Volledig scherm
Een havist werd tijdens het laatste halfuur van zijn examen Engels ondergekotst door zijn achterbuurman. © Mark Reijntjens

Stress, kots en horror tijdens examens

Het regende klachten over het 'horrorexamen' economie op de havo. Vwo'ers vonden de toets Frans niet te doen. En die opdracht over de tokkelbaan in het examen wiskunde bezorgde vmbo-leerlingen stress. De examens van 2018 lopen op hun einde. Tijd om de balans op te maken.

Ondergekotst

Examens verlopen nooit zonder uitzonderlijke incidenten. Bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) komen de gekste meldingen. De opvallendste van dit jaar: een havist is tijdens zijn examen Engels ondergekotst door een scholier achter hem. De jongen had nog een halfuurtje te gaan toen zijn achterbuurman ziek werd. ,,Hij kon zich meteen niet meer concentreren, want de docenten ruimden het pas later op'', vertelt LAKS-coördinator Lizelot van den Berg. 

Volledig scherm
Geluidsoverlast haalde examenkandidaten uit hun concentratie. © ANP

Op een andere middelbare school klaagde een vwo'er over een gymleraar die op blote voeten liep te surveilleren. ,,Ze raakte afgeleid tijdens het examen Engels doordat hij steeds met die voeten tegen elkaar zat te wrijven'', zegt Van den Berg. En ook tijdens het vwo-examen wiskunde A was er afleiding. De leerlingen kregen vooraf een koekje. Aardig bedoeld, maar die krakende koekpapiertjes gingen volgens een scholier ten koste van de opperste concentratie. In meerdere gymzalen verstoorden dieren de rust. Leerlingen beklaagden zich over vechtende eekhoorns op het dak, een vleermuis die door de zaal vloog en kakelende kippen naast de examenzaal.

Horrorexamen

Examens kunnen 'horror' zijn. Zoek op Twitter en de verwensingen over het havo-examen economie vliegen je om de oren. 'We zaten net met 75 man het economie-examen te maken en zonder grappen, 8 mensen waren aan het huilen', schrijft Esmee. Liefst 1 op de 3 havisten beklaagde zich bij het LAKS over de opgaven. 

Dat percentage ligt nog hoger voor het vwo-examen Frans. Daarover trok zelfs 47 procent van de scholieren aan de bel, voornamelijk omdat het te lang was. Maar ook de examens Engels voor havo en vwo vielen slecht: te lastige vragen, te veel ingewikkelde woorden.  

Stressvolle tokkelbaan

Volledig scherm
In een speeltuin zijn kinderen dol op de tokkelbaan, maar tijdens het examen wiskunde waren vmbo'ers er iets minder blij mee. © Schippers Desirée

Een tokkelbaan is voor veel kinderen hét hoogtepunt in de speeltuin, maar bezorgde vmbo'ers tijdens het wiskunde-examen totale stress. De examenkandidaten vervloekten vraag 15, 16 en 17, waarin ze hoeken en lengtes van zijden moesten berekenen. Veel te lastig, stelden de examenkandidaten, die massaal hun beklag over de tokkelbaan deden. 

Nederlands een pitje

Na het examen vwo Nederlands stond de telefoon vorig jaar roodgloeiend. Het examen had niets meer te maken met wat de leerlingen al die jaren op de middelbare school hadden geleerd. Ook docenten roerden zich. Uiteindelijk besloot het College voor Toetsen en Examens (CvTE) de normering aan te passen.

Volledig scherm
Leerlingen van middelbare school De Palmentuin in Rotterdam-Zuid begonnen aan hun examen Nederlands. © ANP

Daarom ging dit jaar het roer om. Een groep van 20 docenten mocht na het examen suggesties doen om het nakijkmodel te verbeteren. Tot dusver was er te veel ruimte voor interpretatie van de leraren, waardoor discussie kon ontstaan. Welk effect het experiment voor de leerlingen heeft, moet blijken als zij hun examenuitslag krijgen. Opvallend is dat de klachtenregen over Nederlands dit jaar in ieder geval is uitgebleven. Hoewel leerlingen zich voorbereidden op een horrorexamen, vonden ze het meevallen. 

Rammelende buik

Het komt niet vaak voor: de examenperiode valt precies gelijk met de ramadan. Voor de meeste islamitische scholieren is dat echter geen reden om dan maar niet te vasten. Zij zitten met een lege maag in de gymzalen en staan 's nachts naast hun bed om te eten. In Egypte maakte de hoogste religieuze geleerde twee jaar geleden wél een uitzondering voor examenkandidaten. Die hoefden niet mee te doen aan de ramadan, zodat ze al hun energie konden steken in het behalen van een goede schoolprestatie. 

Uitgesloten

Tientallen scholieren mogen niet meedoen met het eindexamen, maar het zijn er minder dan vorig jaar. Toen kwamen er bij de Onderwijsinspectie 53 meldingen van uitgesloten leerlingen, nu staat de teller op 37. Middelbare scholen kunnen scholieren uitsluiten als ze hun schoolexamen niet helemaal hebben afgerond of na een 'onregelmatigheid' van een leerling, zoals spieken. 

Het gebeurt dat leerlingen onterecht niet mogen meedoen. Bijvoorbeeld omdat een school een contract heeft afgesloten dat een scholier naar het examenjaar mag, maar bij een te laag resultaat voor het schoolexamen niet mag deelnemen aan het centraal eindexamen. Zulke contracten mogen niet worden gesloten.