bewerkt beelden die diezelfde dag in Kampen zijn gemaakt. © Henri van der Beek

Angelique Rondhuis: ,,Een paar jaar geleden stonden mensen nog raar te kijken als ik bij een interview mijn smartphone of microfoon er bij pakte voor een filmpje, nu is het de gewoonste zaak van de wereld.’’ Filmpjes brengen het nieuws dichter bij haar lezers, merkt ze. De krant en zijzelf delen de verhalen en video’s via sociale media. ,,Als journalist heb ik 1500 volgers op mijn Facebook account. Het maakt het contact tussen krant en lezer laagdrempeliger en leidt tot meer interactie. Op die manier krijg ik ook veel tips.’’

Ook sportverslaggever Walter van Zoeren maakt veel gebruik van video. Hij volgt regionale topsporters en vindt het fascinerend om te zien wat zij er voor over hebben om hun sportieve doelen te bereiken. ,,En wat het met hun omgeving doet. Zo bekende de moeder van schaatser Thomas Krol me dat ze met klamme handjes en verhoogde hartslag op de tribune zat. Een ramp, vond ze het. Pas na de wedstrijd kon ze ontspannen.’’

Volledig scherm
Carmen Kuik (verslaggever Zwolle) op reportage. Collega Tiffany Frasa brengt het interview in beeld. © Henri van der Beek

De klok rond

Nieuws houdt zich niet aan kantoortijden. Ook buiten die tijden is de redactie bezet, zodat nieuws door online-samenstellers en nieuwschefs kan worden gewogen en goed op de site en in de app kan worden weggezet. Zij versturen ook via de nieuwsapp van de Stentor pushberichten bij belangrijk nieuws of bij opvallende verhalen. Lezers krijgen zo automatisch het belangrijkste nieuws gepresenteerd op hun mobiel of tablet.

}xml:space="preserve">
Download hier de nieuwe app van de Stentor!Klik hier voor iPhone/iPad .. of hier voor Android (bijv. Samsung)

Verslaggevers hebben soms avond- of weekenddiensten. Als ze piketdienst hebben, kunnen ze bij calamiteiten zelfs ’s nachts uit bed worden gebeld. Angelique Rondhuis: ,,We worden vaak getipt door iemand die de communicatie van de hulpdiensten in de gaten houdt of door een 112-fotograaf. Laatst werd ik om half twee ’s nachts gebeld over een brand in Zutphen. Moet dit echt, was mijn eerste reactie, maar even later sprong ik in de auto. Wat bleek: een bewoner was een paar verdiepingen naar beneden gesprongen om aan de brand te ontkomen. Toen ik arriveerde, kon ik nog net zien hoe de brandweer een kat in veiligheid bracht.’’

Volledig scherm
© Angelique Rondhuis

Angelique sprak met omstanders en vroeg hun telefoonnummers. ,,Kan altijd van pas komen voor een vervolgverhaal.’’ Moesten calamiteiten vroeger wachten tot de krant van een dag later, nu kan de verslaggever vanaf zijn of haar smartphone het bericht direct online zetten.

Emotioneel

Tijdens dezelfde piketdienst rukte Angelique nog een keer uit voor een brand. ,,Een schuur was afgebrand, daarbij kwamen 300 vogels om.” Angelique sprak de aangeslagen vogelkweker. Niet de makkelijkste gesprekken, bekent ze. Zijn verdriet raakte haar. Toch vindt ze het belangrijk aandacht te hebben voor de menselijke kant van het nieuws, om het voor de lezer invoelbaar te maken. ,,En wie weet willen andere vogelaars hem helpen als ze zijn verhaal lezen.’’ 

Volledig scherm
Jan Scheffer uit Deventer bij zijn volledig verwoeste volière. © FOTO HISSINK

Alice van Eijk heeft een vergelijkbaar voorbeeld. Ze ging met een vrouw naar het graf van haar dochter die op gruwelijke wijze was vermoord. ,,Ze had geen geld voor een grafsteen, maar door de publicatie kreeg ze hulp en kwam die er alsnog.’’

Verslaggever Ewoud ten Kleij voelt zich wel eens bezwaard om mensen te benaderen die net iets ergs hebben meegemaakt of gezien. ,,Ik zeg in zo’n geval eerlijk dat ik me er opgelaten over voel.’’ Meestal pakt het goed uit, een enkele keer niet. ,,Een paar jaar terug was er in Apeldoorn een jongen vermoord. Toen ik aanbelde bij zijn jongere broer werd die boos en joeg me weg.’’

Volledig scherm
Nieuwchef Nicolai Lensen (r) in overleg met Jan van Mullem bij de ‘krantenmuur’ bij de Stentor. Zo is in één oogopslag te zien welke papieren pagina’s de volgende ochtend bij de lezers thuisbezorgd worden. © Carlo ter Ellen DTCT