Volledig scherm
De hulp aan verwarde personen schiet tekort. Foto ter illustratie. © Thinkstock

‘Zorg houdt verwarde personen niet uit handen van de politie’

Zorginstanties slagen er niet in om het aantal politiemeldingen van zelfmoordpogingen, verward gedrag en overlast van zwervers omlaag te brengen. Dat blijkt uit een uniek onderzoek van GGD Flevoland waarvoor bijna 1300 politiemeldingen gedetailleerd zijn onderzocht. Er zijn meer personeel en middelen nodig om de problemen op te lossen, concludeert  GGZ Centraal Flevoland-directeur Frits Liefferink.

Steeds vaker moet de politie uitrukken voor zelfmoordpogingen, verwarde mensen op straat en overlast van daklozen. Ook Flevoland stijgen de meldingen: van 1775 in 2016 naar 2455 in 2018. GGD Flevoland liet in samenwerking met zo’n 14 overheidsorganisaties uitpluizen wat de achtergrond is van de 993 verwarde mensen, die in 2018 deze meldingen veroorzaakten in de gemeenten Urk, Zeewolde, Dronten, Noordoostpolder, Lelystad en Almere. 

De maatschappij verwacht dat voldoende zorg politiemeldingen van verward gedrag kan voorkomen, zo schrijven de onderzoekers. Maar in Flevoland blijkt zorg weinig uit te halen. Zo’n 78 procent van de verwarde personen die in Flevoland gemeld worden, zijn al bekend bij sociaal-psychiatrische hulpverlening of andere zorgpartijen. Het gaat om mensen met bijvoorbeeld een psychiatrische stoornis, recente dakloosheid, een verslaving of een (licht-)verstandelijke beperking. Bij driekwart van de meldingen gaat het om mensen die zelfs dezelfde dag nog bij één van de zorgpartijen aanwezig waren.

Kleine groep zorgmijders

Uit onderzoek komt bovendien naar voren dat een kleine groep verwarde personen (7 procent) een heel groot deel van de politiemeldingen (36,6 procent) veroorzaakt. Vrijwel iedereen (98,6 procent) uit dit groepje is al uitgebreid in beeld bij de zorgpartijen, maar de behandelingen slaan niet goed aan omdat ze vaak een ‘zorgmijdend karakter’ hebben. Het levert de politie en de zorgorganisaties echter een hoop werk op. Volgens de onderzoekers ontbreekt er nu ‘slagkracht’ in de omgang met deze groep mensen.

Buiten kantooruren

Wat daarnaast opvalt is dat een merendeel van de meldingen (69 procent) buiten kantooruren gebeuren. Een derde van alle meldingen in Flevoland zijn in het weekend. Dit wordt door voor het onderzoek geïnterviewde zorgprofessionals als problematisch gezien, omdat er dan weinig mogelijkheden zijn om actie te ondernemen. Politie en ambulancemedewerkers kunnen zelf een verward persoon niet de benodigde hulp bieden en staan daardoor regelmatig met de handen in het haar.

Personeel en middelen nodig

Volgens GGZ Flevoland-directeur Liefferink moet er nog veel gebeuren om het aantal meldingen bij de politie terug te brengen. Er is volgen hem meer geld nodig om de crisisdienst uit te breiden. ,,Maar dat is een heel kostbare zaak en dat kan niet met de huidige financiering. Ook lukt het met de krappe arbeidsmarkt niet om het juiste personeel te vinden.’’ 

Liefferink stelt ook dat er meer gegevens van patiënten gedeeld moeten kunnen worden tussen de verschillende organisaties. Regelgeving gaat dat voorlopig tegen. ,,De nieuwe privacywetgeving AVG is daarin bepalend. Het is behoorlijk ingewikkeld geworden.’’ Volgens Liefferink moet de regio de problemen met verwarde mensen samen oplossen. ,,Dat kunnen we niet alleen. De aansluiting met de sociale wijkteams moet nog veel beter. We werken nu al veel samen met politie, adviesteams, Leger des Heils en beschermd wonen.’’

IJsselland en Noord-Oost Gelderland

Gerbrig Filius van GGD IJsselland herkent het beeld uit het Flevolandse onderzoek voor zijn regio.. ,,Veel personen waarover een melding binnenkomt zijn in ons gebied al bekend bij één van de zorgpartijen in de keten. Wij herkennen ook het beeld uit het onderzoek van de kleine groep mensen die een groot deel van de meldingen veroorzaakt. Ongeveer de helft van het aantal meldingen wordt bij ons gedaan buiten kantoortijd.’’ Een woordvoerder van GGD Noord-Oost Gelderland stelt dat vragen over beleid met verwarde personen bij de gemeenten gesteld moeten worden. ,,Onze aanpak met personen met verward gedrag verschilt met die van Flevoland. Wij bemoeien ons niet actief met personen en behoren niet rechtstreeks tot de Veiligheidsdriehoek.’’

Uniek onderzoek

Het is de eerste keer in Nederland dat er een onderzoek waarbij meer dan duizend politiemeldingen handmatig zijn geanalyseerd met behulp van informatie uit de zorg. Het onderzoek wordt binnenkort aangeboden bij alle burgemeesters en wethouders in de provincie. De verwachting  van betrokkenen is dat regio’s in het hele land het gebruiken om hun beleid met verwarde mensen te verbeteren.

  1. Inspectie verliest slag van curatoren IJsselmeerziekenhuizen

    Inspectie verliest slag van curatoren IJsselmeer­zie­ken­hui­zen

    De curatoren van de failliete IJsselmeerziekenhuizen hoeven een aantal bankafschriften en documenten voorlopig niet af te staan aan de Inspectie voor Gezondheidszorg. De Raad van State blokkeerde donderdag tijdens een rechtszaak over de nasleep van de IJsselmeerziekenhuizen een dwangsom die de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGJ) aan de curatoren van het failliete ziekenhuis hadden opgelegd om die informatie alsnog binnen te krijgen.

Flevoland