Volledig scherm
Kotter Urk © videostill

Achteraf heb ik spijt dat ik heb aangebeld

Achter het VerhaalDe zoektocht naar de vermiste Urker kotter Lummetje hield eind november Urk (en de rest van Nederland) dagenlang in zijn greep. Stentor-journalist Herre Stegenga deed verslag van de tragedie waarbij twee vissers omkwamen.  

Verslaggever Herre Stegenga is donderdagochtend 28 november op weg naar de redactie in Zwolle als zijn chef belt. Deze weet te melden dat de Urker garnalenkotter UK 165 Lummetje die ochtend bij Texel een automatisch noodsignaal heeft uitgezonden. Dat betekent dat de mast in aanraking is gekomen met het water en het schip vermoedelijk is gekapseisd. Voor het leven van de opvarenden wordt gevreesd.

Achteraf heb ik spijt dat ik heb aangebeld

Stegenga kiest bij Kampen voor de richting Urk in plaats van Zwolle. Hij heeft het adres doorgekregen van het bedrijf waar de kotter geregistreerd staat. Hij hoopt er collega’s van de opvarenden te treffen die hem meer kunnen vertellen. Eenmaal bij het adres aangekomen, blijkt het geen bedrijfspand maar een woonhuis te zijn. Hij aarzelt even, maar belt toch aan. De deur zwaait open. ,,Vermoedelijk was het een direct familielid van een van de vermiste opvarenden die het nieuws zelf net gehoord had en niet zat te wachten op persaandacht.’’ De deur gaat weer dicht. ,,Achteraf heb ik er spijt van dat ik heb aangebeld. Toen ik zag dat het een woonhuis was, kon ik weten dat de kans groot was dat familie zou opendoen. Die wil je op zo’n moment niet lastigvallen. Voordat de deur dicht ging heb ik dan ook excuses gemaakt.’’

Stegenga gaat het dorp in, waar de Urkers hem snel weten te vertellen wie de opvarenden zijn: Jochem Foppen (41) en Hendrik Jan de Vries (27). ,,Die namen hebben wij pas gemeld toen ze door de autoriteiten bevestigd waren.’’ Slachtoffers van bijvoorbeeld een auto-ongeluk worden zelden met naam en toenaam in de krant genoemd, maar nu werd er bewust voor gekozen dit wel te doen, vertelt Stegenga. ,,De namen gingen rond op sociale media, het is ons kent ons op Urk.’’

Sowieso kreeg de zaak veel meer aandacht dan een ‘normaal’ bedrijfs- of verkeersongeval, ook in de landelijke pers. Stegenga: ,,Auto-ongelukken gebeuren dagelijks, een kotter die omslaat en zinkt is uitzonderlijk. Er was bovendien onduidelijkheid over het lot van de opvarenden, er startte een zoekactie. Iedereen wachtte in spanning op de ontknoping.’’

Zoektocht van dichtbij volgen

De zoektocht door de marine wordt door de krant op de voet gevolgd. ,,Nee we mochten niet mee aan boord maar hebben als krant wel vanaf een ander schip videobeelden gemaakt.’’ Na de vondst van de omgekomen opvarenden op 1 december, meldt de Stentor zelfs wanneer en waar gecondoleerd kan worden. ,,Dat gaat vrij ver inderdaad, maar de zaak was ook groot. Tegelijkertijd hebben we het verzoek van de familie om afstand en privacy gerespecteerd. Zo zijn we bijvoorbeeld niet bij de uitvaart geweest.’’

Volledig scherm
Duikers van de marine tijdens de zoekactie naar de vermiste vissers uit Urk. Kotter Lummetje Noordzee © Koninklijke Marine

De beleefdheid van de Urkers treft me keer op keer

Stegenga peilde de reacties onder de Urkers. ,,Hun beleefdheid en openheid treft me keer op keer. Urkers zijn nieuwsgierig en weten alles van elkaar. De sociale samenhang is er enorm. Je hoeft op Urk niet bang te zijn dat je wekenlang dood in een woning ligt, hooguit een paar uur.’’ Stegenga en zijn collega’s schrijven consequent ‘op Urk’ als het over dit voormalige Zuiderzee-eiland gaat. ,,Zo voelt het ook echt.’’ Stegenga mag de eigenzinnige Urkers wel en blijft zich over hen verbazen. ,,Aan de ene kant zijn ze behoudend, aan de andere kant wordt de excentrieke en openlijk homoseksuele kapper Teun Föhn er op handen gedragen. Da’s toch bijzonder?’’

Verschillende invalshoeken

Ook collega’s van Stegenga schrijven over het lot van de Urker vissers. Verslaggever Stefan Keukenkamp doet uitgebreid onderzoek naar de toedracht van het ongeval en maakt er een reconstructie van, waaruit blijkt hoe een gebombardeerd Zweeds stoomschip de Urker kotter fataal werd. Collega Phaedra Werkhoven wijdt een empathische column aan de tragedie onder de titel ‘Alles wat je lief is, vangt garnalen op zee’. Dat werd door de Urkers zeer op prijs gesteld, weet Stegenga. ,,Na de berichtgeving over rellen rond een Marokkaanse gezin in maart en over de vuurwerkbom begin november lag Urk nu eens niet onder een kritisch vergrootglas, maar was er mededogen.’’