Volledig scherm
Konikpaarden in de Oostvaardersplassen in de sneeuw. © ANP

Tussenstand Staatsbosbeheer: 3.000 grazers dood in Oostvaardersplassen

VideoAfgelopen winter is het aantal grote grazers in de Oostvaardersplassen met 2.969 dieren afgenomen. Het grootste deel daarvan, 89 procent, werd afgeschoten, zo maakt Staatsbosbeheer vandaag bekend.

In de maand maart, de maand waarin Staatsbosbeheer besloot dieren in het gebied bij te voeren, stierven in totaal 1.155 grote grazers. Het ging om 958 edelherten, 157 paarden en 40 runderen. Daarvan werden 759 edelherten, 137 konikpaarden en 37 heckrunderen afgeschoten. 

'Alleen dieren waarvan conditie en gedrag lieten zien dat ze het eind van de winter waarschijnlijk niet zouden halen', aldus Staatsbosbeheer.
Daarnaast zijn in maart 199 edelherten, 20 paarden en 3 runderen een natuurlijke dood gestorven.

Tussenstand

Het aantal van bijna 3.000 dieren is voor Staatsbosbeheer nog een tussenstand, omdat de organisatie een 'wintertelling' volgt, van december tot en met april. De verwachting is dat het totaal aantal in april nog verder oploopt. Wel is nu al duidelijk dat het aantal dode grazers nu al fors hoger is dan in de vorige winter. Toen stierven tussen december en mei 'slechts' 813 dieren.

De oorzaak daarvan is dat de vorige twee winters zacht waren en de afgelopen winter strenger, met veel regen in december en nog een vorstperiode in maart. ,,Ook was de populatie in het gebied groot als gevolg van de afgelopen zachtere winters'', aldus een woordvoerder. In het najaar werden er bij een telling circa 5.230 grote grazers in het gebied waargenomen.

Een terugval van de populatie met ruim de helft is niet ongebruikelijk, aldus de woordvoerder. ,,Dat schommelt natuurlijk afhankelijk van de omstandigheden. Het is niet ongebruikelijk dat bijvoorbeeld 50 procent van de ijsvogels een winter niet overleeft, omdat het beestje ondanks zijn naam slecht tegen kou kan. Gemiddeld genomen is in de natuur een sterftecijfers van 20 tot 30 procent in de winter normaal.

Woede en verzet

De toestand van de dieren in de Oostvaardersplassen tijdens de wintermaanden hield de gemoederen flink bezig. Beelden van hongerende dieren op sociale media en het standpunt van Staatsbosbeheer om grote grazers niet bij te voeren, konden rekenen op kritiek, woede en verzet.

Dierenliefhebbers namen het heft in eigen hand en togen naar het natuurgebied. Ondanks een verbod werden de dieren, onder meer met balen hooi, door hen bijgevoerd. Daarbij werden door boswachter en politie boetes uitgeschreven en kwam het tot schermutselingen en bedreiging van boswachters en natuurbeheerders.

Uiteindelijk besloot de commissaris van de koning in Flevoland, Leen Verbeek, om de grote grazers in de Oostvaardersplassen toch bij te voeren. Dit onder protest van Staatsbosbeheer. Verbeek noemde de bedreigingen 'een redelijk drama' en sloeg het advies in de wind om 'de rust te bewaren'.

Van de zotte

Bart Lubbers, melkveehouder uit Arnhem en een van de initiatiefnemers van een protestactie, vindt het genoemde aantal overleden grote grazers 'behoorlijk van de zotte'. Volgens hem geeft het aantal doden 'duidelijk aan dat er iets totaal niet deugt'. ,,Er is een overpopulatie en dat gaat gepaard met heel veel dierenleed. Dit mag aankomende winter niet nog een keer gebeuren'', zegt hij. 

Lubbers beschuldigt Staatsbosbeheer van het laten honger lijden van de hele kudde. ,,Uiteindelijk blijft de sterkste over. Als je bij een gezin de deur dichtdoet, zal de vader met de dikste buik het langst overblijven, want die heeft het meest te verbranden.'' Lubbers stelt voor om grote grazers weg te halen uit de Oostvaardersplassen als de omstandigheden 's winters te zwaar worden.

Kijk hier naar de beelden van een een demonstratie bij het  natuurgebied afgelopen zondag: