Volledig scherm
Halbe Zijlstra (VVD) komt aan op het Binnenhof. © ANP

Halbe Zijlstra erkent dat hij dom is geweest: Het is wat het is

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken ligt onder vuur. Hij vertelde dat hij Vladimir Poetin hoorde spreken over zijn ambities voor Groot Rusland in diens buitenverblijf. In werkelijkheid was de VVD’er helemaal niet in de datsja van de Russische president.

Quote

Het is wat het is

Halbe Zijlstra

Wat bezielde u?
,,Ja, ehm, ik hoorde het verhaal van de persoon die daadwerkelijk aan tafel zat. Die persoon wilde ik beschermen vanwege de potentiële gevolgen voor hem en zijn bedrijf. Ik besloot het verhaal wel te brengen vanwege de geopolitieke betekenis. Dat dat heel dom is geweest, is wel evident.”

U heeft het een aantal weken geleden tegen Rutte verteld. Toen de premier in de Stadhouderskamer aan alle beoogde bewindspersonen vroeg: 'is er nog iets wat ik moet weten?' hield u uw mond.
,,Dat klopt. Daar heb ik helemaal niet bij stilgestaan. Dat is een verkeerde gedachtenkronkel geweest. Ik zat in de mindset: het verhaal klopt, het is belangrijk het te brengen, het is terecht dat ik de bron bescherm. Ik heb nooit stilgestaan bij de implicaties. Dat het een ding zou worden dat ik het beschreef als ware aanwezig. Ik zou willen dat ik het toen meteen had gezegd. Het is wat het is.”

Ging u geloven in uw eigen leugen?
,,Nee. Het is niet voor niks dat ik al eerder – vóór het Volkskrant-interview – op de rechtstreekse vraag van een journalist heb gezegd: nee, daar was ik niet. Dat was al in december, het is alleen toen niet gepubliceerd. Ik deed daar niet geheimzinnig over.”

Volledig scherm
President van Rusland Vladimir Poetin. © ANP

Hoe weet u zeker dat uw bron de waarheid spreekt? Het valt niet te checken.
,,Dat is de one million dollar question. Ik weet wie de bron is. Die ga ik ook nu niet onthullen. Ik heb de hele ellende over me heen getrokken door diegene te beschermen. Laat ik het zo zeggen: de persoon kennende, vond ik het zéér geloofwaardig dat het ook daadwerkelijk is gebeurd. Soms zijn er gesprekken waar maar twee personen aan tafel zitten. De kans dat president Poetin dit zal bevestigen, is niet heel groot.”

Heeft u vooraf toestemming gevraagd aan uw bron om zijn verhaal te vertellen als het uwe?
,,Nee, dat is mijn keuze en mijn domme keuze geweest. Maar de persoon wist wel wat hij mij vertelde. Hij vertelde het ook net na de annexatie van de Krim. Hij zei ook niet dat ik het niet mocht gebruiken. Hij heeft me ook laten weten dat hij aan de Volkskrant heeft bevestigd dat de strekking klopt. Ik heb ook bewijs in mijn telefoon zitten; heb sms-contact met de bron gehad. Het is ook géén nepnieuws: de informatie die ik heb gebracht, klopt.”

Toen u het verhaal vertelde, had Rusland de Krim al geannexeerd. De dreiging was al wel bekend. Waarom was er toch die noodzaak?
,,Ik had het in kleinere kring binnen en buiten de VVD al wel verteld. Toen ik het op het congres zei, speelde de discussie over het plaatsen van militairen in de Baltische Staten. De vraag was: is dat wel verstandig? Is dat geen provocatie naar de Russen toe? Ik wilde juist aan de hand van dit verhaal – Poetin noemde ook de Baltische Staten – duidelijk maken dat die troepen verstandig waren.”

De Tweede Kamer is kritisch. Hoe gaat u morgen dat debat in?
,,Ik wil dat debat graag. Ik wil woensdag graag met een rechte rug tegenover de Russische minister Lavrov staan. Ik hoop op begrip bij de Kamer dat ik een bron heb willen beschermen.”

Kan dat nog wel, geloofwaardig en met rechte rug?
,,Als je zoveel afwegingen maakt, maak je wel eens de verkeerde afweging. Dit zal een smet blijven.”