Volledig scherm
Een Heckrund voor een hek. © Maarten Hartman

Verhitte discussie over de Oostvaardersplassen; dit moet je weten

Het maakt blinde woede in dieractivisten los. Boswachters en bestuurders werden er om bedreigd. Deze woensdag verzamelen honderden dieractivisten zich bij het provinciehuis Flevoland, tijdens de commissievergadering. Maar waarom? Negen dingen die je moet weten om de kwestie Oostvaardersplassen te begrijpen.

1) Wat gebeurt er vandaag?

De politieke partijen in de Provinciale Staten van Flevoland vergaderen vandaag over de toekomst van de Oostvaardersplassen. De provincie is de baas over het afgeschermde natuurgebied. Blijft de natuur er de baas of moet het aantal grote grazers (dieren als Heckrunderen, edelherten en Koniks) drastisch worden verminderd door menselijk ingrijpen? 

Dat is de vraag die is ontstaan, nadat veel dieren stierven in het gebied deze winter. Oud-staatssecretaris Pieter van Geel werd door de provincie gevraagd om samen met deskundigen advies uit te brengen.  Van Geel wil veel minder dieren in het gebied.

2) Twee kampen

De Oostvaardersplassen is een natuurgebied tussen Almere en Lelystad ter grootte van een stad als Amersfoort, aangelegd door de mens na 1968.  Is het echte natuur of nep-natuur? Allerlei organisaties, politieke partijen en biologen vinden daar iets van. Het ene kamp: je moet voor die dieren zorgen. Dus ook bijvoeren. Het is nep-natuur. Het andere kamp stelt: laat de natuur zijn gang gaan, grijp zo min mogelijk in. Dus niet bijvoeren.

Volledig scherm
Pieter van Geel. © ANP

De kampen kwamen tegenover elkaar te staan toen bleek dat deze winter drieduizend dieren in het gebied overleden waren. Nooit stierven er de afgelopen zeven jaar zoveel dieren bij 'de plassen'. De beheerders, Staatsbosbeheer en de provincie, vonden dat aantal ook groot maar zitten in het kamp dat de Oostvaardersplassen als een natuurgebied beschouwt. En de hoge sterfte kwam door de zware en natte winter. Dat er dan honderden dieren sterven, is de natuur, stelden ze. Ze wilden niet bijvoeren.

3) Bedreigingen

De emoties tussen beide kampen liepen de afgelopen maanden hoog op. Staatsbosbeheer en provincie Flevoland kregen te maken met dreigementen van dierenactivisten. Beheerders van 'de plassen' werden met de dood bedreigd. De provincie besloot afgelopen winter daarom toch dieren bij te gaan voeren, tegen het huidige beleid in, om de gemoederen te sussen. Dat lukte niet echt. Honderden actievoerders bleven beleidsbepalers benaderen om 'dierenlevens' te redden.

4) Minder dieren, meer ruimte

Volledig scherm
Het adviesrapport van Van Geel. © ANP

Dat is het devies van Van Geel. De helft minder edelherten en Koniks (van Heckrunderen zijn er toch al niet veel). Verhuizen van dieren kan, afschieten ook. En dat kleinere aantal dieren moet meer de ruimte krijgen. Dat kleinere aantal moet de mens op peil houden. 

5) Demonstraties

Dierenactivisten hebben meerdere keren gedemonstreerd bij de Oostvaardersplassen. Er waren drie grote acties bij het natuurgebied zelf. Het begin verliep telkens vredig, maar naderhand bleek dat activisten bijvoorbeeld hekken hadden doorgeknipt, om dieren de vrijheid te geven. Enkele herten belandden op snelwegen. Ook begonnen activisten dieren zelf bij te voeren, wat verboden is. Dat mag Staatsbosbeheer alleen doen. Overigens: de actiegroepen zijn het vaak genoeg onderling oneens. Bijvoorbeeld over de vraag of wetten wel of niet overtreden mogen worden voor het hogere doel. 

6) Ook biologen verdeeld

Volledig scherm
Het karkas van een edelhert. © ANP

Met ruim 123.000 handtekeningen uit de hele wereld stond bioloog Patrick van Veen (47) op de stoep in Den Haag. Hij vindt de Oostvaardersplassen een onnatuurlijk mislukt project. Met pijn in het hart vreest ecoloog Han Olff dat het beheer van het grote wild in de Oostvaardersplassen radicaal op de schop gaat, hij hoopt dat Flevoland de ideeën van de commissie juist niet uitvoert. ,,We luisteren nu naar de Facebook-groep met de meest schokkende filmpjes. Zo moet je een discussie niet voeren.’’

7) Beveiliging

Vandaag komen er vele activisten naar het provinciehuis van Flevoland, in Lelystad. De grootste zaal wordt gebruikt voor de bijeenkomst. Daarnaast is een hal ingericht, waar de vergadering via een videoverbinding te volgen is. De provincie wil koste wat het kost dat het rustig blijft en heeft beveiligers ingehuurd.

8) 25 sprekers

Zowel particulieren als organisaties krijgen vandaag spreektijd, tijdens de vergadering. Zij krijgen zo de kans om de Statenleden hun visie mee te geven, op weg naar besluitvorming. Er waren meer gegadigden, maar die 25 is het maximum aantal. Wie zich te laat opgaf, heeft pech. 

9) Zijn we direct iets wijzer vandaag?

Nee. We krijgen te horen hoe de politieke partijen over het advies van Van Geel denken. Het echte besluit volgt waarschijnlijk 18 juli. 

Flevoland